Екі қаланың тарихы

Кіріспе

Чарльз Диккенстің 1859 жылғы романы

"Екі қаланың әңгімесі" – Чарльз Диккенстің 1859 жылы жарық көрген тарихи романы. Оқиға Франция революциясына дейін және оның кезінде Лондон мен Парижде өрбуде. Роман француз дәрігері Манеттің Париждегі Бастилияда 18 жылға қамалуы және ешқашан кездеспеген қызы Люсимен бірге Лондонда жаңа өмір бастауы туралы айтады. Сюжет Франция революциясы мен Террор дәуіріне дейін созылған жағдайлар аясында дамытылады. Диккенстің тарихи көркем әдебиеттегі ең белгілі туындысы саналатын "Екі қаланың әңгімесі" – барлық уақыттағы ең көп сатылған романдардың бірі деп есептеледі. 2003 жылы BBC-нің "The Big Read" дауыс беруі бойынша роман 63-орынды иеленді. Роман киноға, телевидениеге, радиоға және сахнаға қойылды, сондай-ақ халық мәдениетіне үлкен әсер етіп келеді.

Ашылу сызықтары

Диккенс романды танымал болған бір сөйлеммен ашады: Бұл – ең жақсы заман болды, бұл – ең жаман заман болды, бұл – даналық дәуірі болды, бұл – ақымақтық дәуірі болды, бұл – сенім дәуірі болды, бұл – сенімсіздік дәуірі болды, бұл – нұрлы мезгіл болды, бұл – қараңғылық мезгілі болды, бұл – үміт көктемі болды, бұл – күңкең қысы болды, біздің алдымызда барлығы болды, біздің алдымызда ештеңе болған жоқ, біздің бәріміз тікелей жұмаққа бара жаттық, біздің бәріміз тікелей басқа жаққа бара жаттық – қысқасы, бұл кезең қазіргі заманмен остігінен ұқсас болды, оның кейбір шулы биліктері оны жақсы немесе жаман деп, ең жоғары дәрежеде бағалауды талап етті.

Бірінші кітаптың сюжеті

1775 жылы Джерри Кранчер Лондоннан Доверге бет алған түнгі пошта кошын тоқтатады. Кранчер – Лондондағы Tellson’s Bank қызметкері; ол банк менеджерлерінің бірі Джарвис Лориге хабарлама жеткізеді. Лори Джериді «Өмірге қайта келді» деген құпия жауаппен қайтарады, бұл 18 жыл түрмеде отырған француз дәрігері Александр Манеттің жағдайына сілтеу. Доверге келген соң Лори доктор Манеттің қызы Люси және оның тәрбиешісі Мисс Просспен кездеседі. Әкесінің қайтыс болғанын ойлаған Люси, оның тірі екенін естігенде есінен таяды. Лори оны Францияға, әкесімен қайта қосылу үшін алып кетеді. Париждің Фаубор Сент-Антуан ауданында доктор Манетке оның бұрынғы қызметшісі Эрнест Дефарж және оның әйелі Тереза, шарап дүкенінің иелері, жатақ берген. Лори мен Люси оны шағын мансардадан табады, онда ол көп уақытын алаңдап, тоқтаусыз аяқ киім жасаумен өткізеді – ол түрмеде үйренген өнер. Лори мен Люси оны Англияға қайтарып алады.

Екінші кітаптың сюжеті

1780 жылы француз эмигранті Чарльз Дарней Лондон қаласында Ұлыбритания коронасына қарсы жасалған опасыздық үшін сотталады. Оған қарсы негізгі куәгерлер – Джон Барсад пен Роджер Клай. Барсад Дарнейді кез келген жерде танитынын мәлімдейді, бірақ Дарнейдің адвокаты сотта отырған әріптесі Сидней Картонның тұтқынға өте ұқсайтынын көрсетеді. Барсадтың куәлігі күшін жойғандықтан, Дарней ақталды. Парижде жек көрінетін және зорлық-зомбылыққа бейім Маркиз Сент-Евремонд өзінің экипажына адамдар толы көшелер арқылы тым жылдам жүруге бұйрық береді, нәтижесінде бір баланы қағып өлтіреді. Маркиз қаза тапқан баланың әкесі Гаспарға өтемақы ретінде монета лақтырады; Маркиз алға жылжығанда, монета экипажға қайтарылып жіберіледі. Өзінің ауылдық шатосына келген Маркиз өзінің жүрегі ауыратын және мұрагері Дарнеймен кездеседі. Аристократиялық отбасына наразы болған немере інісі өзінің нағыз тегін (Сент-Евремонд) тастап, анасының бойжеткен атын, Д’Оуленді, Дарней деп ағылшыншалайды. Ол Маркиздің «Жазалау – жалғыз берік философия. Қорқыныш пен құлдықтың қараңғы құрметі иттілерді қамшыға бағынуға мәжбүр етеді, егер бұл шатыр [көкке қарап] аспанды жапса» деген көзқарасын жек көреді. Сол түні Гаспар шатоға тымысынан кіріп, Маркизді ұйықтағанда пышақтап өлтіреді. Ол шамамен бір жыл бойын ұстаудан қашып, ақырында жақын ауылда дарға асылады. Лондонда Картон Люсиге өзінің махаббатын білдіреді, бірақ ол оған жауап беруге болмайтынын тез түсінеді. Дегенмен Картон «Сіз үшін және сізге жақын жандар үшін кез келген құрбандыққа баруға дайынмын» деп уәде береді. Дарней доктор Манеттен Люсиге үйленуге рұқсат сұрайды, ол да келіседі. Үйлену тойының алдында Дарней өзінің нағыз атын және тегін доктор Манеттке ашады, бұл туралы Манетт оны сол күнге дейін жасыруын өтінген еді. Күтпеген жаңалық доктор Манеттті аяқ киім жасауға қайта орады. Ол үйлену тойынан оралғаннан кейін есін жинайды, ал оқиғаның бәрі Люсиден жасырылады. Арада жылдар өткен соң Люси мен Чарльз Англияда отбасын құрып, ұл (бала кезінде қайтыс болады) және кішкентай Люси атты қыз тәрбиелейді. Lorry олармен екінші үйді табады. Картон оларға сирек болса да, жақын дос ретінде қабылданады және кішкентай Люсидің ең жақын адамына айналады. 1789 жылдың шілдесінде Парижде Дефарждар Бастилияны, патшалық тирандықтың символын шабуылдауға жетекшілік етеді. Дефарж доктор Манетттің бұрынғы камерасына, жүз бесінші камераға, Солтүстік мұнараға кіріп, оны мұқият қарап шығады. Елдің барлық жерінде жергілікті шенеуніктер мен аристократияның өкілдері қырғынға ұшырайды, ал Сент-Евремонд шатосы толығымен өртенді. 1792 жылы Лори Францияға Теллсонның Париж филиалында сақталған маңызды құжаттарды Француз революциясының қаосынан құтқару үшін сапар шегеді. Дарней өзінің ағасының бұрынғы қызметшісі Габелден хат алады, ол революционерлер тұтқындағандықтан Дарнейге (қазіргі Маркиз Сент-Евремонд) оны босатуға көмектесуін сұрайды. Отбасына ештеңе айтпай, жаңа Маркиз ретіндегі өзінің мәртебесін жасыра отырып, Дарней де Парижке аттанады.

In 1780, French émigré Charles Darnay is on trial in London for treason against the British Crown. The key witnesses against him are two British spies, John Barsad and Roger Cly. Barsad claims that he would recognise Darnay anywhere, but Darnay's lawyer points out that his colleague in court, Sydney Carton, bears a strong resemblance to the prisoner. With Barsad's testimony thus undermined, Darnay is acquitted. In Paris, the hated and abusive Marquis St. Evrémonde orders his carriage driven recklessly fast through the crowded streets, hitting and killing a child. The Marquis throws a coin to the child's father, Gaspard, to compensate him for his loss; as the Marquis drives on, a coin is flung back into the carriage. Arriving at his country château, the Marquis meets Darnay, who is his nephew and heir. Out of disgust with his aristocratic family, the nephew has shed his real surname (St. Evrémonde) and anglicised his mother's maiden name, D'Aulnais, to Darnay. He despises the Marquis' views that "Repression is the only lasting philosophy. The dark deference of fear and slavery will keep the dogs obedient to the whip, as long as this roof [looking up to it] shuts out the sky." That night, Gaspard creeps into the château and stabs and kills the Marquis in his sleep. He avoids capture for nearly a year, but is eventually hanged in the nearby village. In London, Carton confesses his love to Lucie, but quickly recognises that she cannot love him in return. Carton nevertheless promises to "embrace any sacrifice for you and for those dear to you". Darnay asks for Dr Manette's permission to wed Lucie, and he agrees. On the morning of the marriage, Darnay reveals his real name and lineage to Dr Manette, facts that Manette had asked him to withhold until that day. The unexpected revelation causes Dr Manette to revert to his obsessive shoemaking. He returns to sanity before their return from honeymoon, and the whole incident is kept secret from Lucie. As the years pass, Lucie and Charles raise a family in England: a son (who dies in childhood) and a daughter, little Lucie. Lorry finds a second home with them. Carton, though he seldom visits, is accepted as a close friend and becomes a special favourite of little Lucie. In Paris in July 1789, the Defarges help to lead the storming of the Bastille, a symbol of royal tyranny. Defarge enters Dr Manette's former cell, One Hundred and Five, North Tower, and searches it thoroughly. Throughout the countryside, local officials and other representatives of the aristocracy are slaughtered, and the St. Evrémonde château is burned to the ground. In 1792, Lorry travels to France to save important documents stored at Tellson's Paris branch from the chaos of the French Revolution. Darnay receives a letter from Gabelle, one of his uncle's former servants who has been imprisoned by the revolutionaries, pleading for Darnay (now the Marquis St. Evrémonde) to help secure his release. Without telling his family or revealing his position as the new Marquis, Darnay also sets out for Paris.

Үшінші кітаптың сюжеті

Парижге бара жатқанда Дарней қайтып келген эмигрант аристократ ретінде тұтқындалып, Ла Форс түрмесіне қамалады. Оны құтқаруға үміттеніп, доктор Манетт, Люси және оның қызы Джерри, мисс Просс Парижге көшіп, Лоридің үйіне жақын орналасқан. Он бес айдан кейін Дарнейдің соты басталады, ал Бастилияда ұзақ уақыт қамауда болғаннан кейін халық қаһарманы ретінде танылған доктор Манетте оның атынан куәлік етеді. Дарней ақталып, босатылады, бірақ сол күні қайтадан тұтқындалады. Джерримен бірге іскерлікпен жүріп, Мисс Просс өзінің ұзақ уақыт жоғалған ағасы Соломонға тап болады. Қазір француз болып жүріп, революциялық биліктің қызметкері және Дарнейдің түрме бастығы. Картон оны 1780 жылы Дарнейді соттауға тырысқан тыңшылардың бірі Барсад деп таниды. Соломон өзінің шынайы жеке басын жасырып қалуды қалайды, сондықтан оны ағылшын тыңшысы ретінде айыптауға қауіп төндіре отырып, Картон Соломонды жоспарға көмектесуге шантаж жасайды. Дарнейдің келесі күні қайта қаралуы Дефардждердің жаңа айыптауларына және доктор Манетттің түрме камерасын іздестіру кезінде Дефардж тапқан қолжазбаға негізделген. Дефарж қолжазбаны трибуналға оқып береді. Онда доктор Манеттің айтуынша, оны Евремонд ағайындылары (Дарнайдың әкесі мен ағайындысы) қылмыстарын хабарлауға тырысқаннан кейін қамауға алды. Дарнейдің ағасы ауыл қызынан ұрлап алып, зорлаған. Оның інісі, ең алдымен, қалған кіші әпкесін жасырып, ағасына қарсы шығып, оны семсермен шауып тастады. Доктор Манетттің бар күш-жігеріне қарамастан, үлкен әпке мен інісі қайтыс болды. Доктор Манетттің қолжазбасы "Евромондтар мен олардың ұрпақтарын" олардың соңғы ұрпағына дейін айыптаумен аяқталады. Бұл айыптаулар Дарнайдың кінәлі екендігін дәлелдеді, ал ал келесі күні ол гильотинамен өлтірілуге сотталды. Дефарждың шарап дүкенінде Картон мадам Дефарждың шаруа отбасының тірі қалған қарындасы екенін біледі және оның Люси мен оның қызын айыптауға ниеттенгенін естіп алады. Ол Лориге барып, Люси мен оның отбасы келесі күні қашуға дайын болуы керектігі туралы ескертеді. Ол Лори мен отбасының оны сағат 14:00-де күймеде күтіп, ол қайтып келген кезде кетуге дайын болатынына уәде береді. Ату басталар алдында Картон өзінің жоспарын жүзеге асырады және Барсадтың қарсы көмегімен Дарнайдың түрме камерасына кіреді. Картон Дарнейдің орнына өлім жазасына кесіледі. Ол Дарнейді есірткіге салып, киіммен сауда жасайды, содан кейін Барсад Дарнейді Лори мен отбасы Картонды күтіп тұрған вагондарға алып барады. Олар Дарнеймен бірге Англияға қашады, ол сапар барысында біртіндеп есін жияды. Осы арада мадам Дефарж Люсидің үйіне барып, оны және қызымен бірге ұстауға үміттеніп барады. Ол жерде ол Джерриді күтіп тұрған Мисс Проссті табады, сондықтан олар отбасын Парижден шығарып жібере алады. Екі әйел күреседі және мадам Дефардждің тапаншасы атып, оны өлтіреді және мисс Проссті мәңгілік құлаққа айналдырады. Картон өзін өлтіруге алып баратын арбаға отыруды күтіп отырғанда, оған тағы бір тұтқын - тігінші келеді. Картон оған өмірінің ақыры тез болатынын және өмірдің уайымдары "жақсырақ жерге" ермейтінін айтады. Соңғы бір пайғамбарлық ой оның ойына түсіп, отбасының және ұрпақтарының болашағы жақсы болатынын елестетеді.

On his way to Paris, Darnay is arrested as a returning emigrated aristocrat and jailed in La Force Prison. Hoping to be able to save him, Dr Manette, Lucie and her daughter, Jerry, and Miss Pross all move to Paris and take up lodgings near those of Lorry. Fifteen months later Darnay is finally tried, and Dr Manette – viewed as a popular hero after his long imprisonment in the Bastille – testifies on his behalf. Darnay is acquitted and released, but is re arrested later that day. While running errands with Jerry, Miss Pross is amazed to run into her long lost brother Solomon. Now posing as a Frenchman, he is an employee of the revolutionary authorities and one of Darnay's gaolers. Carton also recognises him – as Barsad, one of the spies who tried to frame Darnay at his trial in 1780. Solomon is desperate to keep his true identity hidden, and by threatening to denounce him as an English spy Carton blackmails Solomon into helping with a plan. Darnay's retrial the following day is based on new denunciations by the Defarges, and on a manuscript that Defarge had found when searching Dr Manette's prison cell. Defarge reads the manuscript to the tribunal. In it, Dr Manette had recorded that his imprisonment was at the hands of the Evrémonde brothers (Darnay's father and uncle) after he had tried to report their crimes. Darnay's uncle had kidnapped and raped a peasant girl. Her brother, first hiding his remaining younger sister, had gone to confront the uncle, who ran him through with his sword. In spite of the best efforts of Dr Manette, both the elder sister and the brother died. Dr Manette's manuscript concludes by denouncing the Evrémondes, "them and their descendants, to the last of their race." The jury takes that as irrefutable proof of Darnay's guilt, and he is condemned to die by the guillotine the next afternoon. In the Defarges' wine shop, Carton discovers that Madame Defarge was the surviving sister of the peasant family, and he overhears her planning to denounce both Lucie and her daughter. He visits Lorry and warns him that Lucie and her family must be ready to flee the next day. He extracts a promise that Lorry and the family will be waiting for him in the carriage at 2 pm, ready to leave the very instant he returns. Shortly before the executions are due to begin, Carton puts his plan into effect and, with Barsad's reluctant assistance, obtains access to Darnay's prison cell. Carton intends to be executed in Darnay's place. He drugs Darnay and trades clothes with him, then has Barsad carry Darnay out to the carriage where Lorry and the family are expecting Carton. They flee to England with Darnay, who gradually regains consciousness during the journey. Meanwhile, Madame Defarge goes to Lucie's lodgings, hoping to apprehend her and her daughter. There she finds Miss Pross, who is waiting for Jerry so they can follow the family out of Paris. The two women struggle and Madame Defarge's pistol discharges, killing her outright and permanently deafening Miss Pross. As Carton waits to board the tumbril that will take him to his execution, he is approached by another prisoner, a seamstress. Carton comforts her, telling her that their ends will be quick and that the worries of their lives will not follow them into "the better land where [they] will be mercifully sheltered." A final prophetic thought runs through his mind in which he visualises a better future for the family and their descendants.

Жариялану тарихы

45 тараудан тұратын роман Диккенстің "Жыл бойы" атты жаңа әдеби журналында 31 апталық бөлімге бөлініп жарық көрді. 1859 жылдың сәуірінен қарашасына дейін Диккенс бұл тарауларды жасыл мұқабамен сегіз айлық бөлімде қайта басып шығарды. Диккенстің бұрынғы романдарының үшін қоспағанда, қалғандары кітап ретінде жариялану алдында ай сайын бөлім-бөліммен жарық көрген. "Екі қаланың хикаясы" романының алғашқы апталық бөлімі 1859 жылдың 30 сәуірінде "All the Year Round" журналының бірінші санында жарияланды. Соңғы бөлімі 30 апта өткен соң, 26 қарашада шықты. WorldCat жүйесінде осы еңбектің 1529 нұсқасы тіркелген, оның ішінде 1305 баспа нұсқасы бар.

Талдау

Екі қаланың әңгімесі – Чарльз Диккенстің тарихи көркем әдебиеттегі екі туындысының бірі (екіншісі – «Барнаби Рудж»). Диккенс ағылшын тілін білмейтін кейіпкерлер үшін француз тіліндегі идиомаларды сөзбе-сөз аудармамен қолданады, мысалы: «Сен сол жерде не істеп жатырсың?!!» және «Менің әйелім қайда? Міне, мені көріп тұрсың». «Penguin Classics» басылымында роман туралы: «Барлық оқырмандар бұл тәжірибені табысты деп бағалаған жоқ» деп жазылған. «Оқиғалы әдебиет энциклопедиясының» кіріспесіндегі сыншы Дон Д'Аммасса бұл романды оқиғалы роман деп санайды, себебі басты кейіпкерлер тұрақты түрде тұтқындалу немесе қаза табу қаупімен жүзеге асып тұрады.

Өмірбаяндық материал

Кейбіреулер «Екі қаланың әңгімесі» романында Диккенс өзінің он сегіз жасар актриса Эллен Тернанмен жақында басталған, мүмкін платондық, бірақ әрине романтикалық қарым-қатынасы туралы толғанады дейді. Люси Манетт физикалық келбетімен Тернанға ұқсас екені айтылады. Вилки Коллинздің «Қалқыған тереңдік» атты пьесасында ойнағаннан кейін Диккенс «Екі қала» романын жазуға шабыттанды. Пьесада Диккенс өзінің өмірін құрбан етіп, қарсыласы екеуі де сүйетін әйелге қол жеткізуі үшін өз өмірін беруге дайын адамның рөлін ойнады; пьесадағы махаббат үшбұрышы Чарльз Дарней, Люси Манетт және Сидней Картон арасындағы қарым-қатынастардың бастауы болды. Сидней Картон мен Чарльз Дарней Диккенстің жеке өміріне байланысты болуы мүмкін. Сюжеттің өзегі Сидней Картон мен Чарльз Дарнейдің өте ұқсас болуында жатыр; екеуі соншалықты бір-біріне ұқсайды, Картон Дарнейді екі рет басқалардың оларды ажырата алмауынан құтқарады. Картон – Дарнейдің бұзылған жағы. Картон осылай дейді:

«Сізге бұл адам [Дарней] ұнай ма?» – өз бейнесіне [айнада қарап] сыбырлады ол. – «Неге өзіңе ұқсайтын адамды жақсы көруіңіз керек? Сізде ұнатуға ештеңе жоқ, өзіңіз білесіз. Аһ, сенің қасіретің! Өзіңді қаншалықты өзгерттің! Адаммен сөйлесудің жақсы себебі – ол сізге қандай құлдырап, қандай болуға болатыныңызды көрсетуі. Оның орнына сізді қойса, көк көздермен [Люси Манеттке тиесілі] оған қарар ма едіңіз, және оның сияқты қайғылы жүзбен аялар ма едіңіз? Келіңіз, ашық айтайық! Сіз оны жек көресіз». Көптеген адамдар Картон мен Дарнейді доппельгенгерлер деп санайды, оларды Эрик Рабкин «бірлесіп, повестьтегі бір психологиялық тұлғаны бейнелейтін кейіпкерлер» деп анықтайды. Егер осылай болса, онда олар Роберт Луис Стивенсонның «Джекилл докторы мен Хайд мырза» сияқты туындыларын алдын ала болжаған болар. Дарней лайықты және құрметті, бірақ көңілсіз (кем дегенде, қазіргі заманғы оқырмандар үшін), Картон беделсіз, бірақ тартымды. Картон мен Дарней бірге қандай психологиялық тұлғаны бейнелейтінін (егер бейнелесе) болжау қиын, бірақ олар Диккенстің санасын көрсетеді деп жиі айтылады. Ол Картон мен Дарнейдің өзінің әріптерін бөліскенін білген болуы мүмкін, бұл оның кейіпкерлеріне тән қасиет. Алайда, оны сұрағанда ол жоққа шығарды. Диккенс кітабын Уиг және Либералдық премьер-министр лорд Джон Расселге арнады: «Көптеген қоғамдық қызметтер мен жеке мейірімділіктерді еске алу үшін».

Қазіргі сын

Баспасөзде жарияланған хабарламалар әртүрлі болды. Томас Карлайл құлшыныс білдірді, бұл авторды "шынайы қуантты". Ал миссис Олифант романнан "Дикенстің іздерін" көре алмады. Сыншы Джеймс Фитцджеймс Стивен оны "әзірленген шұжық пирогы мен қайнатылған мысықтан құралған тағам, пісіру арқылы жасырылмаған" және "мистер Дикенстің тауарлары болып табылатын арзан бұйымдарды көрсету үшін жинақталмаған құрылым" деп сипаттады.

Фильмдер

Екі қаланың әңгімесі, 1911 жылы шыққан үнсіз фильм. Екі қаланың әңгімесі, 1917 жылы шыққан үнсіз фильм. Екі қаланың әңгімесі, 1922 жылы шыққан үнсіз фильм. "Бірден-бір жол", Герберт Уилкокс режиссері 1927 жылы түсірген британдық үнсіз фильмі. Екі қаланың әңгімесі, 1935 жылы түсірілген қара-ақ фильм, Рональд Колман, Элизабет Аллан, Реджинальд Оуэн, Базил Ратбоун және Эдна Мэй Оливер бас рөлдерде ойнады, "Оскар" сыйлығының "Ең үздік фильм" номинациясына ие болды. Екі қаланың әңгімесі, 1958 жылғы нұсқасы, Дирк Богард, Дороти Тутин, Кристофер Ли, Лео МакКерн және Дональд Плесенс ойнады. Екі қаланың әңгімесі, 1980 жылғы нұсқасы, Крис Сарандон, Элис Кридж және Кеннет Морь ойнады.

Радио

1935 жылғы 8 сәуірде Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында WCAE радиостанциясы «Екі қаланың әңгімесі» романын дүйсенбі күндері кешке «тараулар тізбегімен» ұсынды. 1938 жылғы 25 шілдеде «The Mercury Theatre on the Air» радио театры Орсон Уэллстің қатысуымен романың радиолық бейімдеуін көрсетті. Уэллс сондай-ақ 1945 жылғы 26 наурызда Lux Radio Theater радиосындағы нұсқада ойнады. Рональд Колман радиода үш рет 1935 жылғы кинодағы рөлін қайталады: екі рет Lux Radio Theatre-да – алғаш 1942 жылғы 12 қаңтарда Эдна Бестпен, содан кейін 1946 жылғы 18 наурызда Хизер Ангелмен, және бір рет 1948 жылғы 9 наурызда Favorite Story (режиссер Сесил Б. Демилдің «сүйікті әңгімесі») эфирінде. 1943 жылғы 7 қазанда романның бір бөлігі «Доктор Манетттің қолжазбасы» деген атпен «The Weird Circle» синдикаттық бағдарламасына бейімделді. 1950 жылы BBC Теренс Раттиган мен Джон Джилгудтың 1935 жылы қойылмаған сахналық пьесасының радиолық бейімдеуін эфирге шығарды. «Сидней Картон» атты жарты сағаттық нұсқасы 1954 жылғы 27 наурызда Лоуренс Оливье жүргізген және басты рөлді ойнаған Theatre Royal бағдарламасында көрсетілді. 1989 жылғы маусымда BBC Radio 4 Ник Маккартидің бейімдеуімен жеті сағаттық драманы жасады, режиссерлігін Иан Коттерлл жүзеге асырды. Бұл бейімдеу BBC Radio 7 және кейін BBC Radio 4 Extra (соңғы рет 2009 жылы) радиосында кейде қайталанды. Рөлдерді орындағандар: Сидней Картон рөлінде Чарльз Дэнс, доктор Манетт рөлінде Морис Денхам, мистер Лори рөлінде Ричард Паско, маркиз Сент-Эвремонде рөлінде Джон Моффатт, Люси Манетт рөлінде Шарлотта Аттенборо, Дарней рөлінде Джон Даттин, мистер Стривер рөлінде Обри Вудс және Мисс Просс рөлінде Барбара Ли Хант. BBC Radio 4 Майк Уокердің радио үшін жаңа бес бөлімді бейімдеуін жасады, түпнұсқа музыкасын Леннерт Буш жазды, ал режиссерлігін Джессика Дромгул мен Джереми Мортимер жүзеге асырды. Бұл бейімдеу 2012 жылы «Бронза» Sony Radio Academy Award сыйлығын жеңіп алды. Рөлдерді орындағандар: Роберт Линдсей Чарльз Диккенстің дауысы ретінде, Пол Реди Сидней Картон рөлінде, Карл Джонсон доктор Манетт рөлінде, Лидия Уилсон Люси Манетт рөлінде, Джонатан Кой мистер Лори рөлінде, Эндрю Скотт Дарней рөлінде, Элисон Стьэдман Мисс Просс рөлінде және Клайв Меррисон Маркиз Сент-Эвремонде рөлінде. 2018 жылы BBC Radio 4 Аиша Менонның сценарийімен және Поли Томас режиссерлігімен «Екі қаланың әңгімесі: Алеппо мен Лондон» атты Диккенс романының үш бөлімді бейімдеуін көрсетті. Бейімдеу оқиға мен кейіпкерлерді қазіргі заманғы Лондон мен соғысқа толы Сирияда өткізеді. Рөлдерді орындағандар: Шон Паркер Сид (Сидней Картон) рөлінде, Лара Савалха Лина (Люси Манетт) рөлінде, Фатима Адум Тагрид (Мадам Дефардж) рөлінде, Фил Дэвис Джарвис (Мистер Лори) рөлінде, Халид Абдалла Шван Дахкурди (Чарльз Дарней) рөлінде және Надим Савалха доктор Махмуд (Доктор Манетт) рөлінде.

On 8 April 1935, WCAE in Pittsburgh, Pennsylvania, presented A Tale of Two Cities "in chapter sequence" on Monday nights. On 25 July 1938, The Mercury Theatre on the Air produced a radio adaptation starring Orson Welles. Welles also starred in a version broadcast on Lux Radio Theater on 26 March 1945. Ronald Colman recreated his 1935 film role three times on radio: twice on the Lux Radio Theatre, first on 12 January 1942 with Edna Best and again on 18 March 1946 with Heather Angel, and once on the 9 March 1948 broadcast of Favorite Story (director Cecil B. DeMille's "favorite story"). On 7 October 1943, a portion of the novel was adapted to the syndicated programme The Weird Circle as "Dr Manette's Manuscript." In 1950, the BBC broadcast a radio adaptation by Terence Rattigan and John Gielgud of their unproduced 1935 stage play. A half hour version titled "Sydney Carton" was broadcast on 27 March 1954 on Theatre Royal hosted by and starring Laurence Olivier. In June 1989, BBC Radio 4 produced a seven hour drama adapted for radio by Nick McCarty and directed by Ian Cotterell. This adaptation has been occasionally repeated by BBC Radio 7 and later BBC Radio 4 Extra (most recently in 2009). The cast included Charles Dance as Sydney Carton, Maurice Denham as Dr Manette, Richard Pasco as Mr Lorry, John Moffatt as Marquis St. Evrémonde, Charlotte Attenborough as Lucie Manette, John Duttine as Darnay, Aubrey Woods as Mr Stryver and Barbara Leigh Hunt as Miss Pross. BBC Radio 4 produced a new five part adaptation for radio by Mike Walker with original music by Lennert Busch and directed by Jessica Dromgoole and Jeremy Mortimer which won the 2012 Bronze Sony Radio Academy Award for Best Drama. The cast included Robert Lindsay as the voice of Charles Dickens, Paul Ready as Sydney Carton, Karl Johnson as Dr Manette, Lydia Wilson as Lucie Manette, Jonathan Coy as Mr Lorry, Andrew Scott as Darnay, Alison Steadman as Miss Pross and Clive Merrison as Marquis St. Evrémonde. In 2018, A Tale of Two Cities: Aleppo and London, a three part adaptation of the Dickens novel written by Ayeesha Menon and directed by Polly Thomas was broadcast on BBC Radio 4, updating the story and characters to set it in modern day London and war torn Syria. The cast included Shaun Parker as Sid (Sydney Carton), Lara Sawalha as Lina (Lucie Manette), Fatima Adoum as Taghreed (Madame Defarge), Phil Davis as Jarvis (Mr Lorry), Khalid Abdalla as Shwan Dahkurdi (Charles Darnay) and Nadim Sawalha as Dr Mahmoud (Dr Manette).

Теледидар

1953 жылы ABC екі бөлімді шағын сериал шығарды. 1957 жылы BBC Питер Уайнгардты Сидней Картон рөлінде, Эдвард де Соузаны Чарльз Дарней рөлінде және Венди Хатчинсонды Люси Манетт рөлінде бейнелеген сегіз бөлімді шағын сериал шығарды. 1965 жылы BBC Джон Вудты Картон рөлінде, Николас Пеннеллді Чарльз Дарней рөлінде, Кика Маркхэмды Люси Манетт рөлінде және Патрик Траутонды Доктор Манетт рөлінде сомдаған он бөлімді шағын сериал шығарды. 1980 жылы BBC тағы сегіз бөлімді шағын сериал шығарды, онда Пол Шелли Картон/Дарней рөлінде, Салли Осборн Люси Манетт рөлінде және Найджел Сток Джарвис Лори рөлінде ойнады. "Екі қаланың әңгімесі" – 1984 жылғы Burbank Animation Studios шығарған телеанимациялық нұсқасы. 1989 жылы ITV Granada Джеймс Уилбиді Сидней Картон рөлінде, Ксавье Делюкті Чарльз Дарней рөлінде және Серена Гордонды Люси Манетт рөлінде сомдаған екі бөлімді шағын сериал шығарды. Бұл туынды АҚШ-та PBS телеарнасының Masterpiece Theatre бағдарламасында көрсетілді.

Опера

Артур Бенджаминнің роман негізіндегі опералық нұсқасы, «Алты сахнадағы романтикалық мелодрама» деген қосымша атаумен, 1953 жылғы 17 сәуірде композитордың өзі дирижерлік еткенде алғаш рет көрсетілді. Сахналық тұңғыш көрсетілімі 1957 жылғы 22 шілдеде Леон Ловетттің дирижерлігімен Садлер Веллсте өтті.

Танымал мәдениет

Екі қаланың әңгімесі Кристофер Ноланның 2012 жылғы «Бэтмен: Қараңғы рыцарьдың қайта оянуы» фильміне шабыт берді. Бэйн кейіпкері Диккенстің «Мадам Дефарж» романынан шабыттандырылған, ол Готэм қаласының үстем элитасына қарсы сот отырыстарын ұйымдастырады және сот залының бір сахнасында Мадам Дефарж сияқты тоқып отырады. Талия әл Гулдың кек алуға құштарлығы және батырмен жақын қарым-қатынаста болуы сияқты, Диккенстің романына сілтемелер де бар, ал Бэйннің «от көтеріледі» деген сөзі кітаптың бір бөліміне құрмет ретінде айтылады. Бэйннің әріптесі Барсардтың аты романның екінші дәрежелі кейіпкерінің құрметіне берілген. Фильмнің соңғы сахнасында Джим Гордон (Гэри Олдман) Сидней Картонның ішкі монологының соңғы сөздерін дауыстап оқиды: «Мен бұрын жасағаннан гөрі әлдеқайда жақсы нәрсе жасап отырмын, мен бұрын білгеннен гөрі әлдеқайда жақсы тынығуға барамын» – бұл тікелей романнан алынған.

Пайдаланылған әдебиеттер

Екі қаланың әңгімесі Шмуп: оқу нұсқаулары және мұғалімдерге арналған ресурстар. Желі. 2014 жылғы 12 наурыз. Бидерман, Ханс. Символизм сөздігі. Нью-Йорк: Мердиан (1994) Диккенс, Чарльз. Екі қаланың әңгімесі. Ричард Максвеллдің кіріспесі және түсіндірмелерімен редакцияланған. Лондон: Пингвин Классикасы (2003) Дрэббл, Маргарет, ред. Англия әдебиетінің Оксфорд жолдасы. 5-ші басылым. Оксфорд, Ұлыбритания: Оксфорд университетінің баспасы (1985) Форстер, Э. М. Романның қырлары (1927). 2005 жылы қайта басылған: Лондон: Пингвин. Оруэлл, Джордж. "Шарльз Диккенс". "Мақалалар жинағында". Нью-Йорк: Харкорт Брейс Йованович (1946) Рабкин, Эрик. "Соқпақты ойдың шедеврлері: әдебиеттегі ең фантастикалық туындылар". Шантилли, Вирджиния: Оқыту компаниясы (2007) Шлике, Пол. Диккенспен кофе ішу. Лондон: Дункан Бейрд баспасы (2008) Екі қаланың әңгімесі: кейіпкерлер тізімі SparkNotes: Ең танымал оқу нұсқаулары. Желі. 2011 жылғы 11 сәуір. Акройд, Питер. Диккенс. Лондон: ХарперКоллинс (1990). .