Кіріспе
Бут Таркингтонның 1918 жылғы романы "Ұлы Амберсондар" – Бут Таркингтонның 1918 жылғы романы, оның "Өсу" трилогиясының екінші кітабы, "Тұрмолы" (1915) романынан кейін және "Мидленд" (1923, 1927 жылы "Ұлттық даңғыл" деп қайта аталған) романынан бұрын жарық көрді. Роман Пулитцер сыйлығына ие болды. 1925 жылы Дэвид Смит түсірген "Pampered Youth" аталатын үнсіз фильмге бейімделді. 1942 жылы Орсон Уэллс жазып, режиссерлік еткен "Ұлы Амберсондар" фильміне айналды (дегенмен, шыққан нұсқасы Уэллстің тілегіне қайшы өңделді). Ал 2002 жылы Уэллстің сценарийі негізінде сол аттас телесериал жарық көрді.
The Magnificent Ambersons is a 1918 novel by Booth Tarkington, the second in his Growth trilogy after The Turmoil (1915) and before The Midlander (1923, retitled National Avenue in 1927). It won the Pulitzer Prize for fiction. In 1925, it was adapted into the silent film Pampered Youth directed by David Smith. In 1942, it was made into The Magnificent Ambersons film written and directed by Orson Welles (though the released version was edited against Welles' wishes). Much later in 2002, came a same titled TV adaptation based on Welles' screenplay.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бұл оқиға көбінесе фантастикалық Индианаполис нұсқасында өрбітеді, және оның көп бөлігі Вудрафф Плейс ауданынан шабыттанды.
Фильм
"Ұлы Амберсондар" Джей Пилчердің "Vitagraph Pictures" киностудиясының "Pampered Youth" (1925) атты көркем фильміне бейімделген. "Витаграфты" Warner Bros. сатып алғаннан кейін 70 минуттық фильм 33 минутқа дейін қайта өңделіп, "Two to One" (1927) деген атпен жарық көрді. Бастапқы фильм жоғалған деп саналады. Орсон Уэллс осы әңгімені өзінің екінші толықметражды фильмі "Ұлы Амберсондар" (1942) үшін бейімдеген, оның кейіпкерлерін Джозеф Коттен, Долорес Костелло, Энн Бакстер, Тим Холт, Агнес Мурхед және Рей Коллинз сомдады, ал Уэллс баяндама жасады. Уэллс фильмнің монтаждауын RKO Pictures-ке жоғалтты, нәтижесінде көрермендерге ұсынылған соңғы нұсқа оның фильмнің бастапқы нұсқасынан айтарлықтай өзгеше болды. Студия бір сағаттан астам материалды қысқартып, оған қоса бақытты соңмен алмастырды. Уэллстің фильмді қалай монтаждауды қалағанын көрсететін егжей-тегжейлі жазбалары сақталғанмен, алынған материалдар жойылды. Композитор Бернард Херманн, фильм сияқты, оның музыкасы да студия тарапынан ауыр өңдеуге ұшырағандықтан, оның есімі алынып тасталуын талап етті. Дегенмен, "Ұлы Амберсондар" фильмінің шығарылған нұсқасы да американдық киноның ең жақсы туындыларының бірі саналады. 2002 жылы A&E арнасы Альфонсо Арау режиссерлік еткен "Ұлы Амберсондар" фильмін көрсетті, онда Мадлен Стоу, Брюс Гринвуд, Джонатан Рис Майерс, Гретчен Мол, Дженнифер Тилли, Дина Меррилл және Джеймс Кромвелл басты рөлдерде ойнады.