Швейцарияның 26 кантоны: құрылымы, тарихы және әкімшілік бөлінісі. Кантондардың тәуелсіздігі, конституциясы, сот жүйесі туралы ақпарат. Швейцария кантондары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швейцарияның әкімшілік бөлінісінің шолуы. Швейцария Конфедерациясы Швейцарияның 26 кантонынан тұрады. Әрбір кантонның одан әрі бөлінуінің жеке құрылымы бар.
Overview of the subdivisions of Switzerland
The Swiss Confederation comprises the 26 cantons of Switzerland. Each canton has its individual structure for further subdivisions.
Кантондар
Швейцарияның 26 кантоны – Швейцария федерациялық мемлекетінің құрамына кіретін мүше мемлекеттер. Вестфалия бейбіт шартынан (1648 жыл) бастап 1848 жылы Швейцария федерациялық мемлекеті құрылғанға дейін әрбір кантон өз шекарасы, әскері және валютасы бар толыққанды тәуелсіз мемлекет болған. Әр кантонның өз конституциясы, заң шығару органы, үкіметі және соттары бар. Кантондық заң шығару органдарының көпшілігі біржақты парламенттерден тұрады, олардың саны елу сегізден екі жүзге дейін жетеді. Кейбір заң шығару органдары – Landsgemeinden деп аталатын жалпы жиналыстар. Кантондық үкіметтер кантонға байланысты бес немесе жеті мүшеден құралған. Мекемелердің атаулары туралы ақпарат алу үшін Швейцария кантондарының заң шығару және атқарушы кеңестерінің тізілімін қараңыз. Швейцария Федералдық Конституциясы кантондарды, олардың тәуелсіздігі федералды заңмен шектелмеген жағдайда, тәуелді деп жариялайды. Көптеген кантондарда бірнеше жүз адам тұрады, ал Цюрих немесе Женева сияқты ірі қалалар да муниципалитеттердің құқықтық мәртебесіне ие. Муниципалитеттердің ауданы 0,32 км² (Kaiserstuhl, Aargau және Rivaz, Vaud) мен 439 км² (Scuol, Graubünden) аралығында. Әр кантон өзінің міндеттерін анықтайды, оларға білім беру, медициналық және әлеуметтік қызметтер, қоғамдық көлік және салық жинау сияқты жергілікті мемлекеттік қызметтерді ұсыну кіруі мүмкін. Орталықтандыру дәрежесі кантонға қарай өзгереді. Коммуналар әдетте кеңеспен басқарылады (кейде муниципалитет деп аталады), оны атқарушы орган ретінде мэр, ал заң шығарушы орган ретінде қалалық жиналыс басқарады. Көптеген кантондар ірі муниципалитеттерге қалалық парламент құру мүмкіндігін береді. Кейбір кантондарда Швейцарияда белгілі бір уақыт бойы тұрған шетелдіктерге муниципалдық саясатқа қатысуға рұқсат етіледі. Швейцария азаматтығы муниципалитетке тиесілі азаматтыққа негізделген. Әрбір швейцариялық бір немесе бірнеше муниципалитеттің (яғни, шығу тегі, lieu d'origine, Heimatort) азаматы болып табылады. Коммуналар тікелей салықтар (мысалы, табыс салығы) есебінен қаржыландырылады, мөлшерлемелер кантон белгілеген шеңберде азды-көпті өзгереді. Көптеген муниципалитеттер өзіне жүктелген міндеттерді орындау үшін қажетті мемлекеттік қызметтерді ұстап тұруда қиындықтарға тап болады. Қаржыны үнемдеу мақсатында көптеген муниципалитеттер бірігіп жатыр (қосылу немесе арнайы мақсаттағы аудандар құру арқылы). Бұл қайта құруды әдетте кантондық үкіметтер қолдайды және мұндай одақтардың саны артып келеді. "Қалалар" (villes немесе Städte) – 10 000-нан астам тұрғыны бар муниципалитеттер немесе ортағасырлық қала құқықтарына ие кішігірім елді мекендер. Кішігірім қауымдарды белгілеу үшін "ауыл" немесе "қала" деген атаулар қолданылмайды.
The 26 cantons of Switzerland are the member states of the federal state of Switzerland. Each canton was a fully sovereign state with its own borders, army and currency from the Treaty of Westphalia (1648) until the establishment of the Swiss federal state in 1848. Each canton has its own constitution, legislature, government and courts. Most of the cantons' legislatures are unicameral parliaments, their size varying between fifty eight and two hundred seats. A few legislatures are general assemblies known as Landsgemeinden. The cantonal governments consist of either five or seven members, depending on the canton. For the names of the institutions, see List of legislative and executive councils of the Cantons of Switzerland. The Swiss Federal Constitution declares the cantons to be sovereign to the extent their sovereignty is not limited by federal law. While many have a population of a few hundred citizens, the largest cities such as Zürich or Geneva also have the legal status of municipalities. The area of the municipalities varies between 0.32 km² (Kaiserstuhl, Aargau and Rivaz, Vaud) and 439 km² (Scuol, Graubünden). Each canton defines their responsibilities. These may include providing local government services such as education, medical and social services, public transportation, and tax collection. The degree of centralization varies from one canton to another. Communes are generally governed by a council (sometimes called Municipality) headed by a mayor as executive and the town meeting as legislature. Most cantons leave the option to larger municipalities to opt for a city parliament. In some cantons, foreign persons that have dwelled for a certain time in Switzerland are also allowed to participate in the municipal politics. Swiss citizenship is based on the citizenship of a municipality. Every Swiss is citizen of one or several municipalities (i. e. the place of origin, lieu d'origine, Heimatort). Communes are financed through direct taxes (e. g. income tax), with rates varying more or less within a framework set by the canton. Many municipalities are having difficulties maintaining the civil services they need to perform the duties they are required to do. In an effort to reduce expenses, many municipalities are combining (through mergers or the creation of special purpose districts). This restructuring is generally encouraged by the cantonal governments and the rate of these unions is increasing. "Cities" (villes or Städte) are the municipalities with more than 10,000 inhabitants or smaller places which had medieval town rights. There is no specific designation for smaller communities such as "village" or "town".