Кіріспе

Барсидтер – ежелгі Карфаген қаласындағы көрнекті пуникалық (финикиялық) әулет. Олардың көптеген мүшелері Рим Республикасының қаһарлы жауы болған. "Барсид" – тарихшылар қолданған сын есім түрі (мысалы, "Рамсесид" және "Аббасид" сияқты); олардың нақты тегі Солтүстік-Батыс Семит тіліндегі Барка немесе Баркас, яғни "найзағай" деген мағынаны білдіреді. Қараңыз: برق (barq) араб тілінде, berqa мальтий тілінде, аккад (ассириялық, вавилондық, Барку) және неоассириялық сирия тілінде (Barkho).

Өмірбаян

Б.з.д. 3 ғасырында Баркидтер Карфагеннің биліктегі олигархиясындағы жетекші финикиялық отбасылардың бірі болды. Рим Республикасының Жерорта теңізіне кеңеюі Карфагеннің сауда күшін қауіпке ұшыратуын түсінген олар Бірінші Пуникалық соғыста (б.з.д. 264–241 жж.) күресті және Екінші Пуникалық соғысқа (б.з.д. 218–201 жж.) дайындық жасады. Баркидтер Иберия түбегінде (қазіргі Испания мен Португалия) бірнеше Карфаген қалаларын құрды, олардың кейбіреулері бүгінге дейін сақталған. Мысалы, Махон және Карт Хадаст (латын тіліне аударғанда "Карфаген Нова" немесе Жаңа Карфаген) қазіргі Испаниядағы Картагена деп аталады. Бұл атау сондай-ақ Каталонияның Барселона қаласының этимологиясы ретінде де жиі қолданылады.

Отбасы мүшелері

Бұл тұқымдастың белгілі мүшелеріне мыналар кіреді. Патриарх Хамилкар Барка (б.з.д. 275–228 жж.) Бірінші Пуникалық соғыста (б.з.д. 264–241 жж.) және одан кейінгі жалдамалы әскерлер соғысында (б.з.д. 240–238 жж.) Карфаген генералы қызмет етті. Дәстүр бойынша, ол үлкен ұлы Ханнибалға құдайлардың құрбандық тастағында "Римнің ешқашан досы болмауға" қасиетті ант бердірген. Римдіктер жеңіске жеткеннен кейін, ол Испаниядағы (қазіргі Испания мен Португалия) колониялық иеліктерін кеңейтті, өзеннен өтіп бара жатқанда суға батып қайтыс болды. Хамилкар Барка мен оның әйелі (аты белгісіз) алты бала өсірді. Олардың үш ұлы әрқайсысы өздерінің атақты әскери басшылары болды. Олардың үш қызы Барсидтер әулетінің одақтастарына үйленді. Оның үлкен қызы (аты белгісіз) Бомилкарға үйленді және Ханноның анасы болды. Оның екінші үлкен қызы (аты белгісіз) Хасдрубалға үйленді. Хасдрубал (б.з.д. 270–221 жж.), Хамилкардың күйеу баласы, Бірінші Пуникалық соғыстың соңында Карфагендегі билеуші аристократияға қарсы науқанда және одан кейінгі Испанияны бағындыру жолында Хамилкардың ізімен ерді. Хамилкардың қазасынан кейін (б.з.д. 228 ж.), Хасдрубал оның орнын басып, жаңадан иеленген империяны шебер дипломатия арқылы кеңейтті. Ол оны Карфаго-Нованың негізін қалау арқылы консолидациялады, оны Испаниядағы жаңа провинцияның астанасы етіп бекітті. Риммен жасалған келісім бойынша, ол Ебро өзенін екі державаның шекарасы ретінде белгіледі. Оны келттік саскін өлтірді. Оның кіші қызы (аты белгісіз) Нумидиялық басшы Наравасқа үйленді. Оның Саламмбо деген есімі Гюстав Флаубер жазған кітаптың атауы. Ханнибал (б.з.д. 247–182 жж.), Хамилкар Барканың үлкен ұлы, классикалық антикалық дәуірдегі ең көрнекті және танымал генералдардың бірі, және Рим Республикасының ең ірі жауы болды. Ол атақты Канна шайқасында (б.з.д. 216 ж.) жеңіске жетті, бірақ шешуші Зама шайқасында (б.з.д. 202 ж.) жеңілді. Ханнибал 60 мың әскері мен 38 пілімен Альпі тауларын кесіп өтуімен әйгілі болды. Хасдрубал (б.з.д. 245–207 жж.), Хамилкар Барканың екінші ұлы, Ханнибалдың Италияға аттанғанда (б.з.д. 218 ж.) Карфаген қалаларын қорғады. 207 ж. б. ағасы Ханнибалға күш жіберген кезде, ол жеңіліп, Метавр шайқасында қаза тапты. Маго (сонымен қатар Магон деп те жазылады) (б.з.д. 243–203 жж.), Хамилкар Барканың үшінші ұлы, өзінің әйгілі ағасының көптеген шайқастарында болды және олардың көпшілігінде маңызды рөл атқарды, көбінесе "шешуші шабуылды" жасаған күштерге басшылық етті.