Сұлхан Цинцадзе: Грузия композиторының өмірі мен шығармашылығы
Sulkhan Tsintsadze
Сұлхан Цинцадзе – грузин композиторы, камералық музыкасымен және киноға жазған музыкасымен танымал. Өмірі, шығармашылығы және тұтқынға алу туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сұлхан Федорович Цинцадзе (грузинше: სულხან ცინცაძე, орысша: Сулхан Фёдорович Цинцадзе; 23 тамыз 1925, Гори, Транскавказ ССР, КСРО – 15 қыркүйек 1991, Тбилиси, Грузия) – камералық музыкасы және киноға жазған музыкасымен танымал грузин композиторы.
Sulkhan Fyodorovich Tsintsadze (Georgian: სულხან ცინცაძე, Russian: Сулхан Фёдорович Цинцадзе; August 23, 1925, in Gori, Transcaucasian SSR, Soviet Union – September 15, 1991 in Tbilisi, Georgia) was a Georgian composer known for his chamber music and his film scores.
Ерте өмір және білім
Цинцадзе 1925 жылы Грузияның Гори қаласында дүниеге келген. Жеті жасында отбасы Тбилисиге көшіп келді. Сол жерде оның әкесі Федор Транскавказ бойынша қой шаруашылығының бас инспекторы болып тағайындалды. Онда Цинцадзе бірінші музыкалық гимназияның профессоры Е.Н. Капельницкийден виолончель сабақтарын ала бастады, бірақ оның талантына байланысты көп ұзамай Капельницкиймен оқуын жалғастыру үшін Тбилиси мемлекеттік консерваториясының дарынды балаларға арналған жаңа бөліміне ауыстырылды. 1937 жылы Федор Цинцадзе Ұлы тазалауға байланысты тұтқындалды. 1942 жылы Цинцадзе Тбилиси мемлекеттік консерваториясының оркестр бөлімінде виолончелист Константин Миняр Белоручевпен ресми оқуды бастады, ол 1944 жылдың қаңтар айында қайтыс болды. Консерваторияда оқып жүрген кезінде Цинцадзе ГССР Мемлекеттік симфониялық оркестрінде де ойнады. Ол сондай-ақ Грузияның алғашқы Мемлекеттік струн квартетінің негізін қалаушы виолончелисті болды және 1944 жылдан 1946 жылға дейін оның құрамында болды. 1945 жылдан 1953 жылға дейін Цинцадзе Мәскеу мемлекеттік Чайковский консерваториясына оқуға түсті, онда 1950 жылға дейін Семен Матвеевич Козолуповтан виолончельді, ал 1953 жылға дейін Семен Боготыровтан композицияны оқыды.
Tsintsadze was born in Gori, Georgia, in 1925. When he was seven years old, the family moved to Tbilisi, where his father, Fyodor, was appointed chief inspector of the Transcaucasus for sheep breeding. There, Tsintsadze began taking cello lessons with First Musical Gymnasium professor E. N. Kapelnitsky, though on the basis of his talent, he was soon transferred to the Tbilisi State Conservatory’s new department for gifted children to continue studies with Kapelnitsky. In 1937, Fyodor Tsintsadze was arrested as part of the Great Purge. In 1942, Tsintsadze began formal studies in the orchestra department of the Tbilisi State Conservatory with cellist Konstantin Minyar Beloruchev, who died in January 1944. While enrolled at the conservatory, Tsintsadze also played in the GSSR State Symphony Orchestra. He was also the founding cellist of the original State String Quartet of Georgia, of which he was a member from 1944 to 1946. From 1945 to 1953, Tsintsadze attended the Moscow State Tchaikovsky Conservatory, where he studied cello with Semyon Matveyevich Kozolupov until 1950 and composition with Semyon Bogatyryov until 1953.
Мансап
Жас Цинцадзеді грузин композиторы Николай Нариманидзе байқады, ол оны грузин ұлттық музыкасының болашағы ретінде қарастырды, өйткені Кеңес Одағы ұлттық азшылық композиторларының еңбегін ерекше бағалап отырды. 1949 жылы Цинцадзе Ресей композиторлар одағына өзінің екінші скрипкалық квартетін, екі виола пьесасын (соның ішінде бірі оңтүстік-батыс грузин соғыс биі – хорумиге негізделген), және Александр Пушкин өлеңдеріне жазылған романстарды ұсынды. Комитет грузин халық музыкасы элементтерін қамтыған алғашқы екі пьесаны бағалап, Генрик Литинский мен Владимир Ференің мақтауымен растады. Музыктанушы Тамара Ливанова және композиторлар Вано Мурадели, Миечислав Вайнберг және Арам Хачатурян үшінші скрипкалық квартетті Цинцадзенің жеке стиліндегі және совет классикалық музыкасында ерекше грузиндық үлгіні қалыптастырудағы маңызды қадам деп санады. Алайда, Нариманидзе музыканың Цинцадзенің өнеріне бастапқыда қызығушылық тудырған грузин үлгісінен тым алыстап кеткенін сезінді. Цинцадзенің шығармашылығына Виссарион Шебалин мен Дмитрий Шостакович те әсер еткен. Цинцадзе 1950-1960 жылдары бірқатар фильмдерге музыка жазды, оның ішінде "Құбыжық" (1954), "Баши Ачуки" (1956), "Әйелдің ауыртпалығы" (1958), "Мая Цкнетели" (1959) және "Сабалақтың әкесі" (1964) фильмдері бар. Ол қайтыс болғаннан кейін оның музыкасы "Алтын қаздар" телесериалында да қолданылды. Цинцадзенің ең танымал жеке фортепиано туындысы – 1971 жылы грузин пианині Роман Горелашвили үшін жазылған 24 прелюдиясы, ол жинақты өңдеп, 1972 жылы жазбаға түсірді. 1980 жылы виолончель мен фортепианоға арналған 24 прелюдиядан тұратын жеке жинақ жазды. Цинцадзе 1963 жылдан бастап Тбилиси мемлекеттік консерваториясында оркестрлеу сабақтарын берді және 1973 жылдан бастап оркестрлеу профессоры болды; 1965-1984 жылдар аралығында консерваторияның ректоры қызметін атқарды. Оның оркестрлеу және композиция студенттерінің арасында 1986 жылы Мәскеуде өткен жас композиторлар конкурсында үшінші орын алған грузин композиторы Нино Джанггава болды. Ректорлық қызметтен кейін Цинцадзе 1984 жылдан 1991 жылға дейін Грузия композиторлар одағының төрағасы болды және Грузин КСР-інің Кинематография одағының мүшесі болды. Цинцадзе Грузияның халық әртісі (1961) және КСРО халық әртісі (1988) атақтарымен марапатталды, КСРО Сталин сыйлығы (1950) №2 квартеті мен 3 миниатюрасы үшін, сондай-ақ Грузия үкіметінен Захарий Палиашвили сыйлығы (1974) және Шота Руставели сыйлығы (1981) алды.
The young Tsintsadze was spotted by fellow Georgian composer Nikolai Narimanidze, who saw him as the future of Georgian national music at a time when the Soviet Union emphasized the contributions of national minority composers. In 1949, Tsintsadze presented to the Union of Russian composers his second string quartet, two viola pieces (including one based upon the khorumi, a southwestern Georgian war dance), and romance settings of poetry by Aleksandr Pushkin. The committee’s preference for the former two pieces, which incorporated elements of Georgian folk music, was borne out by praised bestowed upon him by Genrik Litinsky and Vladimir Fere, who saw his talent as far above those of other Georgian composers whose music they had heard. Musicologist Tamara Livanova and composers Vano Muradeli, Mieczysław Weinberg, and Aram Khachaturian all felt that the third string quartet marked an important advancement in both Tsintsadze’s personal style and in the creation of a distinctly Georgian identity within Soviet classical music. Narimanidze, however, felt that the music had strayed too far from the Georgian idiom that had initially attracted him to Tsintsadze’s sound. Tsintsadze’s other compositional influences included Vissarion Shebalin and Dmitri Shostakovich. Tsintsadze also composed a number of film scores during the 1950s and 1960s, including those for The Dragonfly (1954), Bashi Achuki (1956), A Woman’s Burden (1958), Maia Tskneteli (1959), and A Soldier’s Father (1964). After his death, his music also featured in the television series Oqros oboba. Tsintsadze’s most famous solo piano work is his 24 Preludes for Piano, written in 1971 for the Georgian pianist Roman Gorelashvili, who edited the set and recorded it in 1972. He wrote a separate set of 24 preludes for cello and piano in 1980. Tsintsadze taught an orchestration class at the Tbilisi State Conservatory from 1963 and became a professor of orchestration from 1973; between 1965 and 1984, he was the rector of the conservatory. His orchestration and composition students included Nino Janjgava, a Georgian composer who won third prize in the 1986 young composers’ competition in Moscow. After leaving his post as rector, Tsintsadze was the chairman of the Union of Composers of Georgia from 1984 to 1991 and was also a member of the Georgian SSR’s Union of Cinematography. Tsintsadze was awarded the People's Artist of Georgia (1961) and People's Artist of the USSR (1988) titles, the USSR Stalin Prize (1950) for his Quartet No. 2 and his 3 Miniatures, and the Zakharia Paliashvili Prize (1974) and Shota Rustaveli Prize (1981) from the Georgian government.
Жеке өмір
Цинцадзе 1991 жылдың 15 қыркүйегінде Тбилисиде қайтыс болды – ол жылы ол өзінің 12-ші скрипкалық квартетін аяқтаған еді. Ол Тбилисидегі Дидубе пантеонында жерленген. Цинцадзенің ұлы Ираклий 1964 жылы туған, ол 1976 жылдан 1986 жылға дейін Тбилиси мемлекеттік консерваториясында оқыды, әкесі ректор болып жұмыс істеген кезде, содан кейін Тео Брандмюллермен бірге білім алды. Қазір Тбилиси мемлекеттік өнер академиясында талдау және полифония пәнінен сабақ береді.
Tsintsadze died in Tbilisi on September 15, 1991—the year that he completed his 12th string quartet. He is buried in the Didube Pantheon in Tbilisi. Tsintsadze’s son Irakli, born 1964, is a composer in his own right who studied at the Tbilisi State Conservatory from 1976 to 1986, while his father was rector, and later with Theo Brandmüller. He now teaches analysis and polyphony at the Tbilisi State Academy of Arts.