Кіріспе

Моремонуи шайқасы (немесе Те Кай а те Кароро) 1807 немесе 1808 жылдары Жаңа Зеландияның солтүстігінде екі маори iwi (тайпа) – Нгати Ватуа мен Нгапухи арасында болды. Нгапухи әскерінде бірнеше мылтық болды, бұл маорилердің соғыста мылтықтарды алғаш рет қолданған оқиғасы болды. Нгати Ватуа әскері Нгапухиге шабуыл жасап, шайқаста жеңіске жетті. Шайқас Нортлендтің батыс жағалауындағы Маунгануи Блффтан оңтүстікке қарай 12 миль (19 км) жердегі Рипиро жағасына құятын Моремонуи шатқалында өтті. Бұл шайқасты маорилер арасындағы Мылтық соғыстарының бірінші шайқасы деп санауға болады, ол келесі он жылдықтарда жалғасты.

Өмірбаян

Моремонуи шайқасына дейін 1806 жылы солтүстікте Нгапухи тайпасы, олардың бірі – басшы Покая бастаған күштер, ал оңтүстікте Нгати Ватуаның Каипара тармақтары арасында ұсақ шайқастар болған.

Шайқас

Нгапухи күштері батыс жағалаудан төменге келді және Маунгануи Блаффтың солтүстігінде орналасты. Олардың түнде Рипиро жағалауынан Моремонуиге қарай жорықтап, онда лагерь құруға ниетті екендері хабарланғанда, Нгати Ватуа олардан бұрын жетіп, Моремонуи аңғарында жасырынды. Күні шыққанда, күмәнсіз Нгапухи Моремонуиге келді және тамақ дайындауға кірісті. Олар тамақ ісіп жатқанда, Нгати Ватуа күтпеген шабуыл жасады. Нгапухи қаруларын ұстап, жағалауға қарай кері шегінді, онда шайқас біраз уақытқа созылды. Нгапухи мылтықтары тиімді болғанымен, оларды қайта зарядтауға уақыт кетті және олар жеткіліксіз болды. Ақырында Таохо Нгапухи басшысы Покаяны өзінің мересімен өлтірді және Нгапухи қашқа жол тартты. Таохоның Нгапухимен байланысы болды және оларды толығымен қырып салуды қаламағандықтан, жағалаудың құмына сызық салды, одан Нгати Ватуа жауынгерлері оларды қуаламауы керек еді. Таохоның одан әрі қуғын-сүргінді тоқтатуына байланысты, тағы бір Нгапухи басшысы Кавити де солай істеді. Жағалауда қалған көптеген денелерді қарабас шағалалар жеп қойды, сондықтан шайқасқа Те Кай а те Кароро (Қарабас шағаланың тойы) деп ат қойылды. Бұл Хонги Хиканың келесі жиырма жылда Нгати Ватуаға қарсы жорықтарына түрткіс болды.