Кіріспе

Техри Гархвал – Үндістанның Уттаракханд штатындағы аудан. Оның әкімшілік орталығы Жаңа Техри қаласында орналасқан. Ауданның халқы 618 931 адамды құрайды (2011 жылғы халық санағы бойынша), бұл өткен он жылмен салыстырғанда 2,35% артты. Оған шығыстан Рудрапраяг ауданы, батыстан Дехрадун ауданы, солтүстіктен Уттаркаши ауданы және оңтүстіктен Паури Гархвал ауданы шектеседі. Техри Гархвал Гималай тауларының бір бөлігі болып табылады.

Этимология

Техри атауы Трихариден шыққан, ол үш түрлі күнәні – ойдан (Манса), сөзден (Вача) және істен (Кармана) туған күнәлерді жуып тазартатын орынды білдіреді. "Гарх" сөзі хинди тілінде "бекініс" деген мағынаны білдіреді.

Ерте кездері

734 жылға дейін аймақ 48 гархқа бөлінген, оларды тәуелсіз патшалар биледі. Мальваның ханзадасы Гаурав Тевари осы гархтарды бірыңғай провинцияға біріктірді. Қанақпал Бадринатқа сапар жасағанда, сол кездегі ең қуатты патша Бхану Пратаппен кездесті, ол кейіннен өзінің жалғыз қызын ханзадаға беріп, патшалығын оған тапсырды. Қанақпал Сингх және оның ұрпақтары біртіндеп барлық гархтарды бағындырып, 1803 жылға дейін 915 жыл бойы бүкіл Гархвал патшалығын басқарды.

Горхалар билігі

1803 жылы Амар Сингх Тапа, Хастидал Шах Чаутария, Бямшах Чаутария және Ранджор Тапа армия генералдарының басшылығымен Горхалар Гархвалға шабуыл жасады, қарсыласы – патша Прадьюмна Шах және оның ұлдары Кунуар Паракрама Шах пен Кунуар Притам Шах. Гархвал және Горха әскерлері Хурбурада шайқасты, нәтижесінде Гархвал патшасы қаза тапты. Горхалар Дехрадунды, Сахаранпурды және Шимланы басып алды, кейіннен өз мемлекеттерін Канграға дейін кеңейтті. 1787 жылдан 1812 жылға дейін Горхалар Шығыс Үндістан компаниясының бақылауындағы 200-ге жуық ауылды басып алды. Британдықтар патшамен келісуге тырысты, бірақ бұл сәтсіз аяқталды. Гурха соғысы 1814 жылы генерал-майор Марлидің 8000 сарбазы Катмандуға шабуыл жасаған кезде басталды. Майор-генерал Вудтың басшылығымен төрт мың сарбаз Горакхпурден операция бастады, ал майор-генерал Зилесуидің басшылығымен 3500 сарбаз Дехрадунды басып алуға тырысты. Британ әскері 1814 жылдың 30 қарашасында Дехрадунды басып алып, Кумаунға қарай жылжи бастады. Винаятхалда Горха қолбасшылары Хастидал Шах және Джейракха қаза тапты. Соғыс 1815 жылдың 2 желтоқсанында қол қойылған Сугаули шартымен аяқталды, ал 1816 жылдың 4 наурызында Горханың бас қолбасшысы Бямшах оны бекітті. Осылайша таулы аймақтарда британдық үкімдік орнады. Содан кейін Шығыс Үндістан компаниясы Кумаонды, Дехрадунды және шығыс Гархвалды Британ империясына қосты, ал батыс Гархвал Сударшан Шахқа қайтарылды, ол кейін Техри Риясаты деп аталды.

Гархвал патшалығы

Техри Гархвал немесе Гархвал патшалығы – Раджпут Пармар (Шах) әулеті билеген княздық мемлекет. Кейіннен ол қазіргі Техри Гархвал ауданы мен Уттаркаши ауданының көп бөлігін қамтитын Британдық Үндістанның Пенджаб таулы штаттары агенттігінің құрамына кірді. 1901 жылы оның ауданы шамамен 268 885 адамды құрады. Билеушіге раджа титулы берілді, бірақ 1913 жылдан кейін ол Махараджа титулымен құрметтелді. Билеушіге 11 зеңбірекпен салют беру құқығы және 300 000 рупия көлемінде жеке қалта қаражаты болды. Сударшан Шах өзінің астанасын Техри қаласында орнатты, ал кейін оның мұрагерлері Пратап Шах, Кирти Шах және Нарендра Шах тиісінше Пратап Нагар, Киртинагар және Нарендра Нагар қалаларын астана етіп белгіледі. Олардың әулеті 1815 жылдан 1949 жылға дейін осы аймаққа билік етті. "Үндістанды тастап кету" қозғалысы кезінде осы өңірдің халқы елдің тәуелсіздігі үшін белсенді жұмыс істеді. 1947 жылы ел тәуелсіздік алғаннан кейін Техри Риясатының (Техри штатының) тұрғындары махараджаның ықпалынан босату үшін күресті бастады. Бұл күрес салдарынан жағдай оның бақылауынан шығып, аймақты басқару қиынға соқты. Нәтижесінде Панвар әулетінің 60-шы патшасы Манабендра Шах Үндістан үкіметінің билігін мойындады. Осылайша, 1949 жылдың тамызында Техри Риясаты Уттар-Прадеш штатына қосылып, Техри Гархвал ауданының жаңа статусын алды. Кейін, 1960 жылдың 24 ақпанында штат үкіметі бір төңкерісті бөліп, оған Уттаркаши деген атау берді. Бұрынғы Техри Гархвал Махаражасының Нарендра Нагардағы сарайында қазір 2000 жылы құрылған «Ананда Ин Гималаи» спа орталығы орналасқан.

Қазіргі заманғы даму

1960 жылдары Техри Гархвал қазіргіге қарағанда шығысқа қарай әлдеқайда кеңейген. 1997 жылы Техри Гархвалдың көп бөлігінің шығыс бөлігі бөлініп, Паури Гархвал және Чамоли аудандарының бөліктерімен біріктіріліп, Рудрапраяг ауданы құрылды. Техри көлі – 52 км² аумақты алып жатқан, Жаңа Техриде жасалған көл, Уттаракханд штатындағы ең үлкен көл болып табылады. Онда түрлі су спорты түрлеріне, мысалы, қайықпен жүзуге, банан қайығына, арба қайығына, джет-скиге, су шаңғысына, парасейлингке, каякингке және экстремалды спорт түрлеріне қолайлы жағдайлар бар.

Экономика

Техри Гархвал экономикасы мемлекеттік кәсіпорындар, ауыл шаруашылығы және туризм негізінде дамыған.

Өсімдіктер

Құрғақ маусымда бидай, арпа, мазур, бенгал және қызыл бұршақ, рапс пен горчица, және бұршақ өсіріледі. Жауынды маусымда күріш, қарақұмық, тары, қара бұршақ, кунжут және соя өсіріледі. Ауданның өзінде де түрлі жемістер мен дәмдеуіштер өседі.