Малайзия ұлттық философиясы – 1969 жылғы нәсілдік қақтығыстардан кейін елдік бірлік пен тұрақтылықты нығайту мақсатымен қабылданған 5 қағида. Rukun Negara.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малайзияның ұлттық философиясының декларациясы
Malaysian declaration of national philosophy
Ұлттық қағидалар – 1969 жылғы 13 мамыр оқиғасына жауап ретінде, 1970 жылғы Мэрдека күні патшалық жарлықпен құрылған Малайзияның ұлттық философиясының декларациясы. Сол кездегі оқиға Малайзиядағы нәсілдер арасындағы тепе-теңдік пен тұрақтылықтың нәзік екенін көрсетті. Осыдан кейін Малайзия үкіметі Малайзияның әртүрлі нәсілдері арасындағы бірлікті нығайту жолдарын іздеді. Сондықтан Ұлттық қағидалар қалыптастырылды. "Рукун Негара" сөзі декларацияның толық мәтінін, кіріспеден кейінгі сөздерді ("Мака ками" сөзімен басталады) немесе бес қағиданың өзін білдіруі мүмкін. Ұлттық қағидалардың жасалуына Тун Абдул Разак басшылық еткен комиссия мүшелері күш салды. Рукун Негараның мақсаты – Малайзияның әртүрлі нәсілдері арасында үйлесім мен бірлік құру. Содан кейін, 1971 жылы Жаңа экономикалық саясат (1971-1990) іске қосылды, оның мақсаты – малайлар мен бумипутералар мен Малайзиядағы қытай және үнді қауымдастықтары арасындағы экономикалық алшақтықты қысқарту арқылы экономикалық теңдікке қол жеткізіп, Малайзияның әртүрлі нәсілдері арасындағы бірлікті нығайту болды. Бұл қағидалар көршілес Индонезияның Панкасила ұлттық идеологиясымен/философиясымен ұқсас.
The National Principles is the Malaysian declaration of national philosophy instituted by royal proclamation on Merdeka Day, 1970, in reaction to the 13 May race riots, which occurred in 1969. The incident proved at that time that Malaysian racial balance and stability was fragile. Immediately thereafter, the Malaysian government sought ways to foster unity among the various races in Malaysia. Therefore, the National Principles were formed. The word Rukun Negara can refer to the whole declaration, the words after the preamble (beginning Maka kami ) or the five principles alone. The formulation of the National Principles were the efforts of the , headed by Tun Abdul Razak. The aim of the Rukun Negara is to create harmony and unity among the various races in Malaysia. Thereafter, the New Economic Policy (1971 1990) was launched in 1971, the aim was to create unity among the various races in Malaysia, through economic equality, via the reduction of the economic gap among the Malays and Bumiputera, with that of the Chinese and Indian communities in Malaysia. The principles bears similarity to the Pancasila national ideology/philosophy of neighbouring Indonesia.
13 мамырдағы оқиға
1969 жылғы 13 мамырда, оппозициялық партиялар биліктегі коалиция есебінен үлкен жетістіктерге жеткен үшінші жалпы сайлаудан үш күн өткен соң, елде, әсіресе Куала-Лумпурда нәсілдік дүрбелең болды. Үкіметтің мәліметінше, дүрбелең кезінде 196 адам қаза тапты, ал батыс елдерінің дипломатиялық деректерінен 600-ге жуық адамның қаза тапқаны хабарланды. Осы дүрбелең салдарынан үкімет елде төтенше жағдай жариялады және бүкіл елде коменданттық сағат енгізді. Төтенше жағдай жарияланғаннан кейін Ұлттық операциялар кеңесі (NOC) немесе Малай тілінде Меджлис Геракан Малайзия (МАГЕРАН) құрылды және келесі 18 ай бойы елдің басқару органы ретінде жұмыс істеді. Елде заң мен тәртіпті қалпына келтіру мақсатында ҰОК ел бойынша түрлі қауіпсіздік шараларын жүзеге асырды, оның ішінде газеттердің шығарылуын тоқтату, бірнеше адамды қамауға алу және конституцияның белгілі бір бөліктерін күштен шығару шаралары қолданылды.
On the 13 May 1969, three days after the 3rd general election, whereby the opposition parties made gains at the expense of the ruling coalition, a racial riot occurred in the nation, mainly in Kuala Lumpur. According to the government's report, 196 people were killed during the riot, while Western diplomatic sources suggested a toll close to 600. The riot had led to the government declaring a state of national emergency in the country and imposing a nationwide curfew. Following the declaration of emergency, the National Operations Council (NOC) or Majlis Gerakan Malaysia (MAGERAN) in Malay was formed and acted as the administrative body of the country for the following 18 months. With the aim of restoring law and order in the country, the NOC implemented various security measures nationwide, this includes the suspension of newspaper publications, arresting of several individuals and the suspension of certain parts of the constitution.
Декларация
Рукун Негара Малайзияның төртінші Янг ди Пертуан Агонг, Ұлылық Туанку Исмаил Насируддин Шах 1970 жылғы 31 тамызда, Малайзияның Тәуелсіздік күнінде ресми түрде жарияланды. Декларация Датаран Мердекада (бұрынғы Селангор Клубы Паданг) өткен 13-ші Тәуелсіздік күні мерекесінде қабылданды. Мереке "Мухибба дан Перпадуан" (құт-қоныс және бірлік) тақырыбына арналды, ал үкімет ұлттық бірлікті нығайту мақсатында "Тәуелсіздік күні" (Хари Мердека) терминін "Ұлттық күн" (Хари Кебангсан) деп өзгертті.
The Rukun Negara was declared officially by His Majesty Tuanku Ismail Nasiruddin Shah, the fourth Yang di Pertuan Agong of Malaysia on August 31, 1970, which is the Malaysian Independence Day. The declaration was held on the 13th Independence Day celebration at Dataran Merdeka (formerly known as Selangor Club Padang). The celebration was themed "Muhibbah dan Perpaduan" (Goodwill and Unity) and the government changed the term "Independence Day" (Hari Merdeka) to "National Day" (Hari Kebangsaan) to promote national unity.
Рукун-негараны насихаттау
1970 жылы 2 қыркүйекте Парламент ғимаратында "Рукун Негара" таратылуы жөнінде мәжіліс өтті. Мәжіліс төрағасы – Ұлттық бірлік департаментінің ғылыми-зерттеу бөлімінің басшысы доктор Агоес Салим. Мәжіліске қатысушылар мәтіннің малай тіліндегі нұсқасы түпнұсқа екенін, ал қалғандары – мәтіннің аудармалары екенін шешті. Ресми шараларда "Рукун Негара" оқылуына кеңес берілді, сондай-ақ Парламент пен мемлекеттік заң шығару жиналыстарының ашылу салтанаттарында да оқылуы тиіс болды. Оқушыларға, әсіресе "Татакара" пәнінде "Рукун Негара" тақырыбы бойынша оқулықтар ұсыну ұсынылды. Ақпарат департаменті "Рукун Негара" жарияланған күні брошюра (buku risalah) басып, таратып берді. Ақпарат министрлігі "Рукун Негараны" тарату, насихаттау және халыққа түсіндіруге жауапты болды. Министрліктің барлық қызметкерлеріне "Рукун Негараның" мазмұны мен мағынасын түсіндіру үшін үш күндік семинар өткізілді. Сонымен қатар, Малайзияның Ұлттық кино департаментінің "Ұлттық бірлікке қарай" және ұлттық архивтердің "Тарихтағы бүгінгі күн" (Hari Ini Dalam Sejarah) бағдарламасы сияқты теледидарда көрсетілетін бірнеше жарнамалық бейнероликтер жасалды.
On September 2, 1970, a meeting on the distribution of Rukun Negara was held in the Parliament Building. The meeting was presided by Dr. Agoes Salim, the Head of the Research Unit of the National Unity Department. It was decided by the attendees of the meeting that the Malay version of the text shall be the original, while the others as translations of the text. The recitation of the Rukun Negara was encouraged on official events and the text should be recited on the State Opening of the Parliament and State Legislative Assemblies. It was also proposed that a textbook on Rukun Negara should be provided to students, especially during the subject of Tatacara. A brochure (buku risalah) was published and distributed by the Department of Information on the day of declaration of Rukun Negara. The Ministry of Information was responsible for distributing, promoting and explaining the Rukun Negara to the public. A three day seminar was held to explain the content and meaning of Rukun Negara to all the ministry's officers. Several promotional videos were also produced from time to time to be played on television, such as "Towards National Unity" by the National Film Department of Malaysia and the video for the "Today in History" programme (Hari Ini Dalam Sejarah) by the national archives.
Жазбаларды оқу
Малайзияның бастауыш және орта мектептерінде апта сайын міндетті жиналыстарда ант оқу қалыпты жағдай. Ант оқу Малайзияның ұлттық әнұраны – "Негараку" әнінен кейін дереу жүзеге асырылады. Қызықтысы, "Рукун Негара" Малайзияның бастауыш және орта мектеп оқушылары көбінесе қолданатын жаттығу дәптерінің мұқабасында жиі кездеседі. Бұл, негізінен, Сингапур үкіметінің 1965 жылы Малайзия федерациясынан шығарылғаннан кейін бірден қолданған ұқсас тактиканы үлгі алу мақсатымен жасалған қадам деп есептеледі. 2005 жылдың 8 желтоқсанында Малайзия үкіметі ресми шараларда ант оқуды міндетті етті. Бұл туралы хабарлама үкіметтің барлық ресми шараларда ұлттық әнұранды міндетті түрде оқуды енгізгеннен кейін бірнеше ай өткен соң жарияланды.
It is a norm for primary and secondary public schools in Malaysia to recite the pledge weekly during a compulsory assembly. Pledge reading follows immediately after the singing of the Malaysian national anthem, Negaraku. Of some interest, the Rukun Negara could usually be found behind the cover of every exercise book that is typically used by primary and secondary Malaysian public school students. This is primarily a move recognised to have been formulated to emulate the similar tactic introduced by the Singapore government immediately after its expulsion from the Malaysian federation in 1965. On 8 December 2005, the Malaysian government has made reading of the pledge compulsory at official functions. The announcement was made a few months after the government made singing of the national anthem as compulsory at every official function.