Куито, Анголаның Бие провинциясының астанасы. 2014 ж. 450,881 халқы болды. Африкадағы ең жылдам өсіп келе жатқан қалалардың бірі, Овимбунду патшалығының тарихи орталығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Куито, бұрын Сильва Порто деп аталған, Анголаның орталық бөлігіндегі қала және муниципалитет, Бие провинциясының орталығы. 2014 жылы муниципалитетте 450 881 адам тұрды. 2020 мен 2025 жылдар аралығында Африка құрлығындағы ең қарқынды өсіп келе жатқан он қаланың бірі болып бағаланады, өсімі 5,56% шамасында.
Cuíto, formerly known as Silva Porto, is a city and municipality in central Angola, capital of Bié Province. The municipality had a population of 450,881 in 2014. Projected to be the tenth fastest growing city on the African continent between 2020 and 2025, with a 5.56% growth.
Тарих
Куито қаласы Овимунду патшалығының тарихи орталығында салынған. Овимундудың билеушісі Вие есімді, ол Каханда есімді сонг әйелін үйлендірді. Олар бірге қала салды, ал кейін португалдар Би провинциясын билеушінің құрметіне атады. Овимбундулар көрші тайпалардан тұтқындарды еуропалық құл саудагерлеріне сатуымен белгілі болды, бұл аймақты құл саудасы үшін өте қолайлы жерге айналдырып, колонистерді әкелді. Португалдар қаланы 1750 жылы "іргесін қалады". Кейіннен олар оны Антониу да Сильва Портоның құрметіне, осы аймақта үйі – Эмбала Белмонте салынғандықтан, Сильва Порто деп атады. Би провинциясының қолайлы климаты португалдық қоныс аударушыларға тартымды болды, көптегендері 1900 жылдардың басында Бенгела темір жолы қаланы жағалаумен байланыстырғаннан кейін Сильва-Портода қоныс тепті. Куито Африка құл саудасы мен тайпалық соғыстардан бастау алған, ұзаққа созылған зорлық-зомбылық тарихына ие болды. Кейін 1960 жылдары португалдар Сильва-Порто қаласын португалдық отаршылдық соғысы кезінде солтүстік Анголаға ұлттық партизандармен күресу үшін жіберілген қара түсті португал армиясының сарбаздарын даярлау орталығы ретінде пайдаланды. 1975 жылы Португалиядан тәуелсіздік алғаннан кейін Куито 1993 жылғы 6 қаңтардағы ең ауыр күндерін бастан өткерді. Ангола азамат соғысы кезінде ЮНИТА қаланы 9 айдан астам қоршап, соның салдарынан және аштықтан 30 000-нан астам адам қаза тапты. 9 ай бойы қалаға кіруге немесе шығуға рұқсат берілмеді, қала ауыр зардап шекті. ЮНИТА ақыры Куитодан қуылды, ал 1998 жылы қаланы басып алу үшін ауыр артиллерия мен танктерді пайдалана отырып, тағы бір әрекет жасалды.
The city of Cuíto is built in the historical heart of the Ovimbundu kingdom. The ruler of the Ovimbundu was named Viye and he married a Songo woman named Cahanda. Together they built the city and later the Portuguese would name the Bié Province after the ruler. The Ovimbundu were known for selling captives from neighbouring tribes to the European slave traders which made the area an ideal location for the slave business and brought colonists to the area. The Portuguese "founded" the city in 1750. They later called it Silva Porto after António da Silva Porto who built his home embala Belmonte in the area. The pleasant climate in the Bié Province was attractive to Portuguese settlers and many made their home in Silva Porto in the early 1900s when the Benguela Railway connected the city to the coast. Cuíto had a long history of violence starting with the African slave trade and tribal warfare. Later in the 1960s the Portuguese used the town of Silva Porto as a training centre for training black Portuguese Army soldiers to send to Northern Portuguese Angola in order to fight the nationalist guerrillas, during the Portuguese Colonial War. After independence from Portugal in 1975, Cuíto saw its worst times on 6 January 1993 when UNITA, during the Angolan Civil War, laid siege of the city for over 9 months and over 30,000 people were killed, both from war effects and starvation. Nobody was permitted to enter or leave the city for 9 months and the city suffered heavy damage. UNITA was eventually driven from Cuíto and a second attempt was made to capture the city in 1998 using huge artillery and tanks.
Климат
Қала Бие платосының шығыс беткейінде орналасқан. Климаты тропикалық орналасуына қарамастан, ерекше салқын. Орташа жылдық температура 18 °C, бұл негізінен оның теңіз деңгейінен биік орналасуымен байланысты. Ең суық кезең мамырдан тамызға дейін, осы уақытта жаңбыр шамалы ғана жауады. Қыркүйек пен қазан айларында жауын-шашын аз болса да, ең ыстық болады. Күншығыс пен сәуір аралығында жаңбырлы маусымда көп жаңбыр жауады.
The town sits on the eastern flank of the Bie Plateau. The climate is unusually cool for its tropical location. The average annual temperature is 18 °C, largely due to its high altitude. The coolest period is May to August when almost no rain falls. September and October are the hottest months with a little rain. Heavy rain falls in the main rainy season November to April.
Көлік
Куито қаласына бір кезде ішкі облыстарды жағалаумен байланыстырған Бенгела темір жолы арқылы қызмет көрсетіледі. Куито қаласына қызмет ететін теміржол станциясы қаланың солтүстігінде бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Алдағы бірнеше жылда темір жолдың жөнделуі күтілуде. Сонымен қатар, Луандадан Жоаким Капанго әуежайынан тікелей рейстер бар.
Cuíto is served by the Benguela railway that once connected the inland provinces to the coast. The actual railway station serving Cuíto is located a few kilometers north of the town. The railway is expected to be repaired in the next few years. There are also direct flights from Luanda out of the Joaquim Kapango Airport.