Кіріспе

Ислам заңнамасының бір қыры

Исламдағы бала асырап алуға қатысты көзқарастар, Батыс немесе Шығыс Азия елдері сияқты мұсылман емес аймақтардағы қабылданған тәжірибелер мен дәстүрлерден мүлдем өзгеше. Ислам дінінде, Батыстың түсінігіндегідей бала асырап алу рәсімі мойындалмайды.

Талқылау

Қазір исламдық асырап алу ережелерінің кейбірін қайта қарау туралы пікірталас жүріп жатыр. 2011 жылдың тамызында Мұсылман әйелдерінің Шура кеңесі «Асырап алу және жетім балаларға күтім: Ислам және баланың ең жақсы мүддесі» атты маңызды зерттеу жүргізді. Бұл есепте исламдық көздер зерттелді және «Ислам заңы мен оның негізгі мақсаттары шеңберінде, маңызды этикалық принциптер сақталған жағдайда асырап алу қабылдануы мүмкін» деген қорытынды жасалды. Зерттеу тәуелсіз ой-пікірді (ижтихад) көрсетеді және мәселе бойынша болашақ консенсусқа (ижма) қол жеткізуге сезімталдық пен үлес қосуға мүмкіндік береді. Ислам құқығының ғалымы Фейсал Кутти бұл есеп пен осы саладағы басқа да жаңалықтар осы мәселеде үлкен өзгерістерге апарар оптимизм тудыратынын айтады. Ашық асырап алуға келгенде жағдай мүлдем өзгеше. Мұнда биологиялық туыстық жоққа шығарылмайды. Кутти ислам құқығында асырап алуды, тіпті халықаралық асырап алуды қолдауға жеткілікті негіз бар деп санайды. Ол жетім және табылған балаларға қамқорлық жасаудың діни міндет екенін, балалардың мүддесі түрлі құқықтық мектептерде үнемі қайталанатын тақырып екенін атап өтеді. Осы балаларға қамқорлық жасаудың ең тиімді жолы – оларды махаббатқа толы отбасыларға орналастыру, баланың тегі қасақана жоққа шығарылмаса немесе жасырылмаса. Оның пікірінше, исламдық асырап алудың жаңартылған моделі мұсылмандарға осы діни міндетті орындауға және ең осал балалардың формалды ережелердің салдарынан қалмауына мүмкіндік береді, сондай-ақ бұрынғы мақсатына қызмет етпейтін ережелерге олардың жағымсыз әсер етуін болдырмайды.