Кіріспе

4 ғасырдағы қытай философы және жазушысы, философ Лиэцзы.

Лиэ Юкоу (; ) – қытай философы, Даолық "Лиэцзы" кітабының авторы саналады, кітап оның құрметті аты Лиэцзымен аталған.

Ерте өмір

Ли Юкоу қазіргі Хэнань провинциясының Чжэньжоу қаласы жанында, Чжэнь мемлекетінде туған.

Тарих

Соғысқан мемлекеттер кезеңіндегі жүз мектептің философы ретінде Лай Юкоу туралы тарихи деректер аз. Бұл Цинь Ши Хуанның тұсында болған кітаптарды өртеу және ғалымдарды жерлеу салдарынан болуы мүмкін. Алайда, кейбір ғалымдар оны Чжуанцзи даосизмнің үлгісі ретінде ойлап тапқан деп санайды. Бірнеше даосистік мәтіндерді аударған Фредерик Х. Бальфур Лизиді "ешқашан өмір сүрмеген философ" деп атады (1887:?). Лионель Джайлс өзінің Кіріспесінде күмәнін білдіреді: Авторымыз туралы оның өзі айтқаннан басқа білмейтін нәрселер өте аз. Оның толық аты Лих Юкоу болды және ол 398 жылға дейін, премьер-министр Цзы Янг төңкеріс кезінде қаза тапқан Чэн мемлекетінде өмір сүрген сияқты. Ол Чжуан Цзының жазбаларында жиі кездеседі, онда ол "желмен жүзіп" кеткені айтылады. Тарихшы Ссу ма Чьен оны есімдерінің тізіміне жатқызбағандықтан, Сун әулетінің бір сыншысы Лие Цзының Чжуан Цзы ойлап тапқан, шын мәнінде болмаған тұлға екенін және оның атымен шыққан трактаттың кейінгі заманда жасалған жалғандық екенін мәлімдеді. Бұл теорияны XVIII ғасырдағы қытай ғылымының ең жақсы үлгісін көрсететін Чьен Лунг кітапханасының үлкен каталогын құрастырушылар қабылдамайды. Жоғарыдағы цитатада Лионель Джайлс мырза Чжуанцзының аудармасында Лай Юкоу немесе Лие Цзы туралы жазған әкесі Герберт Аллен Джайлстың пікірін жоққа шығарған болуы мүмкін. Оның сөздері былай болды: "Кітаптарды өртеу" салдарынан келтірілген зиянның ауқымы әлдеқайда жоғарылатылған. Дегенмен, кейбір адамдар Чжуан Цзы есімдерін атаған Лие Цзы деген философ туралы трактат жазды, бірақ оның бұл тұлға Чжуан Цзының ойын тудырғанын түсінбеді!