Кіріспе

NION ( ) деп те аталатын соғысқа қарсы ұйым – бұл огам алфавитінің бесінші әрпінің ирландша атауы (ирландша "әріп": жекеше fid, көпше feda), оның фонетикалық мәні [n]. Ежелгі ирланд тіліндегі әріп атауы Nin, ескі ирланд тіліндегі "nin/ninach" сөздерінен шыққан болуы мүмкін, олардың мағынасы "сай/жіпті" және "биік/көкпар". Нин ерекшелігі – бұл осы нақты әріпті де, жалпы огам әріптерін де атау үшін қолданылған ежелгі атау. "Nin" сонымен қатар ирланд тілінде әже деген мағынаны да білдіреді.

Интерпретация

Огам трактаты мен Аурайцепт на н Эцес сөздіктерінде кемінде екі ирланд сөзі – нин, яғни «тоқыма станогының бөлігі» және «толқын» деген мағыналары келтірілген. Тиісті сын есім ninach, gablach ретінде түсіндіріліп, кресттің синонимі ретінде қолданылады, ал сөз шамамен gabul «шанышқан, тармақты» деген сөзбен синоним болып көрінеді, сондықтан «Огам әріптері» үшін атаудың негізін құрайды, олар (кемінде дауыссыз дыбыстар) шанышқан немесе тарақ сияқты көрінеді. Екінші нин, валли тіліндегі nen «шатыр, аспан» сөзімен байланысты, «биіктік» мағынасын білдіреді, ал сын есім нинах «биік» деген мағынада. Кенингтерді сөздік жазушылар тоқымашылардың тіреулері бейбітшілік белгісі ретінде орнатылғанын түсіндіреді. «Ағашқа байланысты» дәстүр сөзді күл ағашы деп атайды, соның салдарынан тоқыма станоктары күл ағашынан жасалған деген қорытындыға келеді. Кейбір жағдайларда, күл ағашы, найзаның шикізаты ретінде танылғандықтан, кенинг «бейбітшіліктің бұзылуы» деп өзгертілді, мысалы, Аурайцептта: Нин де ағаштан аталған, атап айтқанда, күл, ut dicitur: «Бейбітшілікті тексеру» – нін, атап айтқанда, күл, себебі одан найзаның сабы жасалады, арқылы бейбітшілік бұзылады: немесе «Бейбітшілікті тексеру» – күл ағашы. Нин, яғни тоқыма тіреуінің тармағы, ол күлден жасалған, бейбіт уақытта көтеріледі. Макманус «тармақты бұтақ» сөзі зәйтүн бұтағына да қолданылған деп болжайды, оны сілкіндіру ирландтық дәстүрде шайқасты тоқтатуды сұраған. Ал сұлулыққа байланысты кенингтер, болжам бойынша, «биіктіктің» екінші мағынасына байланысты.