Кіріспе

Пармиджаниноның суреті

«Ұзын мойынды Мадонна», сондай-ақ «Мадонна және Ұзын бала, періштелер мен Киелі Жеромбен бірге» – Пармиджаниноның итальяндық манершіл стилінде салған майлы суреті. Сурет шамамен 1535-1540 жылдар аралығында салынды және Мадонна мен Баланы, періштелермен бірге бейнелейді. Сурет 1534 жылы Пармадағы Франческо Тальяферридің қабірлік шіркеуі үшін басталып, бірақ Пармиджаниноның 1540 жылы қайтыс болуына байланысты аяқталмай қалды. Тоскананың ұлы князі Фердинандо де Медичи оны 1698 жылы сатып алды және 1948 жылдан бері Уффици галереясында қойылған.

Сипаттама

Суретте сәнді киім киген, биік тұғырға отырған және қолына үлкен Иса сәбиді ұстаған Мәриям бейнеленген. Мадоннаның оң жағында жиналған алты періште Мәсіх балаға табынады. Суреттің төменгі оң жақ бұрышында мармар бағаналар тізімі және әлсізденген Киелі Жеромның бейнесі бар жұмбақ көрініс бейнеленген. Тапсырыс беруші Киелі Жеромның суретін талап етті, себебі әулие Мәриямға табынумен байланысты. Сурет халық арасында "Ұзын мойынды Мадонна" деп аталады, өйткені "суретші Қасиетті Мәриямды әдемі және сәнді көрсетуге тырысып, оған құстың мойнындай мойын сыйлаған". Фигуралардың ерекше орналасуы туралы австриялық-британдық өнер тарихшысы Э.Х. Гомбрих былай деп жазады:

"Суретші Мадоннаның екі жағына тең жұптап фигураларды орналастырудың орнына, тар бұрышқа көптеген періштелерді тығып, екінші жағын кең ашық қалдырды, арқадағы пропеттің кішкентай бейнесі Мадоннаның тізесіне жетпейді. Осының ақылсыздық екеніне күмән жоқ, онда оның әдісі бар. Суретші дәстүрден тыс болуды қалады. Ол классикалық кемелді үйлесімнің жалғыз шешім емес екенін көрсетуді көздеді. Пармиджанино және оның замандастары, ұлы шеберлер орнатқан "табиғи" сұлулықтың құрбанына барып, жаңа және күтпеген нәрсені жасауға тырысқан, бәлкім, алғашқы "заманауи" суретшілер болды. Оның оң аяғы сурет жазықтығынан бірнеше сантиметр қашықтықта тұрғандай көрінеді, бірақ аяқтың өзі одан да асып, "біздің" жағымызға шығып, жақтаулы суреттің қағидаларын бұзады."