Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Физиологияның бір саласы
Aspect of physiology
Лактат инфлексиялық нүктесі (LIP) – қандағы лактат және/немесе сүт қышқылы концентрациясы күрт өсуге басталатын жаттығу қарқындылығы. Ол көбінесе максималды жүрек соғу жиілігінің 85%-ы немесе максималды оттегі тұтынудың 75%-ы ретінде беріледі. Тұрақты төзімділік жаттығулары скелеттік бұлшық еттерінің адаптациясына алып келеді, бұл лактат деңгейінің өсу шегін көтереді. Бұл PGC 1α белок рецепторының белсенділігі арқылы орындалады, ол лактат дегидрогеназа (LDH) кешенінің изоэнзимдік құрамын өзгертеді, лактат дегидрогеназа А (LDHA) активтілігін төмендетіп, лактат дегидрогеназа В (LDHB) активтілігін арттырады.
Lactate inflection point (LIP) is the exercise intensity at which the blood concentration of lactate and/or lactic acid begins to increase rapidly. It is often expressed as 85% of maximum heart rate or 75% of maximum oxygen intake. Regular endurance exercise leads to adaptations in skeletal muscle which raises the threshold at which lactate levels will rise. This is mediated via activation of the protein receptor PGC 1α, which alters the isoenzyme composition of the lactate dehydrogenase (LDH) complex and decreases the activity of lactate dehydrogenase A (LDHA), while increasing the activity of lactate dehydrogenase B (LDHB).
Оқыту түрлері
Лактатты шегі – шыдамдылық спортында (мысалы, ұзақ қашықтыққа жүгіру, велосипед тебу, ескек есу, ұзақ қашықтыққа жүзу және шаңғы спорты) жаттығулар мен жарыстар қарқынын анықтауға көмектесетін пайдалы өлшем, бірақ ол әр адамда әртүрлі болады және жаттығулар арқылы арттырылуы мүмкін. Интервалдық жаттығулар – жаттығу түріне қарай алуан түрлі жаттығулардан тұруы мүмкін және жаттығылатын спорт түріндегі қозғалыстарды жақыннан қайталауы керек. Лактатты шек сүт қышқылының жинала бастайтын нүктесі деп анықталғанымен, кейбір тексерушілер оны лактат шегінен өтіп, лактаттың 4 ммоль/л концентрациясына жеткен кездегі нүкте арқылы шамамен анықтайды. Лактаттың қандағы концентрациясын дәл өлшеу үшін жаттығу қарқындылығы біртіндеп арттырылатын тест кезінде қан үлгісі алу қажет (әдетте саусаққа, құлақ күлдіреуіне немесе бас бармаққа тегіс тігізгішпен шағылыс жасау арқылы).
The lactate threshold is a useful measure for deciding exercise intensity for training and racing in endurance sports (e. g., long distance running, cycling, rowing, long distance swimming and cross country skiing), but varies between individuals and can be increased with training. Interval training can take the form of many different types of exercise and should closely replicate the movements found in the sport being trained for. Although the lactate threshold is defined as the point when lactic acid starts to accumulate, some testers approximate this by crossing the lactate threshold and using the point at which lactate reaches a concentration of 4 mmol/L of lactate. Accurately measuring the lactate blood concentration involves taking blood samples (normally a pinprick to the finger, earlobe or thumb) during a ramp test where the exercise intensity is progressively increased.
Қан үлгілерінің дәлдігі
Қан үлгілері лактаттың қандағы концентрациясын өлшеудің танымал тәсілі болып табылады, алайда үлгіге әсер ететін көптеген факторлар бар. Әр адамның денсаулық жағдайы әртүрлі болғандықтан, қандағы лактатқа реакцияның нәтижелері жаттығудан бұрынғы факторларға байланысты өзгеруі мүмкін, мысалы, қатысушының гликоген деңгейі және ауа температурасы. Керісінше, анаэробтық шекте (AnT) жаттығу қарқындылығы қандағы лактат концентрациясы жаттығу қарқындылығымен сызықты байланысқа түсетін деңгейден асады, бірақ жаттығу қарқындылығы мен ұзақтығы артумен бірге концентрация да артады. Анаэробтық шектегі қандағы лактат концентрациясы "максималды тұрақты лактат концентрациясы" (MLSS) деп аталады. AeT – анаэробтық энергия жолдарының жұмыс іле бастайтын жаттығу қарқындылығы, ол адамның максималды жүрек соғу жиілігінің 65-85% шамасында деп есептеледі. Кейбір мамандар осы деңгейде қандағы лактаттың концентрациясы 2 ммоль/литрге жетеді деп санайды (демалыс кезінде ол шамамен 1 ммоль/литр). Анаэробтық энергия жүйесі максималды жаттығу кезінде қанда лактат өндіру қабілетін арттырады, бұл гликоген қорының және гликолиттік ферменттердің артуымен байланысты. Аймақтық поляризацияланған жаттығу әдістемелерінде LT1 жиі 2,0 ммоль/л қандағы лактат деңгейінің шамасында байқалатын сызықтық өзгеру нүктесін көрсету үшін қолданылады, ал LT2 жиі 4,0 ммоль/л қандағы лактат деңгейінің шамасында байқалатын сызықтық емес өзгеру нүктесін көрсету үшін қолданылады.
Blood samples are a popular way of measuring the lactate blood concentration, however there are many factors that may affect the sample. Every individual has a different health status, thus the results from the blood lactate response can vary from factors prior to exercise such as the glycogen status of the participant and ambient temperature. In contrast, at the anaerobic threshold (AnT) the exercise is at an intensity beyond which blood lactate concentration is linearly related to exercise intensity, but increases with both exercise intensity and duration. The blood lactate concentration at the anaerobic threshold is called the "maximum steady state lactate concentration" (MLSS). AeT is the exercise intensity at which anaerobic energy pathways start to operate, considered to be around 65 85% of an individual's maximum heart rate. Some have suggested this is where blood lactate reaches a concentration of 2 mmol/litre (at rest it is around 1). The anaerobic energy system increases the ability to produce blood lactate during maximal exercise, resulting from an increased amount of glycogen stores and glycolytic enzymes. In zone based polarized training methodologies, LT1 is commonly used to designate the linear inflection point, often observed around blood lactate levels of 2.0 mmol/L, while LT2 is commonly used to designate the non linear inflection point, often observed around blood lactate levels of 4.0 mmol/L.