Рутер Ян Шиммелпеннинк: Голланд саяхатшысы және либерал саясаткерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Рутгер Ян, граф Шиммельпеннинк (31 қазан 1761 – 15 ақпан 1825), Ненхуйс, Пеккам және Гелликум иесі, 1805 жылдан 1806 жылға дейін Батавия Республикасының Бас зейнеткері қызметін атқарған голланд заңгері, елшісі және саясаткері. Тарихшы Ник Сас оны Голландияның алғашқы либерал саясаткері деп атады.

Білім

Шиммельпенник 1761 жылғы 31 қазанда Оверайссель провинциясының Девентер қаласында, Шиммельпенник ван дер Ойе асыл отбасының тармақтарының бірінде дүниеге келді. Оның әкесі, Геррит Шиммельпенник, меннонит шіркеуіне адал болғандықтан Голландия Республикасында ешқандай құқығы жоқ шарап сатушы болған. Шиммельпенник Девентердегі Афинаеум Иллюстрациясында оқыды және 1781 жылы Лейден университетінде римдік және заманауи құқықтарды зерттеді. 1784 жылы ол «De imperio populari rite temporato» атты еңбегімен докторлық диссертациясын қорғады, онда Руссоның халық егемендігі туралы доктринасын қорғады, бірақ оны бай буржуазиямен шектеді. Ол сондай-ақ осы диссертациясында АҚШ Конституциясын және оның күшті президентін жоғары бағалады. Шиммельпенникке жататын бай буржуазия, әсіресе Нидерландының шығысында, билікке ие болған жоқ. Бұл оны және жақсы білім алған, бірақ тегі мен дініне байланысты үкіметте маңызды лауазымдарға тағайындалмаған басқаларды наразылыққа толтырды, себебі олар ақсүйектер мен патрицистердің ұрпақтарына және шығыс провинцияларындағы реформат шіркеуінің жақтастарына ғана арналған еді. Лейденде студент кезінде ол алғашқы патриоттардың бірі болды. Ол 1784 жылғы маусымда Оранжист студенттерінің бүліктерін басып тастады. 1785 жылғы қазан айында ол Голландияның өкілдерінің съезінде Уайбо Фийнье мен Питер Вридемен бірге Патриот манифестін, «Лейден жобасы» деп белгілі комиссияны құрды. Докторлық дәрежесін алғаннан кейін, 1784 жылғы 11 желтоқсанда Шиммельпенник Амстердамға заңгер болып жұмыс істеу үшін кетті. 1788 жылы ол бай отбасының қызы Катарина Нахуйске үйленді, ол оған көп ақша және елордадағы қажетті байланыстарды ұсынды. Осы байланыстардың көмегімен ол Отандық Vaderlandsche Sociëteit-ті құрды. Қоғамның өмірі қысқа болды; ол 1787 жылы пруссиялық араласу салдарынан таратылды. Пруссиялықтар штадтхолдер Вильгельм V-тің және оның пруссиялық әйелі Вильгельминаның билігін қалпына келтірді. Патриоттардың жолы кесілді, ал олардың бір бөлігі Францияға қашып кетті. Шиммельпенник және оның достары «ғылыми» қоғам құруға шешім қабылдады, яғни Kunst en letterlievend Genootschap Doctrina et Amicitia, оған Корнелис Рудольф Теодор Крайенхофф, Александр Гоголь, Самуил Ипереш. Виселий және Николас ван Стафорст сияқты басқа да көрнекті патриоттар кірді. 1792 жылы Шиммельпенник Ван Стафорст ағайындыларымен бірге солтүстік Нью-Йоркке инвестициялар жасаған Holland Land Company компаниясына қатысты.

Schimmelpenninck was born into a bastard branch of the noble family Schimmelpenninck van der Oye in Deventer, Overijssel on 31 October 1761. His father, Gerrit Schimmelpenninck, was a wine trader who had no rights in the Dutch Republic because of his commitment to the Mennonite Church. Schimmelpenninck attended Athenaeum Illustre of Deventer, and started studying Roman and Contemporary Law at Leiden University in 1781. He received his doctorate in 1784 with his essay De imperio populari rite temporato, in which he defended Rousseau's doctrine of popular sovereignty, although in which this is limited to the wealthy bourgeoisie. He also spoke positively of the Constitution of the United States with its dominating president in this thesis. The wealthy bourgeoisie, to which Schimmelpenninck belonged, was devoid of any power, particularly in the east of the Netherlands. This frustrated him and others who enjoyed a good education but weren't assigned influential positions in government because of their background and religion, since these were reserved to scions from the nobility and patricians, and limited to followers of the Reformed Church in the eastern provinces. He was one of the first Patriots as a student in Leiden. As the leader of an exercitiegenootschap, he suppressed an insurrection of Orangist students in June 1784. In October 1785 he was appointed by a congress of representatives of Holland exercitiegenootschappen in a commission, together with Wybo Fijnje and Pieter Vreede, to write the Patriot manifesto, known as the Leiden Draft. After receiving his doctorate, on 11 December 1784, Schimmelpenninck left for Amsterdam to become a lawyer. In 1788, he married Catharina Nahuys, a scion of a wealthy family who provided him with a lot of money and the necessary connections in the capital. Together with these connections, he established the Patriotic Vaderlandsche Sociëteit. The society was short lived; it was disbanded in 1787 due to Prussian intervention. The Prussians restored the power of the stadtholder, William V, and his Prussian consort Wilhelmina. The Patriots were thwarted since, and a portion fled to France. Schimmelpenninck and his friends decided to establish a "scientific" society, the Kunst en letterlievend Genootschap Doctrina et Amicitia, which included several other prominent Patriots, including Cornelis Rudolphus Theodorus Krayenhoff, Alexander Gogel, Samuel Iperusz. Wiselius and Nicolaas van Staphorst. In 1792, Schimmelpenninck, together with the Van Staphorst brothers, participated in the Holland Land Company, a company investing in northern New York.

Ерте мансап

Батавиялық революция кезінде француздар басып алғаннан кейін 1795 жылы 19 қаңтарда Шиммельпенник Амстердамның уақытша қалалық үкіметінде қызмет етті. 1796 жылы 1 наурызда ол Амстердам XIV сайлау округінің 1-ші Ұлттық Ассамблеясына сайланды. Ол федералистер мен унитариандарға қарсы болған Модераттармен бірге отырды. Федералистер консервативті болды; олар штад-холдердің кетуіне қанағаттанды, бірақ одан әрі реформаларға қарсы шықты. Олар провинциялық автономияның жақтастары еді. Ал унитариандар радикалды болды және провинцияларды департаменттерге ауыстыруды, сондай-ақ Батавия Республикасы үшін күшті, демократиялық және орталықтандырылған үкімет құруды қалады. Шиммельпенниктің Модераттары орталық позицияны ұстанды. Олар да унитариандар сияқты орталықтандырылған үкімет құруды қалағанмен, сайлау заңдарын кеңейтуге мұқтаждық сезінбеді. Шиммельпенник 1796 жылдың 17 мамырынан 30 мамырына дейін және 1797 жылдың 15 мамырынан 29 мамырына дейін Ұлттық Ассамблеяның төрағасы болды. 1797 жылы ол 2-ші Ұлттық Ассамблеяға қайта сайланды, бірақ «ультрадемократтардың» Францияның көмегімен билікті басып алуға тырысқандығы туралы қауесет тараған соң дереу отставкаға кетті. 1798 жылы 12 маусымда Герман Виллем Даенделстің төңкерісінен кейін Шиммельпенник қайта көзге түсті. Даендельс ашулы унитариан болғанымен, ол «сақтықпен тежеу» саясатын ұстанды және Шиммельпенник оны қолдады. 1798 жылы 14 маусымда Шиммельпенник Батавияның Париждегі елшісі болып тағайындалды. 1799 жылы 9 қарашада Наполеон төңкерісінен кейін Шиммельпенник оның тұлғасына ғашы болды. 1801 және 1802 жылдары ол Амиен келісіміне дейінгі келіссөздерге қатысты. Ол өзін француз және ағылшын өкілеттілері, яғни Наполеонның інісі Жозеф Бонапарт пен Корнуоллис маркгравы Чарльз арасындағы тәуелсіз келіссөзші ретінде қарастырды. Бірақ шындығында Батавия Республикасының тәуелсіз сыртқы саясаты болмады және Францияның тілегін орындауға мәжбүр болды. 1802 жылы 8 желтоқсанда Шиммельпенник Лондонға жіберілді, бірақ жарты жылдан кейін, 1803 жылы 14 маусымда Францияның өтініші бойынша қайтып келді. Ұлыбритания мен Франция және олардың одақтастары, соның ішінде 1801 жылы тағы бір төңкеріске ұшыраған Батавия Республикасы арасындағы соғыс жалғасты. Ол 1803 жылы 15 қыркүйекте Франциядағы елші қызметіне оралды, онда Наполеон оны байқап қалды.

After the French invasion in the Batavian Revolution on 19 January 1795, Schimmelpenninck ended up in the temporary city government of Amsterdam. On 1 March 1796, he was elected into the 1st National Assembly for the electoral district Amsterdam XIV. He seated with the Moderates, who opposed the Federalists and the Unitarians. The Federalists were conservative; they were satisfied with the departure of the stadtholder but opposed further reforms. They were proponents of provincial autonomy. The Unitarians, however, were radical, and wished to replace the provinces with departments and establish a powerful, democratic and centralised government for the Batavian Republic. Schimmelpenninck's Moderates took a central stance. They also wanted a centralised government like the Unitarians, but had no desire for profound broadening of electoral law. Schimmelpenninck presided the National Assembly from 17 May to 30 May 1796, and again from 15 May to 29 May 1797. In 1797, he was re elected into the 2nd National Assembly, but immediately resigned when rumours spread that the "ultrademocrats" attempted to seize control with the aid of France. After the coup d'état of Herman Willem Daendels on 12 June 1798, Schimmelpenninck returned to the foreground. Although Daendels was an irascible Unitarian, he followed the line of "cautious tempering" and was supported by Schimmelpenninck. On 14 June 1798, Schimmelpenninck was appointed Batavian ambassador to Paris. After Napoleon's coup d'état on 9 November 1799, Schimmelpenninck became captivated with his personality. In 1801 and 1802 he took part in the negotiations preceding the Treaty of Amiens. He saw himself as an independent negotiator between the French and English plenipotentiaries, Napoleon's brother Joseph Bonaparte and Charles Cornwallis, 1st Marquess Cornwallis respectively. In practice, the Batavian Republic had no independent foreign politics anymore, and had to comply to the wishes of France. On 8 December 1802, Schimmelpenninck was transferred to London, but he returned half a year later, on 14 June 1803, at the request of France. The battle between Great Britain and France and its allies, including the Batavian Republic which had endured another coup d'était in 1801, continued. He returned to his office as ambassador to France on 15 September 1803, where he was noticed by Napoleon.

Үлкен зейнеткер

1804 жылы Наполеон Шиммельпенникке Батавия Республикасы үшін жаңа конституция жазуды тапсырды. Ол бір жылдан кейін осы конституцияны аяқтағаннан соң Нидерландыға оралып, Uitvoerend Bewind-тен билікті қабылдады. 1805 жылғы 29 сәуірде Батавия Республикасының Ұлы зейнеткері болып тағайындалды. Ол осы лауазымды қаншалықты қалағанын анық айту қиын, бірақ Наполеон оны оған мәжбүрлегендіктен, ол оны қабылдады. Қағаз жүзінде ол республиканың бас атқарушы органы болғанымен, іс жүзінде Наполеонның құлына айналды. Ұлы зейнеткер ретінде ол он тоғыз адамнан тұратын заң шығару органының көмегімен жұмыс істеді, ол әр алты ай сайын жиналып, саясатқа қатысты өз пікірін білдіретін. Мемлекеттік хатшылар кабинеті құрылды. Ең маңызды мемлекеттік хатшылардың бірі – Александр Гоголь, ол Қаржы департаментіне жетекшілік етті. Шиммельпенник Ұлы зейнеткер болып тұрған қысқа мерзім ішінде Гогольдің көмегімен бірнеше маңызды реформаларды жүзеге асырды. Гоголь жаңа салық жүйесін енгізді. Тұз, сабын, торф, алкогольді сусындар, астық, ұн және етке акциз салығы, сондай-ақ жер салығы, кадастр, кеңсе қызметкерлеріне, жылқыға, жиһазға жеке салық және тағы басқалары енгізілді. Шиммельпенниктің білім министрі жаңа білім беру заңын қабылдады, ол мемлекеттік білім беруге субсидия беруді көздейді. 1806 жылғы 4 маусымда Шиммельпенник орнына Наполеонның інісі Луи Бонапарт келді, ол жаңа құрылған француз құыршақ мемлекетінің – Голландия Корольдігінің патшасы болды. Шиммельпенник 1807 жылы француз аристократиясына қабылданды. 1811 жылғы 10 сәуірде Наполеон оған жеке «Империя графы» атағын берді. Ұлы зейнеткер лауазымынан кеткеннен кейін ол бес жыл жұмыссыз болды, содан кейін 1811 жылғы 30 желтоқсанда Францияның Императорлық Сенатының сенаторы болды. Осы уақытқа дейін Нидерланды Францияға қосылған болатын. Наполеон жеңілгеннен және 1815 жылы Нидерланды Біріккен Корольдігі құрылғаннан кейін, Шиммельпенник 1815 жылғы 21 қыркүйекте Штаттар Генерал-губернаторларының Бірінші палатасына орын алды. Көз ауруына байланысты 1820 жылы ол өзінің орынын босатуға мәжбүр болды және қоғамдық өмірден шығып кетті. Ол 1825 жылғы 15 ақпанда Амстердамда қайтыс болды.

In 1804, Schimmelpenninck was asked to write a new constitution for the Batavian Republic by Napoleon. When he finished this constitution a year later, he returned to the Netherlands to assume power from the Uitvoerend Bewind, being appointed Grand Pensionary of the Batavian Republic on 29 April 1805. It is not clear whether he felt much desire to hold this office, but since Napoleon more or less forced him to, he accepted. Although on paper he was the republic's chief executive, in practice he had become a puppet to Napoleon. As Grand Pensionary, he was assisted by a legislative body of nineteen men which would assemble every six months to express its opinion on the policy. A kind of cabinet of secretaries of state was introduced. One of the most important secretaries of state was Alexander Gogel, who managed the department of Finance. In the short period of time in which Schimmelpenninck was Grand Pensionary he, assisted by Gogel, implemented several major reforms. Gogel managed to implement a new tax system. Excise on salt, soap, peat, alcoholic beverages, grain, flour and meat was introduced, as well as land tax, a cadastre, personal tax on clerks, horses, furniture, etc. Schimmelpenninck's secretary of Education, nl, implemented a new education act introducing subsidised public education. On 4 June 1806, Schimmelpenninck was replaced by Napoleon's brother Louis Bonaparte, who would be crowned king of the newly formed French puppet state, the Kingdom of Holland. Schimmelpenninck was introduced into the French nobility in 1807. He was further elevated to Comte de l'Empire, i. e. "Count", by Napoleon himself on 10 April 1811. After his resignation as Grand Pensionary, he was unemployed for five years, until he became senator in the Imperial Senate of France on 30 December 1811. The Netherlands had since been annexed by France. When Napoleon was defeated and the United Kingdom of the Netherlands was established in 1815, Schimmelpenninck took up a seat in the First Chamber of the States General on 21 September 1815. Due to an eye disease, he was forced to give up his seat in 1820, and retreat from the public eye. He died in Amsterdam on 15 February 1825.