Ирландиялық дін қызметкері және жазушы Патрик Остін Шиханның өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ирландиялық католик діни қызметкері және жазушы Патрик Августин Шихан (17 наурыз 1852 – 5 қазан 1913) – ирландиялық католик діни қызметкері, жазушы және саяси белсенді. Ол 1903 жылы Клойн епархиясының каноны болып тағайындалғаннан кейін, көбінесе «Канон Шихан» деп танылды, ал толыққанда – Донерайл қаласында өзінің көптеген маңызды туындыларын жазған және приходтық діни қызметкер болып қызмет еткен Донерайл каноны ретінде белгілі болды.

Ерте өмір

Патрик Августин Шихан 1852 жылы Сент-Патрик күні Корк округінің солтүстігіндегі Маллоудағы 29 Нью-стритте дүниеге келді. Шағын бизнес иесі Патрик Шихан мен Джоанна Риганның бес баласының үшіншісі болған ол, Тимоти Кронин мен Мэри Энн Релехан куәгер болған, өте құрметті доктор Джон Маккартидің қолынан крещение рәсімін қабылдады. Бала кезінде Шихан ақ шашты, нәзік денелі және "үлкен, мұңды көк көзді" болған. Ол "біраз қиялкеш еді, басқа балалар ойнап шу шығарғанда, ол жалғыз өзіне бір тоғайға немесе қалың бұтаға баратын, кітаппен немесе көбінесе кітапсыз отырып, ойға далатын, аспандағы желкендей бұлттарға немесе ағып жатқан өзенге мұңмен қарайтын, содан кейін еңіреп үстеліне қайтатын" делінеді. Шиханның әкесі 1863 жылдың 13 шілдесінде, ал анасы 1864 жылдың 6 ақпанында қайтыс болды. Әке-шешесінен айырылғаннан кейін, ол үш аға-інісімен бірге Маллоудың діни қызметкері, кейіннен Клойн епископы болған доктор Джон Маккартидың қамқорлығына алынды. Шихан үйінің жауапкершілігі үлкен әпкелері Ханна мен Маргаретқа жүктелді. Шихан мен оның ағасы Денис (1854–1941), кейіннен мемлекеттік қызметке кірген, орта мектепке жіберілгенде, оның әпкелері Маллоудағы Мейірімділік монастырына түсті. Маргарет Шихан діни уәде берді, діни тәлімін аяқтамай тұрып, өлім төсегінде Мария Августина абысыны атанды. Ол 1868 жылдың 7 қарашасында қайтыс болды. Ханна Шихан Мэри Станислаус абысыны болып аталды және Маллоу монастырындағы мектептердің меңгерушісі болды, бірақ 1871 жылдың 17 желтоқсанында жас кезінде қайтыс болды. Отбасының ең кіші баласы Джон бес жасында дүние салды. Шихан өзінің "Кедрлер мен жұлдыздар астында" атты еңбегінде балалық шағы туралы былай деп жазды: "Мен әке мен ананың жақындығын ешқашан сезінбедім. Бірақ әпкелерімнің ішінде, әсіресе, жалғыз қара шашы бар әпкем мені өмір бойы мазалады. Оның өмірімдегі мәселелерге араласуына, менің басымдағы биреттің шаңын желдің соғуына күмәнім жоқ. Бірақ таңғаларлық нәрсе – оның жақын емес, алыс екені". Алғашқы білімін Маллоудағы Ұзақ бөлмелі ұлттық мектепте алды. Кейінірек ол мектеп мұғалімі туралы былай деп жазды: "Оның білімі шектеулі болған, бірақ не білсе, соны жақсы білетін және шәкірттеріне үйрете алатын. Ол өз міндетін адалдықпен, үнемі және қажырлы еңбекпен орындады, сондай-ақ өзінің сабақтарын жиі-жиі ферула қолдану арқылы нығайтатын". Оның сыныптастарының бірі журналист және парламент мүшесі Уильям О'Брайен болды, ол кейінірек жылдары оның одақтасы болды. Ол орта білімін Фермойдағы Сент-Колман колледжінде аяқтады, бұл кезде Фениан көтерілісі болды, оның оқиғалары оған терең әсер етті. Ол өзінің бірнеше романдарында, әсіресе "Килморнадағы қабірлер" романында, Фермойда студент кезінде куә болған фениандық оқиғаларды суреттеп, зорлық-зомбылық көтерілісі тақырыбына оралды.

Patrick Augustine Sheehan was born on St Patrick's Day, 1852, at 29 New Street in Mallow in the north of County Cork. Third eldest of five children born to Patrick Sheehan, owner of a small business, and to Joanna Regan, he was baptised by The Very Reverend Dr. John McCarthy, the sponsors being Timothy Cronin and Mary Ann Relehan. As a child, Sheehan was fair haired and delicate with "large wistful blue eyes". He was described as "a bit of a dreamer, and when other lads were shouting at play, he went alone to some copse or thicket, and with a book, or more often without one, would sit and think, and look dreamily at floating clouds or running stream; and then, with a sigh go back to his desk". Sheehan's father died on 13 July 1863 and his mother died on 6 February 1864. Following the loss of his parents, together with his three surviving siblings, he became the ward of the Parish Priest of Mallow, Dr. John McCarthy who later became Bishop of Cloyne. Responsibility for the Sheehan household devolved on his older sisters Hannah and Margaret. When Sheehan and his brother Denis (1854–1941), who subsequently joined the Civil Service, had been despatched to secondary school, his sisters entered the Convent of Mercy in Mallow. Margaret Sheehan made religious profession, as Sr. Mary Augustine, on her death bed before completion of her novitiate. She died on 7 November 1868. Hannah Sheehan was professed as Sr. Mary Stanislaus, and became Mistress of Schools at Mallow Convent but died young on 17 December 1871. John, the youngest of the family, died at the age of five. In his Under the Cedars and the Stars Sheehan wrote of his childhood: "Strange I never felt the proximity of father and mother. But of my sisters, one in particular, the only dark haired in the family, has haunted me through life. I no more doubt of her presence and her light touch on the issues of my life, than I doubt of the breath of wind that flutters the tassel of the biretta on my head. Yet what is strange is not her nearness but her farness". Early education was received in the Long Room National School in Mallow. Of the school master he later wrote: "His range of attainments was limited, but what he knew he knew well, and could impart it to his pupils. He did his duty conscientiously by constant, unremitting care, and he emphasized his teaching by frequent appeals to the ferule". One of his classmates there was the journalist and parliamentarian, William O'Brien M. P., with whom he was to ally himself in later years. He completed secondary education in St Colman's College, Fermoy, at a time which coincided with the Fenian Rising, the events of which were to have a profound effect on him. He returned to the theme of violent insurrection in several of his novels, most notably The Graves at Kilmorna, recounting Fenian incidents witnessed by him while a student in Fermoy.

Майнұт жылдары

25 тамыз 1869 жылы ол Кильдар округінің Сент-Патрик колледжінің Майнут колледжінің «сфинкс сақшылық қақпалары» арқылы, өзінің айтуынша, діни қызметке дайындалды. Спарталық Майнут тәртібінде ерекше көзге түспесе де, ол қайталамалы ауруларына қарамастан, емтиханды бір жыл ертерек тапсырып бітіре алған дарынды студент болды. Оның қамқоршысы, Клойне епископы Джон Маккарти оны Корк қаласындағы Сандесвеллдегі Винчентиандық әкелер семинариясына жіберді. Ол 18 сәуір 1875 ж. Корктегі Әулие Мария мен Әулие Анна соборында епископ Уильям Деланидан діни қызметкер болып тағайындалды. Алғашқы миссасын Маллоудағы Мейірімділік монастырының шіркеуінде өткізген деп есептеледі. «Ирландиялық діни қызметкерлер мен саясат» атты мақаласында Шихан Майнуттағы уақытын былай сипаттайды: «Майнут колледжінің маған сол кезде және кейіннен, оның ұзын тас дәліздерін, үлкен, жалаңаш тас залдарын, алып үстелдерін және т.б. көргенде қалдырған әсерін жақсы еске аламын, ол бірде-бір ерекшелігі немесе сындарлылығы жоқ, дөрекі Циклоп күші болды. Оқулары да солай еді. Жылдам логика, оның силогизмдер, ұғымдар, схолиялардың қауіпті шева де фризімен; Метафизика, биік, бірақ теориялардың тақталарына қатайған, ортағасырлық латын тілінде мұздаған; Физика, жас Ньютонды немесе Кеплерді қорқытатын курсты қамтыды, ал содан кейін төрт жылдық дінтанудың үлкен көлеңкесі барлығын басып, көлеңкеге алды!». Майнуттағы әдебиет курсы да жақсырақ емес еді: «Грейстер ешқайда жоқ еді! Тіпті ағылшын әдебиеті немесе «Бәлестік әдебиет» деп аталған сабақта да, курс тек грамматиканы жаттап үйренумен шектелген сияқты еді, басқа ештеңе жоқ. Бірінші семестрде әдебиет бойынша бірнеше лекция оқылды. Мен сол кезеңнен есімде қалғаны – «Көл ақындары» деген сөздер ғана, оны жақсы профессор үнемі қайталап отырды». 1870 жылдың қаңтар айында француз және ағылшын тілдерінің профессоры ә. О’Рурк, Шихан оны «өте мейірімді, әдепті адам» деп сипаттаған, денсаулығына байланысты колледжді тастап, шетелге кетуге мәжбүр болды. Оның орнына ә. Джеймс Дж. Мерфи (1841-1875), Дублин архиепископиясының жас діни қызметкері, сол кезде Дунбойн институтындағы аспирантурасын аяқтаған кісі келді. Шихан оны «Майнуттан өткен ең керемет, тіпті ең көрнекті студенттердің бірі» деп есептеді. «Логикалық тартыстардан жалыққан, таңғы сабақтардың қорқынышты жадағайлығынан шаршаған жас батырға табынушылар үшін ол жарық пен басшылықтың жаршысы болды». Ол олардың «көздеріне еуропалық, әсіресе ағылшын әдебиетінің мол қазынасын» ашты. Шихан алғаш рет Карлайл, Теннисон және Браунинг есімдерін оның алдында естіді.

After St Colman's, he passed through "the sphinx guarded gates", as he called them, of St. Patrick's College Maynooth College in County Kildare on 25 August 1869, to prepared for the priesthood. Although he never shone in the spartan Maynooth regime, he was a brilliant student who, despite recurring illness, succeeded in completing his studies a year before he was old enough to be ordained. Transferred by his guardian, Bishop John McCarthy of Cloyne, to the seminary of the Vincentian Fathers in Sundayswell in Cork, he was ordained to the priesthood in the Cathedral of St. Mary and St. Anne at Cork, on Sunday, 18 April 1875 by Bishop William Delany. It is believed that he celebrated his first Mass in the chapel of the Convent of Mercy in Mallow. In his essay "The Irish Priesthood and Politics" Sheehan gives a succinct description of his time in Maynooth: "I remember well that the impression made upon me by Maynooth College then, and afterwards, when I saw its long, stone corridors, its immense bare stony halls, the huge massive tables etc., was one of rude Cyclopean strength, without one single aspect or feature of refinement. So too with its studies. Rentless logic, with its formidable chevaux de frise of syllogisms, propositions, scholia; Metaphysics, sublime, but hardened into slabs of theories, congealed in medieval Latin; Physics, embracing a course that would have appalled a young Newton or Kepler; and then the vast shadow of four years' Divinity towering above and over shadowing all!". The Maynooth literature course was hardly any better: "The Graces were nowhere! Even in the English literature or Belles Lettres class, as it was called, the course seemed to be limited to hard grinding Grammar, and nothing more. During the first semestre, a few lectures were given on literature. All I can ever remember of that period were the words 'Lake Poets', which the good professor was forever repeating". In January 1870, Fr. O'Rourke, the Professor of French and English, whom Sheehan describes as a "very gentle, polished man", was obliged to leave the College and go abroad for health reasons. He was replaced by Fr. James J. Murphy (1841 1875), a young priest of the archdiocese of Dublin, who was then just finishing his postgraduate research on the Dunboyne Establishment. Sheehan regarded him as "one of the most remarkable, if not one of the most distinguished, students that ever passed through Maynooth". To the "young hero worshippers, sick and tired of logic chopping, and the awful dullness of the morning classes, he came as a herald of light and leading". Swiftly, he opened to their "wondering eyes the vast treasures of European and, particularly, of English literature". It was at his feet that Sheehan first heard the names of Carlyle, Tennyson, and Browning.

Діни қызмет

Шихан діни қызметін Кафедральдық приходта және Плимут диаспорасының Эксетердегі бұрынғы аббат шіркеуіндегі Сент-Николас шіркеуінде бастады. Ол уағыздаушы ретінде тез танылып, уағыздарға, рухани демалыстарға және кездейсоқ сөздерге жиі шақырылды. Плимут қаласында тұрғанда ол Дартмур түрмесінің қосымша капелланы болып жұмыс істеді, сол кезде 1867 жылғы фениан көтерілісінен кейін мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін сотталғандардың бірнешеуі әлі де түрмеде отырды. 1877 жылы ол туған жері Маллоуда пасторлық қызмет атқару үшін Ирландияға оралды. 1881 жылы ол Коб қаласына (бұрынғы Куинстаун) ауыстырылды, содан кейін Маллоуға қайтып келді, онда ол 1895 жылдың 4 шілдесінде епископ Роберт Браунның тағайындауымен Донерайлдің приходтық діни қызметкері болды. Шиханның Донерайлге тағайындалуы маңызды оқиға болды және епископтың оған деген сенімі мен құрметін көрсететін нәрсе еді. Бұл Клойн епархиясының ең ірі аумақтық приходының бірі болды және ортағасырлық Темплерон, Донерайл, Кахердуган және Россаг приходтарын қамтыды. 1785 жылғы епископ Мэтью Маккеннаның сапар тізілімінде Донерайлде 683 үй болса, Кахирдуганде 200, ал Темплеронда 120 үй болғаны көрсетілген. Донерайлге тағайындалуға үміткерлер көбінесе Сент-Леджерлермен, Донерайл виконтымен жақсы қарым-қатынас орнатуға қабілеттілігі үшін таңдалатындықтан, бұл жерде көрнекті пасторлардың ұзақ тарихы болды. Сент-Леджерлер әдетте жергілікті жер иелері болып, саяси белгіліліктерімен (кейде күдік тудыратынымен) және католик шаруаларына ұзақ жылдар бойы көрсеткен толеранттылығымен ерекшеленді, бұл олардың Бойл, Кингстон және Мидлтон әріптестерінің дәстүрлі фанатизмнен аулақ болды. Донерайлдегі діни ахуал және Сент-Леджерлердің қолдауы католик құрылыстарын, соның ішінде монастырь мен мектептерді (1818 жыл) және әдемі католик шіркеуін (1827 жыл) ерте қалпына келтіруге мүмкіндік берді. 1869 жылдың 8 тамызында Донерайлдегі жағдай осындай болды, Клойн епископы Уильям Кин өзінің сапары барысында "хор киімінде және столамен қала арқылы тоқтаусыз жүре алатынын, ал шіркеу қақпасында дін қызметкерлері мен мирян [Рим] Папасының нұсқауымен қарсы алатынын" атап өтті. Мұндай жағдай Югал, Митчелстаун және Миддлтон сияқты қалаларда болған жоқ.

Sheehan began his priestly ministry in the Cathedral Parish and in the former abbey church of St. Nicholas in Exeter in the diaspora diocese of Plymouth. He quickly established a reputation as a preacher and was much sought after for sermons, retreats, and incidental addresses. While in Plymouth, he also acted as a supply chaplain for Dartmoor prison which, at the time, still held several of those convicted for treason felony after the Fenian Rising of 1867. He returned to Ireland in 1877 to take up a curacy in his native Mallow. In 1881 he was transferred to Cobh (then Queenstown) and subsequently back to Mallow where he remained until Bishop Robert Browne nominated him Parish Priest of Doneraile on 4 July 1895. Sheehan's appointment to Doneraile was an important one and an implicit indication of the trust and confidence placed in him by his bishop. It was the largest territorial parish in the Diocese of Cloyne and incorporated the medieval parishes of Templeroan, Doneraile, Caherduggan, and Rossagh. Bishop Matthew McKenna's Visitation Register of 1785 mentions that the parish of Doneraile had 683 habitations while Cahirduggan possessed 200 and Templeroan 120. It had a long tradition of distinguished pastors since candidates for appointment to Doneraile were often chosen for their ability to promote cordial relations with the St. Legers, Viscount Doneraile, who were generally resident landlords, and politically known (and at times suspect) for their long tradition of enlightened tolerance for their Catholic tenantry which eschewed the traditionally bigoted outlook of their Boyle, Kingston, and Midleton counterparts. The religious climate in Doneraile, and the support of the St. Legers, had permitted an early restoration of Catholic structures which included a convent and schools (1818), and a fine Catholic Church (1827). The situation was such in Doneraile on 8 August 1869 that Bishop William Keane of Cloyne, during his episcopal visitation, noted that he was able to drive unhampered through the town of Doneraile "in choir dress and stole to be received at the Church gate by clergy and laity in the manner prescribed by the [Roman] Pontifical", something that could not have happened in towns such as Youghal, Mitchelstown, and Middleton.

Әлеуметтік белсенділік

Донерайлдегі пасторлық қызметі кезінде Шихан қауым мүшелерімен жексенбі күндері кешке апта сайынғы кездесулерді қалыптастырды. Алғашқы жылдары бұл кездесулер жалға алушыларды жер сатып алу туралы заңның шарттары және олардың нақты жағдайларына қатысты хабардар етуге бағытталған. 1903 жылға қарай Донерайлдегі жалға алушылар жер жалға алудың барлық шарттарын сатып алды, бұл қарсылықсыз және жер иесі мен жалға алушыға қанағаттандырарлық шарттармен болды. Содан бері Шихан қазіргі заманғы ауыл шаруашылығы әдістерін, әсіресе жер өңдеу және сүт шаруашылығын дамытуға күш салды. Осы кездесулер Донерайл қаласындағы әлеуметтік жақсартулардың ұзақ тізіміне әкелді, оның ішінде заманауи сумен жабдықтау жүйесінің орнатылуы және озық электр станциясының салынуы. Ол сондай-ақ 1883 жылғы Ирландия жұмысшылары туралы заңды пайдаланып, барлық лашықтарды бұзып, оларды заманауи тұрғын үйлермен алмастыру жоспарын іске асырды. Осы жобалардың барлығында Шихан Жоғарғы Оссоридің Лорды Кастлтаунның (Бернард Эдвард Барнаби Фитцпатрик, 2-ші Кастлтаун бароны) қолдауын алды, ол Лорд Донрейлдің жалғыз баласы, құрметті Эмили Урсула Клэр Сент-Легерге үйленген еді. Бәлкім, осы әлеуметтік жобалардың барлығы Шиханның ең сәтті романындағы, «Менің жаңа пасторымдағы» ойдан шығарылған шіркеу қызметкерінің ойларынан туындаған шығар. Шиханның Донерайлдегі мұрагерлік пасторлық міндеттерінің бірі – Виконт Донрейл мен оның жалгерлері арасында тәуелсіз делдал ретінде әрекет ету, жалгерлер мен жер иелері арасындағы аграрлық шиеленістерді болдырмау, сондай-ақ католиктердің Донерайлдегі жерлерінде дәстүрлі түрде танылған дін бостандығын сақтау болды. Шиханның еншіге келуі сезімтал кезенге сәйкес келді, өйткені жалға алушылар 1885 және 1887 жылғы Эшбурн жер сатып алу заңдарының шарттарына сәйкес Донерайл және басқа да кішігірім жергілікті меншіктерден өздерінің иеліктерін сатып алу процесін бастады. Донерайлдің приходьясынан жалға алушыларға жерлерін сатып алу шарттарын келісу үшін жергілікті жер агенттеріне көмектесуді жиі сұрады. Бұл 19 ғасырдағы ирландтық шіркеу қызметкерінің дәстүрлі міндеті болғанымен, Шиханның бұл практикалық әлеуметтік қатысуын Рим папасы Лео XIII-нің 1891 жылғы «Rerum novarum» энцикликалық хатында капитализмге, марксизмге және социализмге қарсы жариялаған үндеудің кең контекстінде түсіну қажет. Германияда, Бельгияда және Францияда жарияланған көптеген қазіргі теологиялық журналдар көрсеткендей, католик теологтары марксизмді, социализмді және капитализмнің шектен шығуын қабылдамай, шіркеу, мемлекет, жұмыс беруші және жұмыскердің бірлескен әрекеттерінен туындайтын әлеуметтік шешімдерді талқылады және тұжырымдады, сондай-ақ өнеркәсіптік, әлеуметтік және экономикалық өмірде әділдік іздеу үшін қолданылатын қағидаларды егжей-тегжейлі пысықтады. Шихан өзінің заманының әлеуметтік мәселесіне жақсы хабардар болды және өзінің еншісіндегі оған тікелей әсер ететін қазіргі заманғы үлкен әлеуметтік өзгерістерге белсене қатысты, бірақ ол ешқашан Zeitgeist-ті қолдаған деп есептелмейді, бұл оның 1901 жылы жарық көрген және барлық еуропалық тілдерге аударылған «Лук Дельмеге» романындағы осындай діни қызметкердің бейнесінен анық көрінеді. 1913 жылы Irish Ecclesiastical Record журналының редакторына жазған хатында, сол кездегі епископтың хатшысы, Фр. Уильям Браун Шиханды былай сипаттады: «Әрине, ол әрқашан сыпайы және әдепті болды, бірақ өте үндемейтін. Англиядан жас діни қызметкер ретінде алғаш келгенде, ол Квинстаунда орналасты. Мен оның үндемейтін, тартымды мінезінің адамдарды қорқытатынын ойладым, бірақ ол қайтыс болған кезде, барлық ересектер оның жасырын мейірімділігі туралы, әсіресе кедейлер мен науқастарға көрсеткен мейірімділігі туралы әңгімелер айтты». 1904 жылы ол Клойн тарауының каноны болып тағайындалды және Киленмердің пребендарлығына бекітілді. 1902 жылдың ақпанында Рим папасы Лео XIII оған құдайтану ғылымдарының докторы атағын берді. 1902 жылдың тамызында ол Канзас штатының Вичита қаласындағы Санкт-Альберт Магнус университетінен әдебиет докторын алды.

During his pastorate in Doneraile, Sheehan established the custom of weekly meetings with his parishioners which were held on Sunday afternoons. In the early years, these meetings concentrated on apprising tenants of the conditions of the Land Purchase Acts, and of their concrete application to their circumstances. By 1903, practically all land leases had been bought out by the tenenary in Doneraile parish, without acrimony or agitation and on terms that were satisfactory to both landlord and tenant. From then on, Sheehan concentrated on promoting modern agricultural methods, especially in tillage and dairy farming. The same meetings also resulted in a long series of social improvements in the town of Doneraile which saw the installation of a modern water supply system and the building of an advanced electrification plant. He also took advantage of the Irish Labourers Act (1883) to pursue a plan to have all cabins demolished and replaced by a modern housing scheme. In all of these enterprises, Sheehan could count on the support of Lord Castletown of Upper Ossory (Bernard Edward Barnaby FitzPatrick, 2nd Baron Castletown), who had married Lord Doneraile's only child, the Honourable Emily Ursula Clare St. Leger. Perhaps it is not completely coincidental that all of these social projects are ruminated on by Sheehan's fictional Parish Priest in, what was perhaps his most successful novel, My New Curate. One of Canon Shehan's inherited pastoral duties in Doneraile, which he well acquitted, was to act as an independent intermediary between Viscount Doneraile and his tenantry; and between the tenantry and their landlord, so as to avoid the levels of agrarian strife experienced on beleaguered estates such as those of the nearby Earl of Kingston, and to secure the de facto religious liberty traditionally enjoyed by Catholics on the Doneraile estates. Sheehan's arrival in the parish came at a sensitive moment as tenants began the process of purchasing their holdings from the Doneraile, and other smaller local estates, under the terms of the Ashbourne Land Purchase Acts of 1885 and 1887. The Parish Priest of Doneraile was frequently asked to assist tenants in their approaches to the local land agents to agree terms for the purchase of their holdings. While something of a traditional expectation of a 19th century Irish Parish Priest, this practical social engagement on Sheehan's part needs to be understood in the wider context of the Catholic intellectual response to the challenge thrown down to capitalism, marxism and socialism by Pope Leo XIII in his encyclical letter Rerum novarum of 1891. As many of the contemporary theological journals published in Germany, Belgium and France make evident, Catholic theologians, rejecting Marxism, socialism, and the excesses of capitalism, debated and formulated social solutions that would come from the combined actions of the Church, the State, the employer and the employee, and elaborated in greater detail the principles to be used in seeking justice in industrial, social, and economic life. While Sheehan was aware of the social question of his time, and was actively engaged in the great contemporary social evolution directly affecting him in his parish, he can never be regarded as having in any manner espoused the Zeitgeist, as quickly emerges from his portrayal of such a priest in his novel Luke Delmege published in 1901 and, not surprisingly, translated into all of the major European languages. Writing to the editor of the Irish Ecclesiastical Record in 1913, the then Bishop's Secretary, Fr. William Browne, thus described Sheehan: "He was always courteous and polite, of course, but very silent. When he first came home as a young priest from England, he was stationed here in Queenstown. I rather thought that his silent, reserved manner would have kept people in awe of him, yet when he died, all the older generation had instances to relate of his unostentatious kindness, especially to the poor and sick". In 1904 he was appointed a Canon of the Chapter of Cloyne and assigned to the prebendary of Kilenemer. He was conferred, honoris causa, with a doctorate in Divinity in February 1902 by Pope Leo XIII. In August 1902, he was the recipient of a Doctorate in Literature from the University of St. Albertus Magnus, Wichita, Kansas.

Әдеби мансап

Шиханның әдеби мансабы 1881 жылы «Ирландия шіркеулік жазбасында» жарияланған бірқатар мақалалармен басталды. Бұл мақалалар орта мектептердегі діни білім беруден бастап, эмиграцияның шіркеуге тигізетін әсеріне дейін; Ральф Уолдо Эмерсонның философиясынан Леон Гамбеттаның соғыстан кейінгі Франциядағы саяси маңызына дейін; АҚШ-тағы либералдық ой-пікірден Англия мен АҚШ-тағы діни аталардың ойлауына жасалған теологиялық сынға дейін, Гипполық Әулие Августиннің өз заманының Мартин Лютері екенін көрсетті. Ирландияда білім беру және оқыту әдістеріне қызығушылық жоғары болған кезде, ол еуропалық білім беру теорияларына, әсіресе неміс университеттерінің маңыздылығына назар аударды, бұл қоғамдық пікірге елеулі әсер етті. Осы кезеңде Шихан ұзақ мерзімді байланыстар жасады: 1873 жылы Дублинде Т.А. Финлей мен Мэтью Расселдің Ирландияның Киелі Жүрекке арналуын еске алу үшін құрған «Ирландиялық айлық» журналымен; 1836 жылы Николас Вайсман, Дэниел О’Коннелл және Майкл Джозеф Куиннің католик теологиясын тарату мақсатымен құрған, жоғары көркемдік деңгейге ие «Дублин шолуымен»; және 1884 жылы Герберт Воганның католик доктринасын насихаттау үшін құрған «Католик шындығы қоғамымен». Ол «Пәлесіз ұғым туралы ойлар», «Магнификат әні» және «Біздің жеке және әлеуметтік жауапкершілігіміз» сияқты тақырыптарда Католик шындығы қоғамы үшін бірнеше памфлеттер жазды. Ол діни өмірге, білім беруге және философияға қатысты әдеби және діни журналдардағы бақылаулары арқылы Ирландияда, Англияда, Еуропа және АҚШ-та көп назар аударды. Ол бірнеше балалар әңгімелерін, өлеңдер жинағын, уағыздарын және мақалаларын жариялады. Оның көптеген кітаптары неміс, француз, ирланд, венгр, поляк, чех, словен, испан, украин, голланд, фламанд және итальян тілдеріне аударылып басылды. Корктегі жерді сатып алудың табысы Джон Редмондтың Ирландия партиясының (IPP) наразылығын тудырды, олар ұлттық үй билігі қозғалысы әлеуметтік наразылықтар мен католиктер мен протестанттардың арасындағы антагонизмсыз тірі жасай алмайды деп сенді. Шихан 1910 жылы Уильям О’Брайеннің Редмонд партиясына қарсы шығуымен құрылған «Ирландия үшін барлығы» (AFIL) лигасының негізін қалаушысы және жетекші мүшесі болды, О’Брайен Ирландияның саяси, әлеуметтік және мәдени өмірінің барлық саласында католиктер мен протестанттардың мүдделерін біріктіруді жақтады. Шихан Лиганың қағидаларын жақтады, платформаларда сөйледі, желтоқсан сайлауында сегіз тәуелсіз депутат сайланды. Шихан Лиганың жаңа газетінің бірінші санында, 1910 жылғы маусымда жарық көрген О’Брайеннің радикалдық «Корк еркін баспасөзінде» қозғалыстың манифестін жазды, бұл Джозеф Девлиннің қатал католиктік «Гибернианның ежелгі орденінің» көрінісі болды, оның мүшелері сонымен қатар ИПП мүшелері болды және партияның саяси бағытына, әсіресе АФИЛ ұсынғандай, Ольстерге жасалатын кез келген жеңілдіктерге қарсы ықпал етті. Коркта өте сәтті болған Лига басқа жерлерде үлкен жетістікке жете алмады. Бірлескен Ирландияның өзін-өзі басқаруы үшін протестанттық және юнионисттік қолдауды қамтамасыз ету мақсатымен жаңа типтегі қозғалысты құру қағидалары, ықпалы шектеулі болса да, лайықты саяси бастаманы ынталандырды. Шиханның ең ерекше жағы – ол тәуелсіз Ирландияда қалыптасады деп үміттенген қайта ұйымдастырылған ирланд қоғамы туралы оның көрегендігі болды. Оның ұлтшылдығы галликалық немесе католиктік емес, және оның 1911 жылғы «Интеллектуалдар» романында ең жақсы бейнеленген, онда Ирландия, Англия және Шотландиядан келген католик және протестант аяғы бар ерлер мен әйелдердің архетиптік кейіпкерлері күннің өзекті мәселелерін талқылау үшін кездеседі. Шихан алғы сөзінде «оның мақсаты Ирландия одақтастығын құрайтын адамдар арасында еркін және мейірімді қарым-қатынас арқылы жойылмайтын антагонизмнің жоқ екенін көрсету болды» деді.

Sheehan's literary career modestly began in 1881 with a series of essays published in The Irish Ecclesiastical Record on subjects ranging from religious instruction in intermediate schools to the effects of emigration on the Church; from the philosophy of Ralph Waldo Emerson to the political significance of Léon Gambetta in post war France; from liberal thought in the United States to a theological critique of a current of patristic thinking in England and in the United States that saw St Augustine of Hippo as the Martin Luther of his age. At a time of intense interest in education and educational methods in Ireland, he made a significant impact on public debate by drawing attention to European educational theories and particularly to the importance of the German Universities. During this early period, Sheehan began long associations: with the Irish Monthly, founded in Dublin in 1873 by T. A. Finlay and Matthew Russell, to commemorate Ireland's consecration to the Sacred Heart; with the Dublin Review, a quarterly journal of high literary merit, founded for the diffusion of Catholic theology in 1836 by Nicholas Wiseman, Daniel O'Connell and Michael Joseph Quin; and with the Catholic Truth Society, established in 1884 by Herbert Vaughan for the popular promotion of Catholic doctrine. Several pamphlets would be written by him for the Catholic Truth Society on subjects such as Thoughts on the Immaculate Conception, The Canticle of the Magnificat, and Our Personal and Social Responsibilities. He attracted much attention in Ireland, England, on the continent as well as in the United States through his observations in literary and religious magazines on issues related to clerical life, education and philosophy. He wrote a number of children's stories and published works of poetry, his sermons and his collected essays. Several of his books were translated and published in German, French, Irish, Hungarian, Polish, Czech, Slovenian, Spanish, Ukrainian, Dutch, Flemish and Italian. The success of land purchase in Cork was much to the frustration of John Redmond's Irish Party (IPP) who believed that a national Home Rule movement could not survive without social grievances and without the antagonism of Catholic and Protestant. Sheehan was a founder and leading member of the All for Ireland League (AFIL) launched by William O'Brien in 1910 in opposition to Redmond's party, O'Brien advocating the unity of Catholic and Protestant interests in all walks of Irish political, social and cultural life. Sheehan stood and spoke on platforms advocating the principles of the League, which returned eight Independent M. P. s in the December elections. Sheehan wrote the manifesto of the movement in a very long editorial for the first issue of the League's new newspaper, O'Brien's radical Cork Free Press in June 1910, which was a manifestation of Joseph Devlin's militantly Catholic Ancient Order of Hibernians, whose members were also members of the IPP, largely influencing its political course, particularly against any form of concessions to Ulster as advocated by the AFIL. The League, so successful in Cork, was less successful elsewhere. Its principles of establishing a movement of a new kind to attract rather than repel Unionist and Protestant support for an All Ireland Home Rule settlement, while influentially limited, did motivate a worthy political initiative. Perhaps the most remarkable side of Sheehan was his vision of a reorganised Irish society which he hoped would take shape in an Independent Ireland. His nationalism was neither exclusively Gaelic nor Catholic and best portrayed by him in his novel The Intellectuals (1911), whose archetypical characters of man and women of Catholic and Protestant background from Ireland, England and Scotland, meet to discuss current issues of the day, Sheehan in the preface saying "that his object was to show that there really was no invincible antagonism amongst the people who make up the commonwealth of Ireland that may not be removed by a freer and kindlier intercourse with each other".

Әдебиет қайраткері

Донерайл сотының лорды мен леди Кастлтаун Шиханмен дос болып, оны ең жоғары құрметпен қабылдады. Оның жазушы ретіндегі жетістігі оны танымал тұлғаға айналдырды, ал Кастлтаунға келген маңызды қонақтарды әдетте сол әдебиетшімен таныстыратын. 1903 жылы олар арқылы Канон алғаш рет американдық судья Оливер Венделл Холмспен кездесті. Одан кейін Шиханның өлімімен аяқталған он жылдық хат алмасу басталды. Шиханның американдық биографы, иезуит әкесі Герман Хаузерге жазған хатында Холмс былай түсіндірді: "Мен Донерайлде болдым және түскі ас ішкеннен кейін күн сайын оны іздеп бардым, себебі сол уақыт оған қолайлы болды. Ол өліп бара жатыр екенін білді, мен де сезіндім, бірақ мойындағым келмеді. Ол маған кітапханаға барып, бір кітап таңдауды айтты. Оның кепілімен, мен Франсиско Суарестің "De Legibus" еңбегін алдым, оны оның мақтап айтқанын естіген едім, кітапта оның қолжазымы бар. Оның нұрлы жанына деген махаббатымнан басқа, оған тағы да бір сый көрсетсем деймін". Шиханға 1910 жылы өлімге алып келетін ауру диагнозы қойылды, бірақ ол операция жасатудан бас тартты және 1913 жылғы 5 қазанда Розарий күнінде қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін діни міндеттерін орындады. Өмірінің соңында ол өзінің өмірбаянын жазуға кіріскен, бірақ өлімінен бірнеше күн бұрын қолжазбаны "басқаларға зиян келтіруі мүмкін" деп ойлап, өртеп жіберді.

Университет колледжінің Коркты цифрландыру жобасы

Corpus of Electronic Texts (CELT) аясында, Корк университеті Шиханның кең ауқымды әдеби мұрасын онлайн қолжетімді ету мақсатында цифрландыру жобасын бастады. Жоба оның өлеңдері мен эсселерін жариялаудан басталды, оларды қағазда қол жеткізу қиын. Бірте-бірте, Canon Sheehan-ның барлық туындылары цифрлық жинаққа қосылатын болады.