Кіріспе

Үндістан революционері және ұлтшылы (1911–1986)

Бина Дас (1911 жылдың 24 тамызы – 1986) – Батыс Бенгалиядан шыққан үнді революционері және ұлтшылы.

Ерте өмір және білім

Бина Дас Байдия брахман отбасында мұғалім Бени Мадхаб Дас пен әлеуметтік жұмыскер Сарала Девидің отбасында дүниеге келді. Бени Мадхаб Читтагонг қаласынан шыққан және Нетаджи Субхаш Чандра Бостың тәрбиешілерінің бірі ретінде танымал. Бинаның үлкен әпкесі Қалиани Дас та азаттық күрескері болған. Дас Санкт-Джонс епархиялық қыздар жоғары мектебінде және Калькуттадағы Бетуне колледжінде оқыды.

Үндістанның азаттық күресіне қатысуы

Дас Калькуттадағы әйелдер үшін жартылай революциялық ұйым – Чхатри Санганың мүшесі болды. 1932 жылғы 6 ақпанда ол Калькутта университетінің мәжіліс залында Бенгалия губернаторы Стэнли Джексонды өлтіруге тырысты. Револьверді тағы бір азаттық күрескері Камала Дас Гупта берген. Ол бес рет атып, бірақ сәтсіз аяқтады. Оның ағылшын тілінде жазылған, бес беттік мойындауы британдық отарлық әкімшілігінің цензурасына ұшырады, бірақ кеңінен таралды. Онда ол былай деп жазды: «Менің мақсатым – өлмек, егер өлсем, елді мәңгілік бағыныштылықта ұстап, шексіз ұятқа және азапқа ұшыратқан осы зұлым үкімет жүйесіне қарсы күресте қадірлі өлмек. Мен ойлап жүргенімді айтпаудан басқа жолым жоқ. Егер Үндістанның қызы мен Англияның ұлының құрбандығы Үндістанды бағыныштылыққа келісу күнәсінен оятып, Англияны оның жасаған әрекеттерінің заңсыздығынан хабардар етсе ме?» Оның ісін қараған арнайы трибунал оны Үндістан қылмыстық кодексінің 307-бабы бойынша адам өлтіруге талпыну айыбымен тоғыз жылға қатаң түрмеге кесті. Түрмеден босатылғаннан кейін ол Конгресс партиясында белсенділік танытып, «Үндістанды босатыңыз» қозғалысына қатысып, 1945 жылға дейін түрмеде отырды. Тәуелсіздік алғаннан кейін ол провинциялық мәжіліске сайланды, бірақ Бина Дас идеологиялық келіспеушіліктерге байланысты Конгресстен шықты. 1947 жылы ол «Югантар» тобының Үндістан тәуелсіздік қозғалысының белсендісі Джатиш Чандра Бхаумикке үйленді. Коммунистік партияға қосылмаса да, революционер Бина Дас социалистік және коммунистік идеяларға қызығушылық танытты. Ол марксизмді елдің қажеттіліктеріне сәйкес қайта құру қажет деп есептеді. Ол азаттық күрескері Сухасини Гангулидің досы болды.

Өлім

Күйеуі қайтыс болғаннан кейін, Дас Ришикеште жалғыз өмір сүріп, есімсіз күйде қайтыс болды. Оның денесі 1986 жылдың 26 желтоқсанында жол жиегінен ішінара шіріген күйде табылды. Оны жолмен өтіп бара жатқан адамдар тапты. Полицияға хабар берілді және оның кім екенін анықтауға бір ай уақыт кетті. Бина Дастың қазіргі туыстарының басқа бір мәліметі бойынша, ол автобус аялдамасында есінен танып, полициямен ауруханаға жеткізілген, сол күні қайтыс болған. Бұл туралы 2021 жылдың 26 желтоқсанында DD Bangla телеарнасында көрсетілген Бина Дасқа арналған деректі фильмде айтылды.

Мұрасы мен марапаттары

Оның әпкесі Қалиәни Бхаттачарджи "Бенгал сөйлейді" атты кітапты (1944 жылы жарық көрген) редакциялап, оны оған арнады. Дас 1960 жылы "Әлеуметтік қызметі" үшін "Падма Шри" сыйлығымен марапатталды. 2012 жылы Дас пен Притилата Уаддедарға Калькутта университеті британ үкіметі ұстап қалғаннан шамамен 80 жыл өткен соң, қаза болғаннан кейін дипломдар тапсырылды.

Шығармалары

Дас бенгал тілінде екі өмірбаяндық туынды жазды: Шринхал Жанкар және Питридхан.