Кіріспе
Сот принципі. Заң алдындағы теңдік, яғни заңмен бірдей қарастырылу, заң алдындағы теңдік, құқықтық теңдік немесе құқықтық эгалитаризм – барлық адамдар заңмен бірдей қорғалуы керек деген қағида. Бұл қағида тең әділдік беру үшін заң үстемдігін және дұрыс сот процесін сақтауды талап етеді, сондай-ақ заң алдында ешбір жеке адам немесе адамдар тобы ешкімге артықшылық берілмейтінін қамтамасыз ететін тең қорғауды талап етеді. Кейде бұл қағида изономия деп аталады және теңдік, әділдік және құқыстық мәселелерге байланысты философиялық сұрақтардан туындайды. Заң алдындағы теңдік – либерализмнің кейбір анықтамаларындағы негізгі қағидалардың бірі. Алайда, осы кепілдіктің нақты іске асырылуы әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, көптеген конституциялар нәсіліне қарамастан теңдікке кепілдік берсе, тек бірнеше конституция ғана ұлттығына қарамастан теңдік құқығын айтады.
Equality before the law, also known as equality under the law, equality in the eyes of the law, legal equality, or legal egalitarianism, is the principle that all people must be equally protected by the law. The principle requires a systematic rule of law that observes due process to provide equal justice, and requires equal protection ensuring that no individual nor group of individuals be privileged over others by the law. Sometimes called the principle of isonomy, it arises from various philosophical questions concerning equality, fairness and justice. Equality before the law is one of the basic principles of some definitions of liberalism. but specific implementations of this guarantee vary. For example, while many constitutions guarantee equality regardless of race, only a few mention the right to equality regardless of nationality.
Либерализм
Либерализм барлық адамдардың заң алдында теңдігін қажет етеді. Классикалық либерализм, либертариандықтар мен қазіргі американдық консерваторлар қолдайтындай, жеке құқықтар есебінен топтық құқықтарды іздеуге қарсы. Джон Локк өзінің "Үкімет туралы екінші трактатында" (1689) былай деп жазды: "Барлық билік пен құзырет өзара, ешкім екіншісінен артық емес, теңдік күйі. Бір түр мен дәрежедегі жаратылыстар, табиғаттың барлық артықшылықтарына және бірдей қабілеттерді пайдалануға тең туғандықтан, бағыну немесе тәуелділіксіз бір-бірімен тең болуы керек, егер олардың иесі мен жолы болса, олардың еркін білдіруімен бірін-бірі жоғары қойып, оған анық және айқын тағайындама арқылы билік пен егемендікке даусыз құқық бермесе". 1774 жылы Александр Гамильтон былай деп жазды: "Барлық адамдардың бір ортақ түбірі бар, олар бір ортақ табиғатқа ие, сондықтан да бір ортақ құқы бар. Бір адамның өзгелерден артық билік жүргізуіне ешқандай себеп келтірілмейді, егер олар өз еріктерімен оған билік бермесе". Герберт Спенсер "Әлеуметтік статистикада" оны "әрбір адамның өзінің қабілеттерін пайдалану үшін толық еркіндікке ие болуы мүмкін, бұл басқа әрбір адамның осындай еркіндікке ие болуымен үйлесімді" деген табиғи заң ретінде анықтады. Спенсердің тағы бір сөзімен айтқанда, "әркімнің басқалардың тең еркіндігін бұзбаса, қалағанын істеуге еркіндігі бар".
Феминизм
Заң алдындағы теңдік – феминизмнің кейбір салаларының қағидасы. 19-ғасырда заң алдындағы гендерлік теңдік радикалды мақсат болды, бірақ кейінірек феминистік көзқарастар әйелдер мен ерлер арасындағы нақты және әлеуметтік теңдікті құру үшін формалды құқықтық теңдік жеткіліксіз деп санайды. Формалды теңдік идеалы әйелдерді ерлер стандартына сәйкес келмегені үшін жазалауы мүмкін, ал ерекше қарау идеалы сексистік стереотиптерді күшейте алады. 1988 жылы, Жоғарғы Сот судьясы болып тағайындалудан бұрын, Рут Бадер Гинсбург былай деп жазды: «Әйелдер мен еркектердің қалай екендігі туралы жалпылама пікірлер – менің өмірлік тәжірибем көрсеткендей – жеке адамдар туралы шешімдер қабылдауда маған сенімді түрде бағыт бере алмайды. Дегенмен, заңда екі жыныстың да табиғи артықшылығы немесе кемшілігі жоқ екенін анықтадым. 1963-1980 жылдар аралығында сабақтарда немесе бағалау қағаздарында, сондай-ақ 17 жылдан астам уақыттан бері сотта дәлелдерді оқып, тыңдап жүргенімде, ешқандай сенімді индикаторды немесе еркекке тән немесе әйелге тән ойлау жолын, тіпті қолжазбаны да байқамадым». 1970 жылдары Америкалық азаматтық бостандықтар одағының Әйелдер құқығы жобасында Гинсбург «Фронтиеро против Ричардсон» ісінде әскери қызметшілердің әйелдеріне, бірақ әскери қызметтегі әйелдердің күйеулеріне емес, денсаулық сақтау саласындағы артықшылықтарды көздейтін заңдарға қарсы шықты. Қазіргі таңда 150-ден астам ұлттық конституцияларда гендерге қарамастан теңдік туралы мәлімдемелер бар.