Кіріспе

Индуизмнің ежелгі санскрит кітаптарының бірі – Каушитаки Упанишад (, Kauṣītaki Upaniṣad) – Ригведаның ішінде қамтылған ежелгі санскрит мәтіні. Ол 108 Упанишадтың Муктика канонында 25-ші орынды иеленеді. Каушитаки Упанишады, сондай-ақ Каушитаки Брахмана Упанишады деп те аталады.

Каушитаки Упанишады, шамамен б.з.д. 1 мыңжылдықтың ортасынан бұрын жазылған болуы мүмкін. Ранаде Каушитакидің жасалу хронологиясын ежелгі Упанишадтардың үшінші тобына жатқызады, ол Айтарея және Тайттирия Упанишадтарымен бірге жазылған. Хуан Маскаро Каушитаки Упанишады, Брихадарняка, Чандогья және Тайттирия Упанишадтарынан кейін, бірақ индуизмнің басқа да ежелгі негізгі Упанишадтарынан бұрын жазылған деп санайды. Деуссен мен Винтерниц Каушитаки Упанишадын ең көне прозалық стильдегі Упанишадтардың қатарына қосып, буддалық және джайналық әдебиеттерге дейінгі туынды деп есептейді. Иан Уичер Каушитаки Упанишадының шамамен б.з.д. 800 жылы жазылғанын айтады. 1998 жылғы Патрик Оливельдің және басқа ғалымдардың шолуынша, Каушитаки Упанишады буддалық дәуірге дейінгі кезеңде, бірақ Брихадарняка және Чандогья Упанишадтарынан кейін жазылған болуы мүмкін, яғни б.з.д. 6-шы мен 5-ші ғасырлар аралығында.

Құрылымы

Каушитаки Упанишада – Ригведаның бір бөлігі, бірақ ол Үндістанның әртүрлі аймақтарында табылған Веда қолжазбаларында әртүрлі тарау нөмірлерімен кездеседі. Ең көп таралған үш рет: Упанишада Каушитаки Араньяканың 1, 2, 3 және 4-тараулары, немесе сол Араньяканың 6, 7, 8, 9-тараулары, немесе кейбір қолжазбаларда 1, 7, 8 және 9-тараулары. Оларда сәйкесінше 15, 9 және 20 шумақ бар. Кейбір қолжазбаларда Каушитаки Упанишады тоғыз тараудан тұрғандығы туралы мәліметтер кездеседі, бірақ бұл қолжазбалар қазіргі таңда жоғалып кеткен немесе әлі табылған жоқ.

Төртінші тарау

Кауситаки Упанишадасының төртінші тарауы үшінші тарауға негізделген, бірақ ол Үндістан субконтинентінде табылған Ригведаның түрлі қолжазбаларында ерекше айырмашылықтарды көрсетеді. Бұл осы тараудың кейінірек қосылған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Айырмашылықтарға қарамастан, барлық нұсқаларындағы негізгі идея бірдей. Бұл тарау Брахманның (Атманның) не екенін түсіндіру үшін он алты тақырыпты ұсынады, бұл Брихадарняка Упанишадасының 2-тарауындағы он екі тақырыппен келіседі. Кауситаки Упанишадасының соңғы тарауы Брахман мен Өзіңнің бір екендігін, әр тірі жандағы шығармашылықтың, кең таралудың, жоғары тұрудың және әмбебаптықтың түпкі бірлігін көрсетеді.

Аудармалар

Каушитаки Упанишады көптеген ғалымдар аударған, бірақ аудармалары қолданған қолжазбалардың әртүрлі болуына байланысты өзгеше. Ол орта ғасырларда парсы тіліне "Кохенк" деп аударылған.