Кіріспе

Психиатрияның саласы

Байланыс психиатриясы, сондай-ақ консультативтік психиатрия немесе консультациялық байланыс психиатриясы деп аталады, психиатрияның жалпы медицина/педиатрия және психиатрия арасындағы байланысқа маманданған саласы болып табылады, әдетте ауруханада немесе медициналық ортада жүзеге асырылады. Консультациялық байланыс психиатрының міндеті – емдеуші медициналық немесе хирургиялық кеңесшінің немесе командасының сұрауы бойынша бір мезгілде болатын медициналық жағдайлары бар науқастарды қарау. Консультациялық байланыс психиатриясы психосоматикалық медицина, денсаулық психологиясы және нейропсихиатрия сияқты басқа да салалармен байланысты.

Қолданылу аясы

Байланыс психиатриясы көбінесе жалпы медициналық ауруханадағы пациенттерге қызмет көрсетеді, олар стационарлық емделушілер, амбулаториялық пациенттер немесе жедел жәрдем бөліміне келгендер болуы мүмкін. Емдеуші медициналық командаға пациенттің психикалық денсаулығы туралы, немесе оның психикалық денсаулығы күтімі мен емдеуіне қалай әсер ететіні туралы сұрақтар туындағанда жолдама беріледі. Кездесетін негізгі мәселелер:

Психиатриялық немесе мінез-құлық проблемаларын тудыратын немесе күшейтетін медициналық жағдайлары бар пациенттер, мысалы, санасы шатысы (делирий). Медициналық проблемаларын емдеу үшін жатқызылған психикалық аурулары бар пациенттердің емделуіне көмектесу. Пациенттің емге келісу қабілетін бағалауға көмек көрсету. Психикалық аурудың салдарынан физикалық белгілерді шағымданушы немесе медициналық түсіндірме жоқ физикалық белгілері бар пациенттер. Психиатриялық ауруы жоқ, бірақ медициналық проблемаларына байланысты қиындықтарды басынан өткеріп жатқан пациенттер. Өзін-өзі өлтіруге немесе өзіне зиян келтіруге талпынған пациенттер. Деменциямен ауыратын адамдардың диагнозын қоюға, емдеуге және функционалдық бағалауға көмектесу, соның ішінде шығарылу жоспарын жасау немесе ұзақ мерзімді күтімге қажеттілік туралы кеңес беру. Психиатриялық команда көптеген басқа да қызметтермен байланыста болады, олардың ішінде емдеуші медициналық команда, басқа психикалық денсаулық қызметтері, әлеуметтік және қоғамдық қызметтер бар. Алғашқы медициналық көмекке байланыс психиатриясын кеңейтуге, мысалы, қант диабеті сияқты созылмалы медициналық жағдайларды басқару үшін үлкен қызығушылық танылып жатыр.

Байланыс психиатриясының тиімділігі

Консультациялық байланыс психиатриясы пациенттердің қиындықтармен күресу дағдыларын, емге бағынуын, мектепке/жұмысқа қайта оралуын және өмір сапасын жақсартуға көмектеседі. Бірмингем қаласындағы қалалық ауруханада қолданылатын байланыс психиатриясының жедел бағалау, аралас интерфейс және шығару (RAID) моделіне жасалған бағалау бойынша, қызмет аурухана төсек-орындарын 43-тен 64-ке дейін күн сайын қысқарту арқылы және қайта жатудың алдын алу арқылы үнемдеуге мүмкіндік берді. 2011 жылы Психикалық денсаулық орталығы қызметтің экономикалық бағалауын жариялады, ол шамамен 3,5 миллион фунт стерлинг үнемдеуді көрсетті. 2012 жылы әрбір NHS ауруханасында стандартты түрде байланыс психиатриясы қызметі болуі тиіс деген ұсыныспен баяндама жарияланды.

Тарих

Байланыс психиатриясының тарихы ішінара психиатрия мен медицина тарихымен байланысты. Гален 1500 жылдан астам медицинаға зор ықпал етті, әсіресе білімді дамыту үшін тәжірибелер жүргізуді жақтады. Полимат дәрігер Авиценна медицинаға көптеген жаңалықтар әкелді, бірақ оның ықпалы Батыс медицинасында Уильям Харвидің қан айналымы жүйесін түсіндіргеннен кейін, Галеннің еңбектерін қайта қарауға мәжбүр болғанда ғана байқалды. Француз философы Рене Декарт ақыл мен дене арасындағы екіұштылық туралы пікірталас бастады. Иоганн Кристиан Август Генрот психосоматикалық ауру терминін енгізді. 19 ғасырдың басында Иоганн Кристиан Рейль психиатрия терминін жасады, ал полимат Бенджамин Раш "Ақыл аурулары" еңбегін жазды. Философ Спинозаның конатус тұжырымы, Месмердің гипнозды дамытуы және Шарконың осы әдісті жетілдіруі Зигмунд Фрейдке әсер етті, оның психоаналитикалық теориясының дамуы байланыс психиатриясының дамуына терең ықпал етті. Алан Греггтің жетекшілігімен психоанализ Франц Александр, Стэнли Кобб және Феликс Дойч сияқты мамандар арқылы аурухана медицинасына әсер етті. Эдвард Биллингс алғаш рет байланыс психиатриясы терминін қолданды. Биллингстің "Элементар психобиология және психиатрия нұсқаулығы" және Эдвард Вайс пен О. Сперджон Инглис жазған "Психосоматикалық медицина" атты екі еңбек осы саланың дамуының теориялық негізін қалады. Джордж Л. Энгель байланыс психиатриясының дамуына қатысып, биопсихосоциалдық модель терминін енгізді, ол картезиандық ақыл-дене екіұштылығымен туған жіктерді жеңіп, психиатриялық практикаға кеңінен әсер етті.

Ұлыбритания

1997 жылы Корольдік психиатрлар колледжінің құрамында Байланыс психиатриясы факультеті құрылды. Еуропалық консультациялық байланыс психиатриясы және психосоматика қауымдастығы да Байланыс психиатриясы бойынша оқыту жөніндегі нұсқаулар жинағын жасады. Американдық психиатриялық қауымдастық 2004 жылы C L психиатриясын жеке мамандық ретінде ресми түрде мойындады, сондай-ақ оған арналған жеке мамандық емтиханын енгізді. Мамандық иелері осы мамандық үшін ең қолайлы терминды талқылап, ақырында "Психосоматикалық медицина" деп шешім қабылдады. 2015 жылы NHS Англия тапсырысымен жүргізілген сауалнама бойынша, 179 шұғыл жәрдем бөлімінің 133-і тәулік бойы (24/7) байланыс психиатриясының ең төменгі қажетті стандартын қамтамасыз ете алмайтындығы анықталды. 11 ауруханада байланыс психиатриясы қызметі мүлдем болмады, ал тек 35 аурухана ғана ең төменгі стандарттар деңгейінде немесе одан да жоғары қызмет көрсетті. Жалпы, 1270 тәжірибелі медбике және 230 тәжірибелі кеңесші жетіспейді.