Кіріспе
Палестиналық христиан қалашығы, Батыс жағалаудағы Бірзейт (بيرزيت), сонымен қатар Бір Зейт, Палестина мемлекетінің Батыс жағалауындағы Рамалладан солтүстікке қарай орналасқан палестиналық христиан қалашығы. 2017 жылғы халық санауы бойынша халқы 5 878 адамды құрады. Қаланың батысында, Хирбат Бир Зайттан темір дәуірінен бастап Осман империясының ерте кезеңдеріне дейінгі сынықтар табылған, олардың көпшілігі темір дәуірінің II кезеңіне жатады. Темір дәуірінің қираған орындары төбе мен батыс беткейін қамтиды, ал ортағасырлық қалдықтар шығыс беткейіндегі үлкен ғимаратқа жақын орналасқан. Мұнда крестшілер дәуірінен қалған ғимараттардың қалдықтары бар. Гюрен алдымен әр жағынан 50 қадам қашықтықта орналасқан ғимараттардың қалдықтарын байқады. Ол бұл византия дәуірінен немесе одан кейінгі кезеңнен болуы мүмкін деп ойлады. Бұл қираған орын Киелі кітаптағы Бірзаит орнымен сәйкестендірілген. 1838 жылы ол Джифнадан солтүстік-батысқа қарай орналасқан шағын христиандық ауыл ретінде белгілі болды. Француз саяхатшысы Виктор Гюрен 1863 жылғы шілдеде ауылға келді. Оның мәліметінше, ауылда 1800 адам тұрған, оның 140-ы латын католиктері, ал қалғаны «схизматик гректер» және мұсылмандар болған. Католик шіркеуіне жас француз миссионері, әке Жоли басшылық еткен. Суармалы бақшалар жақсы күтілген, ал топырақ табиғи түрде құнарлы болған. Онда жүзім, инжір және алмұрт көп өскен. Ол сондай-ақ, әдемі жаңғақ ағаштарын да байқады. Сосин 1870 жылға дейін жинақталған ресми Османдық ауылдар тізіміне сілтеме жасай келе, Бір-Зетте 73 үй және 250 ер адам тұрғанын атап өтті. Оның ішінде 20 үйдің 75-і мұсылман, ал 53 үйдің 175-і «латын» христиандары болған. 1882 жылы PEF-тің Батыс Палестинаны зерттеу (SWP) журналында «Бир-Зейт – грек шіркеуі мен латын шіркеуі бар, солтүстік жағында құдық және айналасында зәйтүн ағаштары бар орташа көлемді христиан ауылы» деп сипатталған. Латын шіркеуінің төбедегі қызыл черепицамен жабылған шатыры ландшафтта ерекше көзге түсетін еді. 1896 жылы Бір-ез-Зетте шамамен 786 христиан және 192 мұсылман тұрғаны есептелді. 1906 жылы шіркеу миссионерлік қоғамының британдық миссионері Бірзейтте холераның таралуы туралы жазды. Бұл оқиға Наблуста холерадан қайтыс болған жас жігіттің анасы оның киімдерін ауылдың бұлағында жуған кезде басталған. Ауру жылдам таралып, бір апта ішінде 200-300 тұрғынынан 30 адам қаза тапты. Эпидемия ауылдың ақсақалдары халыққа жүзімдіктерінде кемпінг жасауға бұйрық берген кезде аяқталды. Үш адам өлгендерді жерлеуге қалды, басқа құрбандар болмады. Автор бұл оқиғаның ерекшелігі «ол бастап соңына дейін еуропалықтардың қатысы болмаған және феллахтардың ақылды және белсенді жергілікті басшылардың жетекшілігімен не істей алатынын көрсетеді» деп атап өтті.
Birzeit (بيرزيت), also Bir Zeit, is a Palestinian Christian town north of Ramallah, in the central West Bank, in the State of Palestine. Its population in the 2017 census was 5,878. West of the town, at Khirbat Bir Zait, sherds have been found from Iron Age I to early Ottoman era, with most of them dating back to Iron Age II. The Iron Age ruins span the peak and western slope, while the medieval remnants cluster near the sizable building on the eastern slope. Here are the remains of a building which have been dated to the Crusader era. Guérin first noted the remains of a buildings 50 paces on each side. He thought it could be from the Byzantine era, or later. The ruin has been identified with the biblical location of Birzaith. In 1838 it was noted as a small Christian village, north west of Jifna. The French explorer Victor Guérin visited the village in July 1863. He found it to have a population of 1,800 inhabitants, of those 140 were Latin Catholics, the others were "schismatic Greeks" and Muslims. The Catholic parish was administered by a young French missionary, Father Joly. The irrigated gardens were well grown, and the soil naturally fertile. It abounded in vines, figs and pears. He also noted some beautiful walnut trees. Socin, citing an official Ottoman village list compiled around 1870, noted that Bir Zet as having 73 houses and a male population of 250. Of this, 75 men in 20 houses were Muslim, while 175 men in 53 houses were "Latin" Christian. In 1882, the PEF's Survey of Western Palestine (SWP) described Bir Zeit as "a Christian village of moderate size, containing a Greek Church and a Latin Church, with a well to the north, and olives round it." The red tiled roof of the Latin Church on top of the ridge was a conspicuous feature in the landscape. In 1896 the population of Bir ez zet was estimated to be about 786 Christians and 192 Muslims. In 1906, a British missionary of the Church Missionary Society wrote about an outbreak of cholera in Birzeit thirty years before that began when the mother of a young man who died of cholera in Nablus washed his clothes in the village spring. The disease quickly spread and within a week killed 30 people out of a population of 200–300. The epidemic ended when a village elder ordered the entire population to camp in their vineyards. Three men remained to bury the dead and there were no further victims. The author felt that the incident was notable "as there was no European hand in it from first to last, and it shows what the Fellahin are capable of under wise and energetic native guidance."
Британдық мандат дәуірі
1922 жылы Палестинада британдық мандат билігі жүргізген халық санағында Байр-Зайт ауылының жалпы саны 896 адамды құрады; оның ішінде 119 мұсылман және 777 христиан болды; 399 православие, 253 рим католиктері және 125 англикан шіркеуінің өкілдері. 1931 жылғы санақта ауылда 251 үй тіркелді және жалпы саны 1233 адам тұрды; оның ішінде 362 мұсылман және 871 христиан. 1945 жылғы статистика бойынша халық саны 1560 адамды құрады; оның ішінде 570 мұсылман және 990 христиан болды, ал ресми жер және халық санағына сәйкес, жалпы жер көлемі 14,088 дунамды құрады. Оның 6908 дунамы бау-бақтар мен суармалы жерлерге, 2414 дунамы астық егістеріне, ал 402 дунамы салынған (қалалық) аймақтарға бөлінді.