Кіріспе

детерминантты кіші анықтамалар арқылы өрнектеу Детерминантты кіші анықтамалар арқылы өрнектеу Сызықтық алгебрада Пьер Симон Лаплас атымен аталатын Лаплас кеңеюі, сондай-ақ кофакторлық кеңею деп те аталады, бұл n × n матрицасы B-нің детерминантын B-нің кейбір (n − 1) × (n − 1) кіші матрицаларының детерминанттарынан тұратын салмақталған қосынды ретінде өрнектеу болып табылады. Нақтырақ айтқанда, кез келген i үшін i-інші қатар бойынша Лаплас кеңеюі келесі теңдікке тең:

мұнда B матрицасының i-інші қатары мен j-інші бағанының елемі, ал B матрицасының i-інші қатары мен j-інші бағаны алынып тасталғаннан кейін қалған кіші матрицаның детерминанты. Сол сияқты, j-інші баған бойынша Лаплас кеңеюі келесі теңдік болып табылады:

(Әрбір теңдік екіншісін білдіреді, себебі матрицаның және оның транспозициясының детерминанттары бірдей.) Жоғарыдағы қосындыдағы коэффициенті B матрицасындағы кофакторы деп аталады. Лаплас кеңеюі дәлелдеулерде жиі пайдалы, мысалы, матрицалардың өлшемі бойынша рекурсия жасауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, оның қарапайымдылығы және детерминантты қарастырудың және есептеудің бірнеше тәсілдерінің бірі ретінде оқу-әдістемелік маңызы бар. Үлкен матрицалар үшін Гаусс жою әдісімен салыстырғанда есептеу тиімділігі төмендейді.

Детерминанттың толықтырғыш кішігірімдермен Лапластың кеңейуі

Лапластың кофакторлық кеңеюі былай жалпыланады.

Жалпы мәлімдеме

Келіңіз, A – n × n матрица болсын, ал S – A жиынының k элементті жиынтығы, S-тің әрбір елементі болсын. Онда A матрицасының анықтамасы S жиынымен анықталған k қатарлар бойынша келесідей кеңейтіледі:

мұнда sign(π) – π перестановкасының таңбасы, ол S жиынымен анықталады, M – A матрицасынан S жиынындағы индекстерге сәйкес келетін қатарлар мен бағаналарды жою арқылы алынған квадрат минор, ал C – A матрицасының толықтырушысы, яғни S жиынындағы индекстерге сәйкес қатарлар мен бағаналарды жою арқылы алынған матрица, C – S жиынының толықтырушысы. Бұл жоғарыдағы теоремамен сәйкес келеді, егер k бағаналар үшін де осылай болса.