Кіріспе

Морис Герман Финкель (1888–1949) – американдық сәулетші және идиш театрының актері, Мичиган штатының Детройт қаласы мен оның айналасында салынған ғимараттарымен белгілі. Ресей империясының құрамындағы Бессарабияда дүниеге келген ол, бала кезінде отбасымен Нью-Йорк қаласына көшіп келді. Ол онда біраз уақыт идиш театрында өнер көрсетті. Нью-Йоркте сәулет білімін алғаннан кейін Детройтқа қоныс аударып, қала қарқынды дамыған кезеңде мансап жасады. Ол 200-ден астам ғимаратты жобалаған, олардың ішінде сәнді кинотеатрлар, пәтерлер, үйлер және коммерциялық ғимараттар бар. Оның үш ғимараты Ұлттық тарихи ескерткіштер тізіміне енгізілген.

Өмірбаян

Ол 1888 жылы Ресей империясының Бессарабия аймағында ашкенази еврей отбасында дүниеге келген. Оның ана тілі – идиш. Олар ол кішкентай кезінде АҚШ-қа көшіп, Нью-Йорк қаласына қоныстанды. Ол жергілікті мемлекеттік мектептерде оқып, ағылшын тілін үйренді. Сондай-ақ, өсіп келе жатқан кезінде өте қарқынды болған идиш театрымен де айналысты. Ол бірнеше пьесада ойнады. Сонымен қатар, ол жоғары білім алып, 1913 жылы Манхэттендегі (Нью-Йорк) Купер одағының ғылым мен өнерді дамыту институтында сәулет мамандығы бойынша диплом алды. Финкель 1915 жылы Мичиган штатының Детройт қаласына көшіп, архитектуралық мансабын бастады. Қала автоөнеркәсіппен бірге өте жылдам дамып жатқан қала ретінде танымал болды. Ол халық санының өсуіне байланысты көпқабатты үйлер мен тұрғын үйлерден бастап, түрлі коммерциялық және ойын-сауық ғимараттарына, соның ішінде кинотеатрларға дейін 200-ден астам ғимаратты жобалады. Оның жұмыстарына 1919 жылы салынған, қазір Ossian H. Sweet House деп белгілі болған үй; 1928 жылы Мичиган штатының Энн-Арбор қаласында ашылған 1700 орындық Мичиган театры; және 1930 жылы Мичиган штатының Джексон қаласында ашылған Мичиган театры кіреді. Бұл ғимараттардың барлығы Ұлттық тарихи ескерткіштер тізіліміне енгізілген. Финкель үйленді және отбасын құрды. Оның ұлы – телеарнадағы спорт жарыстарын дайындаушы Джордж Финкель, ол үш рет "Эмми" сыйлығын жеңіп алған.