Кіріспе

Англияның Хейлсуэн қаласындағы Премонтратенттік аббаттық кешені – Хейлсуэн аббаттығы. Пьер де Рош король Джонның жер сыйлығымен құрған аббаттықтың ресми ашылу жылы 1218 жыл болды. Ол екі қарастырылатын аббаттық кешен мен тәуелді монастырь иеленді. Сонымен қатар, ол аймақта негізінен шоғырланған көптеген иеліктерді, сондай-ақ адвокация құқықтары берілгеннен кейін иеленген бірнеше шіркеулерді алды. Аббаттықтың сот жазбаларының көп бөлігі сақталған, олар наразы қауымды көрсетеді, олар көптеген қарсылық әрекеттеріне ұшырады және бір кезде аббаттықтың өмір сүруіне тікелей қарсылық көрсетті. Аббаттық кешен өзінің орденінің істерінде елеулі рөл атқармады, бірақ барлық деңгейде өкілдік етілді. Кем дегенде бір аббат орден ішіндегі сынға ұшырады, оны қызметтен алуға тырысты. Оның канондары Әулие Августин ережесін әртүрлі дәрежеде сақтады, кейбір ауыр бұзушылықтар болды, әсіресе 15 ғасырдың соңында, орденнің инспекторы жергілікті әйелдерді кеңінен жыныстық құлдыққа салуды анықтаған кезде. Аббаттық кешен орташа дәрежеде өркендеді және кіші монастырлардың таратылуынан аман қалды. Ол 1538 жылы таратылды.

Құрылтай және алғашқы жылдары

Halesowen Abbey 1214 жылы король Джонның Halesowen иелігін Винчестер епискобы Питер де Рошке беруімен құрылды, бұл Питерге "қалауынша" діни орын салуға мүмкіндік беруді мақсат еткен. Сол жылдың 27 қазанында король Стаффордшир шерифіне хат арқылы епископқа иелікті толық беруді және оған тиісті барлық нәрсені беруді бұйырды. Келесі жылы Джон франкальмондағы иелікті "Хейлсте тұратын премонстраттар орденінің канондары" (apud Hales) деп растайтын жарлық шығарды. Дегенмен, премонстраттар орденінің мәлімдемесіне сәйкес, Halesowen Abbey негізінің ресми күні – 1218 жыл, яғни канондар тұрақты орналасқаннан және әдеттері бойынша "Ақ канондар" деп аталғаннан кем дегенде үш жыл өткен соң. Мұндай айқайшылықтар премонстраттар үйлерінде жиі кездеседі және орденге тән діни және теологиялық көзқарастардан туындайды. Әдетте, монастырлық ордендерде аббатханаға кем дегенде 13 мүше қажет, осылайша абат немесе "әке" және он екі канон болуы мүмкін. Сонымен қатар, премонстраттар аббатхана толыққанды құрылған деп санамайынша, аббат шіркеуі салынғанша күткендей көрінеді. Сонымен қатар, кейінірек салынған бірнеше аббатханалар тек Исаның анасы Мәриямға ғана емес, сонымен қатар, Дейл (Стенли Парк) аббатханасындағыдай, "Успен мерекесіне" арналды, сондықтан аббатхана шіркеуде жеткілікті мүшелер жиналғаннан кейін ғана (15 тамыз) ашылатын болды. Бұл жағдай елеулі кешігуге алып келген болуы мүмкін. Аббатхананың негізі мен бағышталуына қатысты негізгі мәліметтерді 1478 жылы премонстраттар үйлеріне жүйелі сапарлар жасамас бұрын, Шап аббаттығының иесі епископ Редман алдын ала белгіледі. Сол жылы Хейлсовенге жасаған сапары үшін оның алдын ала сұрақтарына жауаптардың мәтіні: Нотингемширдегі Уэлбек аббаттығының иесінің Хейлсовеннің абысы ретінде қабылдануы және 6 мамыр 1218 жылы осы аббаттықтан келген қоныс табуы, аббатхананың ресми негізінің кешігуіне себеп болды. Король Джонның 1215 жылғы бекітеу жарлығында Хейлсовенде премонстраттар қауымы бар екені айтылған, бірақ канондардың қайдан келгені көрсетілмеген. Егер 1215 жылға дейін осы жерде ертедегі премонстраттар қонысы болған болса, онда қажетті санды қамтамасыз ету үшін Велбектен қосымша қоныс табу қажет болды. Әрине, 1218 жылы үлкен құрылыс жұмыстары жүргізілді, өйткені Питер де Рош 17 фунт стерлингтік корольдік грант алды. 4d. шығындарды өтеу үшін. Аббатхананың негізінің нақты күні еш жерде көрсетілмеген, бірақ 1218 жылы Генрих III билігінің басында Хейлсовен Успен мерекесінде қасиетті деп жарияланған болуы мүмкін. Құрылыс және мүмкін қайта құру бірнеше жылға созылды, өйткені 1223 жылы Брайан де Лизль епископ үшін "Хейл шіркеуін жөндеу" үшін патшалық Кинвер орманынан алпыс копула де кабельцио жасауға бұйрық берілді. Бұл мәселе маңызды деп есептелді, өйткені 23 мамырда Брайанға толыққанды нұсқаулар берілді, бұл дайын бұйымдарды сатып алу мүмкіндігін ашты. Виктория округінің тарихында бұл грант туралы айтылса да, бұл заттардың қандай екені түсіндірілмейді. Copula de cablecio – бұл қандай да бір жалғаулар немесе байлаулар, мүмкін бөренелер, балкалар немесе басқа құрылымдық элементтер. Ағаш берумен байланысты 5 маусымда Брайанға аббатханаға, орманға мүмкіндігінше аз зиян келтіре отырып, төрт отты қорғасынды балқыту үшін жеткілікті ағаш алу туралы нұсқау берілді, бұл шатыр жұмыстары жүргізіліп жатқанын көрсетеді: бұл жөндеу емес, бұрынғы уақытша шатырдың орнына қорғасынмен жабу болуы мүмкін. Halesowen Abbey-дің мәртебесі мен иеліктері Генрих III-нің 1227 жылғы 5 сәуірдегі жарлығымен расталды. Атап айтқанда, Halesowen иелігін беру туралы қайтадан айтылды және аббатхана Винчестер епискобы мен оның мұрагерлеріне меценаттар ретінде жауапты екені нақтыланды.

Тичфилд

Питер де Рош Хэмпширдегі Тичфилд абаттығын құруды жалғастырды. Ол Халесовеннен келген канондармен қоныстандырылды және Халесовенге ұқсас арналуға ие болды. Кейбір дереккөздерде, соның ішінде Виктория округінің тарихында, 1222 жыл деп көрсетілген, бірақ монастырь епископ Редманның осы мәселе бойынша сұрағына жауап ретінде негіз қалау күні 1231 жыл екенін мәлімдеді, бұл Генрих III-нің билігінің 16-шы жылындағы негіз қалау шартына сәйкес келеді. Редманның ресми сұрауы Халесовен абаты Тичфилд абатының рухани әкесі болғанын растады.

Таллы

Талли абаттығы (Abaty Talyllychau) ХІІ ғасырдың соңында Рис ап Груффидд құрған Халесовен абаттығынан шамамен екі он жыл бұрын салынған. Бастапқыда ол Амиендегі Әулие Жохан Баптист абаттығына бағынышты болды. Алғашқы ғасырында ол үздірілмейтін соғыстардың салдарынан ауыр қасірет көрді. 1291 жылы орден басшысы, Премонтре абаттығының абысы Уильям, Эдуард І-ден Халесовен және Ньюшам абаттықтарының абыстарына каноникалық сапар жасауға көмектесуін сұрады. Бұл корольдің Уэльстің діни орындарын Англияның билігіне жақындату саясатына сай келді. Таллидің меценаты – 1292 жылы қайтыс болған ағылшын монархиясының ең қарсыласы Рис ап Маредудд болды. Сол жылы жазылған хатта Премонтре абысы корольдің ниетіне және Таллиді Уэлбек абаттығына қайта бағынуының нәтижесінде абаттыққа келетін артықшылықтар мен тынысқа сілтеме жасады, соның арқасында Уэлбек абаттығының абысы мен оның ізбасарлары Уэльстің абаттығының әке абысы болды. Таллиға қатысты Халесовен және Уэлбек абаттықтарының атқаратын рөлі әлі де даулы. Халесовен абаттары Таллидегі төрт белгілі сапардың үшеуіне қатысты. 1410 жылы антипапа Жоан XXIII Таллиге келушілердің кездесулерге бір күннен астам сапар жасауын қажет етпейтін рұхсат берді: бұрын олар абаттықтың қарулы топтардың үздірілмейтін шабуылдарынан кедейленіп қалғандығына қарамастан, шамамен 80 шақырым жол жүрген. Бұл мәселені зерттегеннен кейін Уэлбек абысы 1414 жылғы 20 тамыздағы хатында Талли абаттығының әкелігінен Халесовенге бас тартты. 1475 жылғы 18 сәуірде Премонтре абысы Хьюберт, епископ Редманға Талли абаттығының Амиендегі Әулие Жохан Баптист абаттығынан алыс болғандықтан Халесовенге ауыстырылғанын түсіндірді. Құжаттарды іздеу кезінде бұл контексте Уэлбек туралы ешқандай дерек табылған жоқ, бұл оның талабы жалғанға негізделген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Саяхаттың қиындықтарына қарамастан, Талли абысы 1476 жылдың шілдесінде Линкольнде өткен, Ұлыбритания мен Ирландиядағы барлық абаттықтарды қамтитын провинциялық жиынға қатысты. 1478 жылы Редманның сапар алдында қойған сұрақтарына Талли монастыры жауап берді. Гриббиннің пікірінше, сол жылы барлық монастырларға қойылған сұрақтар Редманның Таллидегі жағдайға сенімсіздігінен туындаған. Дегенмен, 1479 жылы Лестерде өткен провинциялық жиын Редман тергеп жатқан Таллидің «күмәнді әкелігін» қарастырды. 1485 жылдың желтоқсанында Редман Кокерсэнд абаттығынан Таллиге ауысуды қалаған каноникпен айналысты және болашақтағы шақыруларға қарсы қорғану үшін процеске Уэлбек абысын тартуды жөн көрді. 1497 жылы Редман Талли абаттығына сапар жасағанда, ол абатпен Уэльстегі абаттықта емес, Халесовенде кездесті және жаңа сайланғандықтан Премонтре абысына адалдық сертін алды. Редман абатқа шұғыл жөндеу жұмыстарын жүргізуді бұйыруға жеткілікті ақпарат алды. Осы мәселе соңында Халесовеннің пайдасына шешілген сияқты.

Додфорд

Хэйлсовен аббаттығы 1464 жылы Эдуард IV-нің патенттік хаттары арқылы Августин Додфорд монастырын өз ішіне қосты. Осы кезде Додфорд монастырі бір ғана канонға, Томас Типтонға дейін азайды, сондықтан ол таратылған кездегі приоры болды, ал корольдің «өнім мен пайданың кемуі» туралы айтуы монастырьдың қаржылық қиындыққа тап болғанын көрсетеді. Монастырь Генрих II тұсында негізделген, бірақ оның ең көне сақталған құжаты – 1231–32 жылдарға, Генрих III-нің 16-шы жылына жататын инспекцимус жарғысы. 1488 жылы Хэйлсовеннің каноны Томас Куксиге «Додфордтың приоры» деген атақ берілсе де, ол 1497 жылы Додфордтың кустосы, күзетшісі ғана болды. 1535 жылы Додфордтағы жер және жалға алулар 24 фунт 3 шиллинг 1 пенниге тең соманы құрады, Гаске және Гриббинге сілтеме жасалған. Картада Англия мен Уэльстегі 15 ғасырдың соңындағы Премонстраттық үйлер көрсетілген, тек Орфорд немесе Ирфорд монастырінен басқа, ол Ноттингемширдегі канонисттердің шағын үйі еді және оның тәуелділігі белгісіз болды. Аббаттықтар мен монастырлар әдетте оларды негіздеген үйге қатысты болды, бірақ бұл әрқашан осылай болмады: кейбір жағдайларда әкелік басқа жерге жатқызылды немесе кейіннен өзгертілді. Әр аббаттық жоғарыдағы қатарда орналасқан «әке аббат» аббаттығымен қатты сызықпен байланысты. Абаттықтан бастап Хэйлсовенге дейінгі әкелік сызық сары тіктөртбұрыштармен белгіленген. Тәуелді приораттар ана үймен үзіліс сызықтарымен байланысты. Негізделу күндері – 1478 жылы епископ Редман сұраған кезде монастырлар бергендер, егер олар қолжетімді болса: әйтпесе, Гаске немесе Виктория округі тарихының редакторлары бағалағандай. Хэйлсовен абаттары монастырды кеңірек Премонстраттық немесе Норбертин тәртібімен байланыстыратын негізгі арна болды. Әулеттік байланыстар арасындағы әкелік байланыс қадағалау мен тәртіптің иерархиялық құрылымын қамтамасыз етті. Хэйлсовен Вельбек аббаттығының қызы болғандықтан, ол ана үйдің абатының каноникалық сапарларына және түзетулеріне ұшырады. Хэйлсовен абатының өзі Тичфилдке және кейінірек Талли мен Додфордқа «әке абат» болды және жыл сайынғы каноникалық сапарларды жүргізуге және олардың басшыларын сайлауды қадағалауға және ресми түрде растауға міндетті болды. Мысалы, 1370 жылы Хэйлсовен абаты Ричард де Хэмптон Тичфилд абаты болып жаңадан сайланған Джон Торниге оның сайлануын растайтын хат берді, оны Винчестер епискобы және екі аббаттықтың де қамқоршысы Уильям Уайкхэмге жеткізді. Бұл Торнидің епископ сарайындағы бата алуын бастады, бұл собордан гөрі жақын мағынада. 1390 жылы қарт абат Ричард Торнидің орнын басатын Джон Ромзиге бата беру үшін осындай хат жазды. 1420 жылы Хэйлсовен абаты Джон Пул Тичфилд аббаттығына екі тапсырманы орындау үшін барды: Ричард Обридің қызын абат ретінде бекітуге және бата беруге қатысу және каноникалық сапарды жүзеге асыру. Оған Тичфилдтен шығысқа қарай аз қашықтықта орналасқан Сассекстегі Дюрефорд аббаттығының иесі Джон Ультинг көмектесті. 12 маусымда қол қойылған сапар Тичфилдтің активтері мен пассивтерін есепке алуға бағытталған көрінеді. Қазынада ақша жоқ, ал қарыздар 62 фунт 0 шиллинг 6 пенниге жетті, бірақ үйдің 43 фунт 4 шиллингі берешегі болды. Сахнадағы құнды заттар саналды: бір күміс алтын кибориум, екі үлкен күміс алтын тостаған және тағы он екі, оның алтысы алтынмен қапталған, түрлі монументтермен безендірілген үлкен Евангелие кітабы, аяққа қойылған және монументтермен толтырылған күміс алтын ыдыс, үлкен күміс алтын крест Мария мен Иоаннның бейнелерімен, үлкен тұраққа орнатылған және т.б. 84 күміс қасыққа дейін. Сонымен қатар, әртүрлі қораларда мал саналды: 34 жылқы, 10 жүгірткі жылқы, 4 жас бұзау, 154 өгіз, 7 бұқа, 69 сиыр, 17 жас сиыр, 10 бұқа (жас және немесе құрғақ бұқалар), 28 жас бұқа, 29 бұзау, 381 қой, 207 hurtis et muricis, 121 шошқа, 100 қозы, 17 шошқа, 24 аналық, 33 шошқа, 126 шошқа (құрғақ еркек шошқалар және 89 емізуші шошқалар). Бұл нақты есеп жаңа аббаттықтың белгісін белгілеу үшін болуы мүмкін. Бұл тәртіп тек тік, иерархиялық құрылымдар арқылы жұмыс істеген жоқ. Тіпті әкелік байланыс пайда болған кезде де, ірі араласулар әрдайым кем дегенде бір абатқа қатысты: Вальтер абысын кетіруге тырысқан жағдайда, бұл абат әкесі және тағы екеуі болды. 1332 жылы Дейлде сайлау қажет болғанда, оны қадағалау жауапкершілігі табиғи түрде Ньюшам аббаттығының иесі, иеуі болды. Алайда ол өзінің өкілдері ретінде Хэйлсовен мен Лэнгдон аббаттарын жіберді. Екеуі де Англиядағы ең көне Премонстраттық үй – Ньюшамнан шыққан әкелік сызықта болды, бірақ тек екі ағылшын аббаттығында емес. Бір аймақтағы аббаттықтарды қолдау және кеңес берудің көлденең байланыстары Премонстраттық циркария жүйесінде қалыптасты, аймақтағы аббаттықтарды біріктіру. Толыққан түрінде бұл Хэйлсовенді Англияның Орталық Циркариясына орналастырды, ол Линкольнширден Шропширге және Оңтүстік Уэльске дейін созылды. 1311 жылы Англия аббаттары Премонтре мен корольдың субсидия мәселесі бойынша талаптары арасында қалғанда, олар Адамның басшылығына қарсы циркария негізінде ұйымдасты. Кростон аббаттығы мен Ньюшам аббаттарының абаттары Римге шақыру үшін қаражат жинау үшін Англияның Орталық аббаттарына хат жазды, соның ішінде Хэйлсовеннің 14 шиллингі талап етілген үлестер тізімінде болды. 1354 жылы соғыс Премонтрені қиын жағдайға түсіргенде, Хэйлсовен абаты Англияның Орталық Циркариясының өкілдерінің бірі болып тағайындалды, ол мәселені Грантамда талқылау үшін барды. Хэйлсовен абаттары провинциялық тарауда да ұқсас өкілдік функцияларды атқарды, ол Ұлыбритания мен Ирландиядағы тәртіптің барлық абаттарының үш жылдық жиналысы болды, ол әрқашан дефиниторларды, басқару комитетін таңдаумен басталды. Хэйлсовен абаты Томас Бриджес екі қатарынан тарауда осы рөлді атқарғаны белгілі: 1492 жылы Грантамда және 1495 жылы Линкольнде. Кейде Хэйлсовен абаты Премонтредегі тәртіптің Бас тарауына қатысты. Мысалы, 1327 жылы Премонтреге субсидияны аударуды болдырмауға бағытталған қатаң шарттар күшіне енгенде, жиналған абаттар рұхсат сұрауға және тасымалдап жүрген ақша сомасын көрсетуге мәжбүр болды. 1 қыркүйекте Ноттингемнен Довер қамалының констеблі Бартоломью Бургершқа Хэйлсовен және Вест Дерехам аббаттарының қосымшаларымен бірге арнаға өтуге рұхсат беру туралы бұйрық берілді, олар әрқайсысы 20 маркадан шығынға жұмсады.

Аббат сайлауы

Абаттар басқа абаттарды тағайындауда шешуші рөл атқарды, бірақ Премонстрация үйлері өз абаттарын сайлады, егер олар дұрыс адамды анықтай алса. Сайлау процесіне байланысты формалды дауыс беру болған жоқ, себебі сайлау нәтижесінде барлығы қабылдайтын кандидаттарды табу күтілді. Хейлсовендегі ең ерте тіркелген сайлаудың бірі канондар келісе алмаған жағдайлардың бірі болды. 17 маусымда 1322 жылы өткен бұл сайлауды Уэлбек абаты және Хейлсовеннің абысы Ричард де Ноттингем қадағалады. Оған «Т» әрпімен белгіленген үйдің абаты көмектесті, бұл мүмкіндіктерді Тюпхолм немесе Торре абаттығымен шектеді. Сайлау, мүмкін, абат Бартоломейдің отставкасынан кейін болды. Киелі Рухқа арналған миссадан кейін, аббаттықтың барлық монастыры екі абатпен бірге шаптерхаусқа (кафедралық үйге) кетіп, онда «Veni Creator Spiritus», «Жаратушы Рух кел» әнін орындады. Бастапқы талқыдан кейін канондар бірауыздан компромисс арқылы сайлауды қабылдауға келісті, бұл монастырьдың барлық мүшелері таңдаған комиссияға шешімді жүктеуді көздейтін кең таралған тәжірибе болды. Бұл Хейлсовеннің приоры Генридің басшылығымен жүзеге асты. Дегенмен, мәселе шешілмейтін сияқты болды және ақырында шешім Уэлбек абатына жүктелді, ол пастырлық қызметін атқаруда. Ол барлығы қабылдаған Томас де Лехті ұсынды. «Te Deum» әнін орындағаннан кейін, абат Ричард оларды аббат шіркеуінің хорына алып барды, онда Томас бірінші орындыққа отырғызылды, оған әкелік билік берілді және шіркеу мен оның мүлкіне орнатылды. Келісім жолы 1486 жылдың 9 наурызында, абат Джон Дерби қайтыс болғаннан кейін сәтті жалғасты. Бұл жолы Уэлбектен келген абысқа Бошиф абаты да қосылды. Монастырь сайлауды жүзеге асыруға уәкілеттік берілген комиссияны тез келісіп алды: субприор Томас Бридж, Генри Эджбастон, Ричард Хилл, Джон Сондерс, Томас Коксей және Джон Бирмингем. Оларға шешім қабылдау үшін 11:00-ден 13:00-ге дейін уақыт берілді. Уақыт біткенге дейін Ричард Хилл Бриджтің абат сайланғанын бірауыздан жариялауға уәкілеттік алды. Келіп отырған абаттар процесті мұқият тексеріп, сайлауда да, таңдалған адамда да ешқандай кемшілік таппады, сондықтан оны орнату үшін шіркеуге алып барды. Екі ғасыр бойы процестің негізгі қағидалары өзгермеді, бірақ 1505 жылдың 4 шілдесінде өте жылдам нәтижеге қол жеткізілді, себебі талқылауға көп нәрсе болған жоқ. Томас Уилкинсон, Уэлбек абаты, Томас Бридж қайтыс болғаннан кейін Дейл абаты Ричард Ноттингеммен бірге Хейлсовенге келді. Іс-шаралар тағы да Киелі Рухқа арналған миссамен және шаптерхаусқа шерумен басталды, онда Уилкинсон қауымнан шығарылған, тоқтатылған немесе тыйым салынғандарды сайлау басталғанға дейін кері шегінуге шақырды. Содан кейін Киелі Рухты шақыру болды. Эдмунд Грин, Хорнбидің приоры, Крокстон аббаттығының Ланкаширдегі шағын тәуелділігі, бірден фаворитке айналды. Монастырь мен келіп отырған абаттар оның беделі мен өмірінің қасиеттілігі талап етілген деңгейде екеніне көз жеткізгеннен кейін, Уилкинсон мен Ноттингем оның сайлауын мақұлдады, ратификациялады және бекітті және сайлау нәтижесіне мөрлерін қойды. Монастырь мен абаттар шіркеуге оралып, «Te Deum laudamus» әнін орындады.

Депозит беруге әрекет

Халесовен аббаттығының аббатының қызметтен алынуы немесе қызметтен алуға жасалған әрекет туралы ерекше жағдай 1311 жылы, Вальтер де ла Флаг аббат болған кезде орын алды. 1310 жылы Премонтре аббаты Адам, алған хабарлар мен естігендеріне сүйене отырып, Дейл және Лэнгдон аббаттарына Халесовен аббаттығына сапармен баруды тапсырды, олармен бірге Уэлбек аббаты да болды: олар бұзушылықтарды түзетуге және қажет болған жағдайда аббатты қызметтен алуға мәжбүрлеуге дайын болу керек еді. Олар бүліктерді басу үшін шіркеу билігін қолдана алатын, бірақ қажет болған жағдайда мемлекеттік билікті шақыруға құқылы болды. Жағдай король мен Премонтре ордені арасындағы Англия аббаттары Премонтре аббаттығына төлеуге тиіс болған үлестер туралы жанжалдан ушықты: король бұл ақшаны елде қалдырғысы келді. Король бұл сапарды үлестерді алу үшін жасалған қастандық деп күдіктенді және 1311 жылдың 7 мамырында Дейл және Лэнгдон аббаттарына осындай төлемдерге тыйым салу туралы жарлық жіберді. Бірақ сапар жалғасты, үш аббат Халесовен аббатын ұятты, өрескел, қабілетсіз және басқаруға жарамсыз деп жариялады, көптеген себептермен экскоммуникацияға лайық деп тапты. Байхам аббаттығының бұрынғы аббаты Лоренс, оның қылмыстары нақты анықталмаған, дінге қарапайым қылмыстың белгісі ретінде айыпталды. Бауырлас Варфоломей Ковентридің өтірікші екені анықталды. Роберт де Будон ұятты мінез-құлыққа, қастандыққа және бейбітшілікті бұзуға кінәлі деп танылды. Олар хабарлағандай, преор дін қызметкерінің ұлы (арнайы рұқсатсыз орденнен шығарылатын), лауазымына қабілетсіз, ашық қастандықшы, канондар оған сыр тыңдауға сенбейтін. Джо Горскот аббат сияқты еді. Бірақ саяхатшылар оларға қарсы шара қолданбас бұрын, айыпталғандар корольдің тыйым салу туралы жарлығын ұсынды, бұл оларды жазадан қорғайды деп мәлімдеді. Саяхатшылар әрі қарай талпынғанда, олар аббаттықтан қуылды. Олар тіпті өз қаражатында аббаттыққа қарасты шаруашылықтардың бірінде де тұруға рұқсат алмады. Олар Дейлге сапар шегіп, корольдің тыйым салуы сапарларға қатысты емес екеніне көз жеткізді және Әулие Жанның туған күнінде (24 маусым) үкімдерін оқыды. Аббат, преор, суб-преор, сакристан, преценттор, келер және Джон Горскот салтанатты түрде және ашық түрде экскоммуникацияланды: орден мүшелері олар Премонтре аббатымен кешірілгенге дейін олармен қарым-қатынас жасамауы керек еді. Бұл Премонтре тапсырған екі саяхатшының ғана шешімі емес екенін көрсету үшін Уэлбек аббаты құжатқа өзінің мөрін қосты. Сапар мен үкімдердің Халесовен аббаттығының жұмысына қандай әсер еткені нақты белгісіз. Келесі белгілі сайлау 1314 жылы Варфоломей аббат болған кезде болды, сондықтан абат Вальтер бірнеше жыл бойы лауазымында қалуы мүмкін.

Сандар

Англиядағы дін қызметкерлерінің саны шамамен 1300 жылы ең жоғары деңгейге жеткен сияқты, ал "Қара өлім" кезінде күрт азайды. Осы апат кезінде Премонстратанттардың саны үштен бірге жуық төмендеген деп саналады. 1381 жылы Хэйлсовендегі аббаттықта бар болғаны 11 канон болды. Редманның сапарлары 15-ғасырдың соңғы тоқсанында канондардың тізімін белгілі бір аралықтармен ұсынады. Хэйлсовендегі сандар қоса берілген баған диаграммасында көрсетілген.

Рөлдер мен міндеттер

Хейлсовеннің премонстрат канондары монахтар болмағандықтан, өздерінің діни үйі ішінде де, сыртында да кең ауқымды жауапкершіліктерді өз мойнына ала алды. Қоғамға кіргеннен кейін, кейде бала күнінен бастап, олар жаңадан келгендердің тәлімгерінің басшылығымен, діни мамандықтарын толыққанды мүше ретінде, әсіресе Хейлсовен монастырының бір бөлігі ретінде қабылдауға мүмкіндік беретін жаңадан келгендер кезеңінен өтті. Бұған қоса, бірақ одан бөлек, Католик шіркеуіндегі қасиетті дәрежелер арқылы өрлеу болды: сол кезде әдетте аколит, субдиакон, диакон және діни қызметкер. Вустер епархиясының тізілімдерінде осы тағайындамалардың кейбіреулері тіркелген. Мысалы, 1373 жылы Ұлы оразаның алғашқы аптасында Нортфилдтік Уильям Хорвуд, Хейлсовен каноны, субдиакон болып тағайындалды. 1419 жылы Троица күні Томас Холдер, Хейлсовен монастырынан, бос қызмет орнында Николас Даффилд, Першор аббаты, Батыс схизмасы кезінде Римнің қарсыпапалары Даккельд епискобы деп мойындаған, субдиакон болып тағайындалды. Епископ Редманның сапарлары туралы жазбаларда жеке-жеке жаңадан келгендер канон болып, қасиетті дәрежелерге ие болғандығы көрсетілген. 1475 жылы аббаттықта алты жаңадан келген болды: Ричард Венлок, Джон Хейлс, Эдвард Клэрли, Джон Сид, Ричард Уолсолл және Ричард Ворфилд. Үш жылдан кейін олардың барлығының есімдерінен бұрын «Бауыр» деген атау қосылды, бұл олар діни мамандықтарын қабылдап, монастырьдың толыққанды мүшелері болғанын көрсетеді. Хейлз аббаттықтың канторы немесе әншісі болып тағайындалды, бірақ оның да, Венлоктың да басқаша сипаттамасы жоқ: мүмкін екеуі де діни қызметкер болған. Клэрли мен Сид диакон болып тағайындалды, Клэрли сонымен қатар субкантор болды; Уолсолл субдиакон болды; Ворфилд аколит болды. Осы есептерде сондай-ақ, қалыптасқан канондардың рөлдері мен жауапкершіліктері туралы мысалдар келтірілген. Джон Дерби тізімдерде абат ретінде алда тұр, бірақ одан кейін Ричард Эджбастон, аббаттықтың преоры келеді. 1478 жылы ол аббаттықтың тамақ-азықпен қамтамасыз етуіне жауапты және, мүмкін, оның сарайлық сотының басқарушысы ретінде сипатталған. Ол сондай-ақ сол кезде аббаттықтың литургиялық ыдыстарын және басқа да рәсімдік заттарын күтіп-ұстайтын сакристан болды. Ол абаттың сенімді адамы және көмекшісі болған сияқты, оған талапты және маңызды міндеттерді сеніп тапсырған адам, сондықтан оны 1486 жылы Джон Дербидің мұрагері болып сайланған комиссияға тағайындағаны таңқаларлық емес. Екі жыл бойы монастырьдің күнделікті істерін басқаруда оның орынбасары Томас Нешел болды. 1475 және 1478 жылдары бақылаудағы шіркеулердің діни қызметкерлері болып үш канон болды: Уолсоллдегі Джон Комбер, Хейлсовендегі Ричард Хилл және Кленттегі Джон Хей. Бұл діни қызметкерлер үш шіркеуде және олардың шағын шіркеулерінде пасторлық және литургиялық қызметтер атқарды. Комберге 1475 жылы академиялық біліктілікті білдіретін «Магистр» атағы берілді, ал 1478 жылы ол канондық құқық бойынша түлек, абатпен бөлісетін ерекшелік деп түсіндірілді. Джон Хей 1500 жылы да Клент викарийі болды, бірақ оның қызметі бірнеше жылға үзілді: ол бұрынғы абат ретінде сипатталды. 1475 жылы бір канон Ричард Харборн өлең жазуға шебер адам ретінде сипатталды. 1478 жылы Джон Сондерс жатақханаларды тәртіпті сақтау үшін айналып қарауды жүзеге асырған адам ретінде «циркатор» деп аталды. Бұл ирониялық, өйткені ол ұрықтанбайтындық және діннен тайғанаушылықта кінәлі деп танылып, сапар барысында басқа аббаттыққа жіберілді. Олар алмасып отырса да, жауапкершіліктері көп өзгерген жоқ. 1488 жылы діни қызметкер Уильям Хейлс аурухананы басқарды, ал Томас Кукси 1478 жылы Сондерспен бірге айыпталған, бірақ кінәсіз деп табылған, бірнеше жыл бұрын аббаттыққа сіңген Додфорд монастырының преоры ретінде алғаш рет пайда болды. Бұл есеп пен 1482 жылғы есеп абаттан басқа көптеген канондарға «Мырза» немесе «Магистр» атағын беруде ерекше, бірақ басқалары әдеттегідей «Бауыр» атағын иеленген діни қызметкерлер. Кейбір мәліметтерде діни қызметкерлерді «sacerdotes» немесе «presbiteri» деген атаулармен анық ажыратып көрсетілген.

Диета

Қасиетті Августиннің ережесіне түсініктемеде: «Денсаулығыңызға қарай, ораза ұстау және тамақ-судан тыйылу арқылы тәнді бағындырыңыз» делінген. Сонымен қатар, «азық-түлік пен киім-кешек таратуды жоғары тұрған адамыңыз жүзеге асырсын» деп кеңес беріледі. Барлық сенушілерге міндетті жұма күнгі оразадан өзге, 1464 жылғы папа Пий II-нің бұйрығымен премонстратанттар Адвент бойына және Құрбан айнымалынан Пасхаға дейінгі ұзақ ораза кезеңінде сейсенбі және сенбі күндері ораза ұстауға міндетті болды. Бұл канондардың жылдың көп бөлігінде ет жемейтінін білдірді, сондықтан олар балық аулау құқығын қорғағаны түсінікті. Тамақ көбінесе дау-жанжал мен наразылықтың себебіне айналды. Редманның 1478 жылғы Халесовен туралы алғашқы есебінде канондар аббаттықтағы нанға шағымданды, ол жеткіліксіз деп сипатталды, *non de frumento sed alliis granis confecto, ministris altaris Christi minus congruo et inhonesto*: «жетілмейтін, бидайдан емес, басқа дәндерден жасалған, Мәсіхтің құрбандық тағының қызметшілеріне лайықсыз және арсыз». Ереже наразылықты айыптады, бірақ Редман шағымдардың негізді екенін ойлады және нан пісіруді жақсартуға және реформалауға бұйрық берді. Он жылдан кейін ол монастырь аптасына жиырма моди (шамамен 180 литр) бидай және қысқы бидай қолданатынын атап өтті. Халесовен канондары аштықтан зардап шеккен сияқты көрінбейді.

Тәртіптік жаза және құқық бұзушылықтар

Редманның сапарлары кезінде канондардың кейбіреулері орденнің тәртібіне наразылық білдірді. Олардың орден ережелерін бұзуы діни өмірдің қиындықтары мен қажеттіліктерін көрсетеді. 1491 жылы кейбір канондар аббатханадан тыс жерде тамақтанғандығы анықталды, Редман аббатханадан үш миль (немесе бір сағаттық жаяу қашықтықта) жердегі зайырлы үйлерде тамақтану мен ішуге қатаң тыйым салды. Бірлесіп тамақтану – cenobium, яғни қауымдық немесе ортақ өмірдің бір бөлігі еді, Halesowen Abbey өзін осылай сипаттауға қолданды. Ережеде былай делінген: «Ешкімге рұқсатсыз монастырьдан тыс жерде тамақ жеуге, су ішуге болмайды, себебі бұл монастырлық тәртіпке қайшы». Алайда, Редманның алаңдаушылығы, бастысы, канондардың аббатханадан тыс қызметтері кезінде кімдермен араласып жүргендерімен байланысты болды, жалпы өмірді сақтаумен емес. Сол сапарда ол Марджери Кук және басқа да жаман беделді әйелдерді аббатханадан қууды және олардың қайта кірмеуін бұйырды. Пәктік – діни өмірдің маңызды шарты еді, ал «Ереже туралы түсіндірмелерде» еркектердің көзқарасына ерекше мән берілді, «өйткені таза емес көз – таза емес жанның белгісі». Пәктікті бұзу жиі кездесетін, бірақ жазасы әртүрлі болды. 1478 жылы Джон Саундерс кінәлі деп танылған жайт «өздігінен ұстамау» деп сипатталды, Редман Саундерсті үш жылға Кокерсэнд аббатханасына жіберуді ұсынды, ол Ирландия теңізіне қарайтын шалқар, елсіз жерде орналасқан. Абат пен канондардың арнайы өтінішімен ол бұл мерзімді қысқартуға келісті: Дербиширдегі Дейл аббатханасында сексен күнге дейін. Сонымен қатар, ол Саундерстің Дейлге барған екі күннен кейін тез оралуын қамтамасыз етті. Тіпті қатаң жазалар да, өкініш білдірген жағдайда, жиі тоқтатылды. Томас Бромсгроув, дін қызметкері, 1478 жылы Саундерспен бірге Halesowen тізімінде болды. Мұндай кеңшілік әртүрлі нәтижелерге әкелді. Саундерс 1482 жылы аббатханада болды, ол 1497 жылғы «бұзықтықтармен» байланысты есімдердің тізімінде жоқ еді. Бромсгроув туралы ешқандай ақпарат жоқ, сондықтан ол 1482 жылғы сапардан бұрын қайтыс болмаған болса, орденді тастаған болуы керек. Қарқынды жиырма бес жыл ішінде Редман литургияның ең ұсақ детальдеріне қатысты көптеген сын-пікірлер айтты немесе ұсыныстар жасады, сондай-ақ ақша мен ресурстарды басқару туралы кейбір негізсіз сын-ескертпелер жасады, бірақ тәртіптік мәселелер көбінесе шамалы болды: 1494 жылдың маусым айында ол Halesowen-де tonsure рәсімін өткізді, егер ол орден ережелеріне сәйкес реформаланбаса, ауыр жазалармен қорқытты. Сонымен қатар, ол бұл сапар туралы үнсіздік сақтауды талап етті.

Ашылған аномалиялар

Келесі сапарда, 30 тамызда 1497 жылы Редман «үлкен бұзылықтарды анықтағанын» хабарлады. Ол Халесовен әйелдерін зорлаған канондардың үлкен тобын ашқан сияқты: монастырь Халесовен халқына жалпы айтарлықтай билік жүргізді, себебі олар оның қызметшілері мен жалдамалы жұмыскерлері болды. Ричард Уолсолл бауырластың «анасының құрсағындағы баланың өмірін оның кеңесімен тоқтатудан бастап, аббатқа қарсы көптеген жас жігіттердің үлкен көтерілісіне дейін, адалсыздық пен бағынбаушылық шегінен асып кеткені» айтылды. Редман оны Лестерширдегі Крокстон аббаттығына он жылға қамауға бұйырды. Ричард Бэкон, аббаттың маңызды көмекшісі және аббатқа қарсы қастандыққа қатысқан, сондай-ақ жергілікті әйелдермен бірге тұрған деген күдік туды. Ол қырық күн қатаң тәубаға кесіліп, үш жылға Солтүстік Йоркширдегі Сент-Агата немесе Эсби аббаттығына жіберілді. Ричард Хэмптон, Роджер Веднесбери және Томас Дадли кінәларын мойындамады және бірдей жазаға кесілді: Хэмптон мен Веднесбери Линкольнширдегі Барлингс және Ньюшам аббаттықтарында, ал Дадли Норфолк графтығындағы Батыс Дерехам аббаттығында. Бұл үшеуі Уолсоллдың көтерілісіне ынталандырған жас жігіттердің арасында болғаны сөзсіз: олар алғаш рет 1488 жылғы сапар кезінде бірге аталды, сол кезде бәрі де жаңадан келгендер еді. Онда 77 үй шаруасы болды: 42 шаруа, 23 шекаралық шаруа, 8 құл, 2 әйел құл, 2 дін қызметкері және 4 атты. Бұл сол кездегі стандарттарға қарағанда өте үлкен елді мекен еді және бас жалдаушы Роджер де Монтгомери, Шрусберидің бірінші графы және Вильгельм Жеңімпаздың сенімді серігі болды. Роджердің зор күші және оның иелігіндегі елорданың маңыздылығы Домсдей сарабынан кейін көп ұзамай оның Шропшир графтығына берілуіне әкелді. Крэдли, Уорли Вигорн және Латли, басқа лордтардың иелігінде болған, бірақ Халесовен приходының бөлігі болған, Ворчестерширде қалды. Роджердің екінші ұлы Роберт де Беллемнің көтерілісі Генрих І-ге Уэльс маркаларында және Мидлендтердегі әулеттің кең аумақты жер иелігін таратуға мүмкіндік берді. Ол Хейлсті патшалық қолында қалдырды, сондықтан Генрих II оны Гвиненд патшасы және Уэльс ханзадасы Оуэйннің ұлы Даффитке үйленген Анжудан келген қарындасы Эммаға сыйлық ретінде беруге мүмкіндік алды. Эмма мұраны немересі Ричард I билік құрған кезде монархияға қайтарды, бірақ жалға алынған табысты сақтап қалды. Бұл жағдайды 1200 жылы король Джон растады. Эмма мен Даффиттің ұлы Оуэннің елорданы иеленгені туралы тікелей дәлел жоқ, бірақ 1273 жылғы Жүз роллдегі тергеуде Джон аббатханаға иелік берген кезде оны per escoetam cuisdam nomine Oweyn — «Оуэн есімді біреудің мүлігінен» сатып алғаны айтылған. Елорданың атауы көбінесе XIII ғасырдың ортасына дейін Оуэн немесе осыған ұқсас қосымшаны алды. Earl Roger-дің әрекеті Halesowen Abbey-нің өмір бойы тарихи Шропшир графлығының эксклавында, солтүстік жағынан Стаффордшир және қалған үш жағынан Ворчестершир шекараларымен қоршалған жерде орналасқанын қамтамасыз етті. Патшалық әкімшілігі бұл мәселені шешуде рәсім мен практикалық мәселелердің арасында қалған сияқты, кейде Стаффордшир шерифі немесе Брайан де Лизл сияқты басқа да маңызды патшалық қызметкерлері арқылы жұмыс істеді. Егер бұл елордаға қатысты шатастыратын болса, онда аббатхананы өз шіркеуі ретінде қараған Хелесовен кең еншісінің тұрғындары үлкен қиындыққа ұшырауы мүмкін, өйткені ол анклавтың шекарасынан өтіп, Ворчестерширде болғанына күмән жоқ елді мекендерді қамтиды. 1341 жылы кейбір адамдар екі рет салық салыну қаупі бар деп шағымданды, өйткені оларды Шропшир мен Ворстерширдің лауазымды адамдары бағалаған. Сондай-ақ, аббатхана, ескі үй және приход барлығы Ворчестер епархиясының шегінде болды, бірақ аббатхананың өзі оған бағынбады, өйткені премонстратанттық аббатханалар жергілікті билеушіден тәуелсіз болды. Алайда, приход шіркеуі мен оған қарасты шағын шіркеулер епископтың билігіне бағынған. Генрих III билік құрған кездің бір кезінде аббатхана Хельсте «қала құру» туралы жарғы алды. Бургаждар 12 динарлық жалдамаға берілді. Қала тұрғындары Херефордтың қала тұрғындары пайдаланатын барлық немесе кейбір әдет-ғұрыптар мен артықшылықтарды өз шешімдеріне сәйкес алуға және Хельс иелігіндегі жалпы жайылымға және орманды аймақта ортақ болуға тиіс еді. Бургаждарға сұраныс едәуір болды, оның ішінде ерлік мәртебесін еркін қала мәртебесіне ауыстыруды қалаған иелер де болды. Алайда, қалашық өте аз тәуелсіздікке ие болды және Англия парламентіне кірмеді. Іс жүзінде, елордалық және қалалық соттар бір-бірінен ажыратылмады, олар бірдей мәселелерді қарастырды және бірдей қазылар алқасына ие болды.

Өсе келе жатқан наразылық

Хэйлс абаттары мен олардың жерді пайдаланушылары арасындағы қарым-қатынастың нашарлығы мен қақтығыстар туралы көптеген деректер бар. Абаттар мүліктік құқықтар бойынша ерекше билікке ие болған сияқты. Дегенмен, қақтығыстардың ошақтары көбінесе абаттардың діни билігімен емес, жер иесі ретіндегі әрекеттерімен байланысты болды. 1243 жылы жерді пайдаланушылар аббатханаға мершет төлеуге, диірменді пайдалануға (ол тоқтатылмаса), және түрлі еңбек міндеттемелеріне келісті: әрбір жер өлшемі үшін көктемде алты күн жырту және алты күн себу. Абаттар оларға тиіс 12 1/2 маркалық салықты жеңілдетіп, бұл салықты тек патшаның иеліктеріне енгізген кезде ғана Хейлсоуенде қолдануға уәде берді. Олар сондай-ақ жайылым құқығын да растады. Алайда, жерді пайдаланушылар соттың билігіне наразылық білдіріп, кейбір жағдайларда оның шешімдерінің еріксіздікке ұшырағанын және патша сотында шағымдану мүмкін емес екенін айтты. 1255-6 жылғы сотта Абас де Хейлс Хейлс халқына ветитум намиум (мүліктің алынуына тыйым салу) туралы талап қоюға рұқсат бермейтіні анықталды. Керісінше, ол алынған мүлікті өзі алып, патшаның билігіндегі адамдар арқылы шешім қабылдауға келмейді. Хейлсоуен жерді пайдаланушылары мұндай тыйымның логикалық салдары абатқа олардың мүлкін толық бақылауға беруінен қорқып, өйткені округте оның әділетсіз игерілуіне сыртқы бақылау болған жоқ. Иоанн патшаның жарғысымен берілген «ежелгі иелік» құқықтары жерді пайдаланушыларға абатқа қарсы өз сотында сотқа жүгінуге мүмкіндік берді. Олар заңды абатқа қарсы әр мүмкіндікте қолданып, сот процесінің ант беру арқылы айыпты жоюға байланысты болуы олардың арасында ынтымақты күшейтті. Қылмысқа айыпталушы осылай қолдау сұрағанда, ол «заңды жалдады» немесе жай ғана «заңға барды» деп айтылады. Егер бұл олардың кінәсіздігін дәлелдесе, олар «өз заңдарын жасады». Абаттардың жер иесі ретіндегі билігін түсіндіруі олардың жерді пайдаланушыларының өмірінің барлық саласына араласты. Мысалы, 1274 жылғы 20 маусымда өткен сот отырысында Джон Ромсли мен Николас Севалға келесі сотқа дейін аббатхананың шарапхана басшысы тағайындаған жесірлерге үйленетін-келмейтінін шешуге уақыт берілді. Содан кейін Роджер Кетел Іллиден 4 шиллинг айыппұл төледі, бұл үлкен сома, абаттың мүрделік салымын сақтау үшін, феодалдық жеңілдік немесе өлім салығы. Бұл ұзаққа созылған даудың қорытындысы болды: 9 мамырдағы сот кезінде ол әулиелер абақтысында күні-түні қамауда ұсталды, өйткені ол енесінің өліміне байланысты төленетін төлемнен бас тартты. Сол шара оның кепілдеріне және Іллидің Ричард деген адамға да қолданылды, оның ісінің мән-жайы белгісіз. Мүрделік салымы аббатхана үшін маңызды табыс көзі болды: кем дегенде үш мүрделік салымы Кетельдің сотқа келген аралығында күйеу, қарындасы және қызының қайтысымен байланысты алынды. Кетель және оның отбасы бірнеше рет сотқа қарсы шықты және ол жерді пайдаланушылардың қарсылығының жетекші тұлғасы ретінде көзге түсті. 1275 жылғы 3 маусымда өткен сот отырысында оның алдыңғы отырысқа шақыру қағазына жауап бермегені анықталды. Ол бұл отырысқа тек әдеттегідей қатысу үшін емес, сонымен қатар сот оны арнайы мақсатпен шақырғандықтан шақырылған (сараптау жасады) деп дәлелдеді. Ол ант беру арқылы «өз заңын жасады» және жазадан құтылды. 1277 жылғы 11 наурыздағы сот оның ауылында тұратын Томас Ульфке қатысты іс бойынша жалған куәлік бергені үшін 5 шиллинг айыппұл салды. Ал қазылар алқасы оған сенгені үшін 12 шиллинг айыппұл салды, өйткені олардың барлығы да келіссөзге қатысқан деп күдіктелді. 1278 жылғы 14 наурызда оның ұлы Роджер де абаттың сот орындаушыларының алаңдаған затты, мүмкін жануарды алып кетуіне жол бермеу үшін айқайлап, дау көтерді деп айыпталды. Бұл мәселе шағын болса да, біраз уақыт бойы созылып, ұлына қарсы берілген дәлелдерге қарсылық білдірілді, ал Роджер ағасы қылмысты қайталады.

Заңның заңдылығына дау

1278 жылы пәтер тұрғындары абаттың оларға билігінің негізін сынап бақты. Абат пен монастырь парламентте патшаға көмек сұрап петиция жазды. Олар Халесовеннің халқымен болған дауларында, олар ежелден бері патшалық жеріне тиесілі болғандықтарын айтып, феодалдық міндеттемелер мен қызметтерді орындаудан бас тартқандықтарында көмек сұрады. Жыл соңында абат пен бірнеше канондар Беулиде шабуылға ұшырады. Бұл шабуылдың олардың пәтер тұрғындарымен болған дауға қалай қатысы бар екені белгісіз, бірақ Вустер епископы Годфри Гиффард Уорвик, Першор және Уик декандарына кінәлілерді қауымнан шығаруға бұйрық берді. Көптеген пәтер тұрғындары абаттың сотына бойкот жасайтын болды: Кетельдің есімі 1279 жылдың 20 қарашасындағы отырысқа қатыспаудың 21 себебінің тізіміне енгізілді, ол сот актісіне тігіліп қойылды. Эдуард I монастырьға көмектесудің орнына, патшалық мүлікті қайтару мүмкіндігін сезініп, абаттың қандай құқықпен осы жерді иеленгенін түсіндіруді талап ететін quo warranto жарлығын шығарды. Абат Джон патшаның жарғысына және Генрих III-нің 1127 жылғы бекітуіне сілтеме жасап, мәселені шеше алды. Содан кейін Кетель меншікті сотта жауап берді, онда патша сотында абаттың билігін жоққа шығаруға қатысқандығы үшін 100 шиллинг айыппұл салынды. Оған төлемді екі жылда бір рет, әр жолы он шиллингтен, Жақияның туған күнінде (24 маусым) және Рождество күнінде төлеуге рұқсат берілді. Абат Роджерге жерін сақтауға рұқсат беру арқылы өзін жомарт мінезді адам ретінде көрсетті, бірақ ол жерді лордтың қалауы бойынша, иеленуші ретінде сақтай алатын болды. Іллидегі көршілерінің уәделері оған қолдау көрсеткенін және ол сынаққа ұшыраған істің бастамасы болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Дау-жанжал жалғасуда

Елді мекендердегі соттың сақталған жазбаларының көпшілігі абат құқықтарының қорғалуынан кейінгі кезеңнен басталады және кейде ұйымдастырылған, кейде әжуалық және ойын-сауықпен жалғасады. Тегірмен және оны пайдалану мен төлеу талабы жалға алушылардың наразылығын тудырды: иелік абаттыққа берілместен бұрын олар өз дәнді өңдеген. Көптеген жалға алушылар егінді өздері өңдегені немесе абаттыққа тиесілі емес жерде өңдегені үшін сотқа шақырылды. 1280 жылы бірден тоғыз адам сотқа келді, бұл ұйымдастырылған ереуіл немесе бойкот болғанын көрсетеді. Әрине, тоғыз адамның ішінде Роджер Кетель және оның досы Уильям Ульф болды, олар өздерінің дұрыс екенін айтып, «өз заңдарын жасады». Бірақ бұл Кетлдің соңғы қарсылығы болған сияқты. Ол абаттықтың екі қызметкері Роберт Бели мен Уильям Шерберннің бір күн мен бір түнге қамауынан кейін бір ай ішінде қайтыс болды. Бұл, Николас Ричардсонның орнына сотқа соңғы рет келген 1282 жылдың 1 шілдесі мен абат жесірі Матильдамен келіссөздер жүргізген 1282 жылдың 25 қыркүйегі аралығында болған болуы керек. Оның айыппұл жартысына дейін кемітілді – елу шиллинг. Осы уақытқа дейін ештеңе төленбеген. Матильда 9 теңге 4 динар төледі, талап етілген он шиллингтен сәл кем, 49 теңге 8 динар төлеуге қалды. Тегірмендерге байланысты өзендер мен көлдер де болды, оларды жалға алушылар өздерінікі деп санап, көлдерде браконьерлікпен балық аулап, отбасыларын балықпен, әсіресе форельмен азықтандыру үшін су жолдарын бұғаттап тастады. Олар өздерінің мәселелерін сотта батыл қорғады. Мысалы, 1280 жылы абаттың қараушысы Роджер Холл төрт адамды өзен ағысын тоқтатып, балық аулауды жеңілдеткені үшін айыптады: олар сотта жағдайды өздеріне тиімді етіп бұра алды және Роджердің өзі айыппұл төледі. 1293 жылы Николас Фиц Уильям, бала, абаттың жаңа тегірменінің тыйым салынған шлюзінде балық аулауда айыпталғанда, оқиға орнынан қашуы оның кінәлі екенін көрсететін дәлел ретінде пайдаланылды. Бірақ ол абаттың қараушысы Джонның өзіне екі рет садақпен соққы беріп, қаруын сындырғанын және одан әрі соққы аламын деп қорқынышты екенін түсіндірді. Ол Роджер Холлды куәлік беруге шақырып, жазадан құтылды. 1293 жылғы жазбаларда Ромслидегі балалар абатқа тіл тигізген, тіпті ол өзінің ең қауіпті билігін көрсеткенде де: тұмсық ұрлаушы және дарға асу, бұл оған өз иелігінен қылмыскерлерді асып тастауға мүмкіндік берді. Ауыл тұрғындары үшін 2 динар айыппұл жазылды. 1327 жылы абат тұрақты жалдамалы ақыға жұмысшыларды жұмысқа орналастыруға келіскен кезде шиеленіс азайған болуы мүмкін. Бірақ шаруалар көтерілісінен кейінгі жылдары, тіпті Англияның оңтүстік-шығысындағы негізгі аймақтан тыс жерлерде де, жер иелерінің жүйкелері шикі болды. 1387 жылдың 12 ақпанында «Ромслидегі абаттың түрлі құлдары мен бонд-жалдаушылары өздерінің иеліктері үшін әдет-ғұрыптардан бас тартты және абат пен оның министрлеріне қарсы тұру үшін антымен бірікті» деген жаңалық бойынша оер мен терминир комиссиясы құрылды. Бұл мәселеге өте қатысты қарастырылған, зерттеу үшін жер иеленушілердің таңдалуы, иеліктердің екіұштылығын көрсетеді: Стаффордширдің бейбітшілік судьясы Роберт Бургулон, Шропширдің адвокаты Томас Ли, бүлікшілікті басу жөніндегі комиссияларда тәжірибесі бар, және Джон Рассел, тағы бір адвокат және күшті Вустершир жер иесі Сэр Джон Расселдің туысы. Бірақ бұл үлкен қақтығыстардың аяқталуы сияқты көрінеді: келесі ғасырда қақтығыс жалғасқандығына ешқандай дәлел жоқ, мүмкін, өйткені Қара өлімнен кейін жұмысшылардың жағдайы жақсарды және нақты жақсаруларға әкелді.

Кішігірім пайда

ХІІІ ғасыр бойы Хелесовен аббаттығы пайдалы түзетулер мен шағын пайдалар жасады, олардың кейбіреулері шеткі аймақтарда, ал кейбіреулері жер иеліктеріне қатысты саяси маңызы бар болды. Аббаттық шамамен ғасыр бойы көршілес Франкли иелерімен құрылтайлы қарым-қатынаста болды. Джон патшаның тұсында, аббаттықтың ресми құрылу күнінен бұрын, Франкли лорды Саймон, өзенде диірмен тоғаны салуға рұқсат беру арқылы, олардың жерлерінің шекаралары туралы монастырьмен келісімге келді, бұл тоған аббаттықтың өзінің иеліктеріне дейін созылды. Тиісті манаптардың орналасуы келісім Франкли лордтарының иелігіндегі жерлерге қатысты екенін көрсетеді. Де Фрэнкли отбасы аймақта басқа да иеліктерге ие болған сияқты, соның ішінде Стаффордширдегі Трайсулл. Кейін, Генрих III патшаның тұсында Саймон аббаттыққа әйелі Роза мен анасы Элисияның жаны үшін төрт шиллингтік жалдама берді. Саймонның ұлы Филип еңбек қызметтерін және басқа да алымдарды, соның ішінде Вильям де Стампс, оның жалға алушыларының бірінен 12 сомдық жалдаманы берді. Аббат Филипке Франклиде бұрын капеллан Ральф иеленген жерді берді: Филипп 1257 жылға дейін бұл жерді дін қызметкері Джон Валераңға жалға берді, аббаттыққа мүлікті тексеруге және 40 пеннилік жалдама төленбесе, мүлікті алып қоюға рұқсат берді. 6 қараша 1276 жылы Эмма, Франкли ханымы, Филиптің немересі немесе шөбересі, Франклидегі Хью де ла Рудинг иеленген жерден 2 сомдық жалдаманы, қайтыс болған күйеуі Анжер де Талтонның жаны үшін растады. Эмма 1298 жылдың соңында қайтыс болды, Вустерширдегі сот тергеуінде Николас де Уитампстедтің жесірі ретінде сипатталды, ол Хелесовен қалашығының хартасына куә болған. Оның Вустерширдегі жерлерінің құны 8 фунт 3 шиллинг 9 пенниге тең болды. Хелесовенде, Генрих III патшаның тұсында Роджер, Роджер дін қызметкерінің ұлы, бірнеше жер участасын және диірмен тоғаны мен диірмен салуға рұқсат берді, оған судың ағып кетуіне балық аулауға және астығын тегін ұнтақтатуға рұқсат етілді. Эдуард I патшаның тұсында Джон Лайтлтон әйелі Люсидің келісімімен абат пен монастырьға олар ие бола алатын барлық жарық жерді (өңделмеген жерді) берді. Джон кейіннен Франкли лорды болған Томас Лайтлтонның ағасы болды, бірақ оның аббаттыққа қандай жерді ұсынғаны нақты белгісіз.

Леншалар

1227 жылдың 12 қарашасында Уэрин Фиц Уильям және оның әйелі Хауайз Хелесовен аббаттығына Аб Ленчтегі 40 акр жерді берді. Уильям Маршал, Пемброктың 2-графы, Хелесовен аббаттығына өзінің және әйелі Элеонораның, патшаның қарындасы, жаны үшін Аб Ленчтегі жалпы жайылымның 40 акрын қайтарып берді. Аббаттық Инкберроу қамалына жылдық 4 шиллинг жалғақы төлеуге міндетті болды. Кейін Вильгельм бұл жалғақыны абат пен канониктерге қайтарды. Патшаның қарындасы Элеонора бұл келісім кезінде он екі жастағы бала болды: ол кейін Лестердің 6-графы Саймон де Монфортке үйленгендіктен, барондық оппозицияның басшылығы арасындағы байланысқа айналуға тиіс еді. Ұзақ өтпей аббаттық жергілікті жер иелерімен қақтығысқа түсті. Абат пен монастырь ғимараттар салып, мүмкін, егін егу арқылы жалпы жайылымға қол сұғып жатыр деген айып тағылды. Роджер Ленш, мүмкін, иеленуші, және Стефан Ленш, оларды тоқтату үшін, мүмкін, қарапайым халық атынан жаңа дизезинді сот процесін бастады. Алайда, абат өзін толықтай жоғалтудан қорғау үшін 18 қыркүйекте 1230 жылы патшадан Вурчестершир шерифіне қарсыластарының тұқымдық астықпен толы қоймаларын бұзуға рұқсат бермеу туралы жарлық алды. Оған келесі 2 ақпанға дейін бұзылған ғимараттарды алып тастауға рұқсат берілді. Өлкенің шетіндегі аббаттыққа жасалған шағын сыйлықтың саяси себептері болуы мүмкін, бірақ одан кейін Вурчестершир/Уорвикшир шекарасына жақын Ленчтерде басқа да шағын сыйлықтар жасалды. 1230 жыл шамасында Шіркеу Ленштің иесі Роджер Рокулф Хелесовен аббаттығына бірнеше сыйлықтар берді: жердің бір бөлігі; Ацетонға (мүмкін, оңтүстік-шығыстағы Атч Ленш) баратын жолда жеті алап шалғын; Люк есімді адам, оның мүлігі, мессуажы, бақшасы және Шіркеу Ленштегі үш селион жері. 1272–73 жылдары Хелесовен аббаты Ральф де Хенгемге, кейіннен Жалпы Соттың бас судьясы болған, Шіркеу Ленште 3 карукат жер және Аб Ленште 1 карукат жерді өмір бойына берді.

Харборн және Сметвик

Харборн әулетін Маргарет де Редверс (кейін де Бреауте), Вэрин II Фицджерольдтың қызы, Халесовен аббаттығына берді. Бұл сыйлықтың нақты күні белгісіз, бірақ шамамен 1227 жылға дейін болған болуы мүмкін, осы кезде Осберт де Парментур атты шаруа Харборндағы оның ұстаған он акр жері Халесовен аббатының еркін иелігінің бір бөлігі екенін жер дауында куәландырды. 1229 жылдың мамыр айында Халесовен аббаты Рихард Маргареттен Харборн мен Сметвик үшін епископқа тиіс болған міндеттемелерінен босатуды сұрады. Ол шақыруға жауап бермеді, сондықтан іс кейінге шегерілді. 1230 жылдың қаңтарында оның адвокаты сотқа келіп, оның аралық иегер (месне лорд) екенін, яғни епископ пен аббаттық арасындағы жерді ұстап тұрғанын жоққа шығарды – аббат бұл таласқа қарсы шықпады. Бұл аббаттың екі әулеттің иесі екенін көрсету үшін жасалған жалған талап болды, оларды тікелей епископтан алғандай көрсету үшін. 1284 жылы Халесовен аббаты епископтан Харборн мен Сметвик үшін рыцарь ақысының төрттен бір бөлігін алғаны тіркелді, оның үшін ол бір марка төледі, аралық иегер туралы ешқандай мәлімет жоқ. Эдуард I патшаның тұсындағы харталар жинағы Харборн мен Сметвик маңындағы жерді дамытуға белсенді нарық болғанын көрсетеді. Аббаттар Мартин мен Николай Адам де Тешалдың ұлы Джонға бірнеше жер участаларын сыйлады. Көпшілігі әулеттер арасындағы бос жатқан жерлерде орналасқан, жалға ақысы көбінесе төмен болды. Веулиден Бирмингемге баратын жолдың жанындағы бір учаскеге жылына жарты пенни ғана төленді. Бірақ бір учаскенің құны 40 шиллинг болды, ал жалға жылына қосымша 12 динар төленді. Алайда, Джон өзінің участаларын табысты дамытты және 1305 жылдың 14 сәуірінде Харборндағы барлық иеліктерін Эджбастондық Ричард пен оның әйелі Эммаға 55 фунт стерлингке сатты.

Роули

1331 жылы Пасхалық сейсенбіде Джон де Хэмптон Роули иелігін Хейлсовен аббаттығына берді. Бұл үшін канон, өзінің және әйелі Элеонораның, ағасы Ричардтың, сондай-ақ олардың өткен, қазіргі және болашақ ұрпақтарының барлығы үшін күн сайын өлгендерге толық тілтеңдік етеді. Сол жылғы жарғыда, 1391 жылдың 28 мамырындағы инспексимустан және растаудан белгілі болғандай, Эдуард III Роули иелігін абат пен монастырға жыл сайын 10 фунт стерлинг, 6 шиллинг және 8 пенни жалдамамен берді. Патшаның жарғысының мақсаты тек мүлікті беруді растау ғана емес, сонымен қатар оған қатысты өзінің қалған мүддесін бекіту және нақтылау болды. Мүлік әдеттегі франкальмойн емес, ақылы шаруашылық гранты негізінде ұсталуға тиіс болды, яғни аббаттық әрқашан оған жылдық жалдау ақысын төлеуге міндетті болды. Сондай-ақ, 1332 жылдың 20 қыркүйегінде король аббаттыққа мүлікті жалға алушыларға жалға беруге рұқсат берді. Абат төлеген жалдау ақысы корольға қалаған адамына беруге болатын, ал 1337 жылы ол оны өз қарындасы Элеонора Гелдерс графинясының күтімшісі болған Элис Пломтонға, толық көмек көрсетуге уәде бергенге дейін жәрдемақы ретінде берді. 4 желтоқсанда король Халесовен аббатына Роули иелігі үшін Алиске құрмет көрсету керектігі туралы ресми бұйрық шығарды. 1486 жылы бұл жалдау ақысы Генрих VIII-нің әйелі Елизавета Йорктікке берген көптеген сыйлықтардың бірі болды.

Уорли

Уорлидің иелігі 1337/8 жылы Джоан Ботетурт Хейлсуен аббаттығына берілді. Патенттік роллдердің күнтізбесінде бастапқы сыйлық туралы екі жазба бар, біреуі 1337 жылғы 2 мамырдағы қысқаша хабарлама, ол франкальмондағы сыйлық ретінде сипатталған және корольдік отбасы мен Джоанның өз отбасы үшін аббат шіркеуінде күн сайын мисса өткізетін үш канонды қаржыландыруға арналған рұхсаттама. Екіншісі, ұқсас күні, иемденушіге берілген мүлікті қарастырады және сыйлықтың шарттары туралы толығырақ мәлімет береді, Джоанның мерейтойына алты балауыз шам және кедейлерге таратылатын 20 шиллинг садақаны белгілейді. Субинфеудацияның күрделілігі Джоанның грантты қамтамасыз ету үшін басқа тараптардың келісімін алуын талап етті. Уорлидің үстемдігі ұзақ уақыт бойы Дадлидің феодал барондарымен жүргізілді. Джон де Сомери, оның соңғысы, Дадли қамалын ұстап тұрып, 1322 жылы ұрпақсыз қайтыс болған кезде, оның иелігі оның қарындастарына және мұрагерлеріне, Маргаретке, Джон де Саттонға үйленгенге, және Томас Ботеурттің жесірі Джоанға өтті. Маргарет пен Джон де Саттон Дадли қамалын алды. Уорлидің үстемдігі екі қарындас арасында бөлінген сияқты көрінеді. 1309 жылғы жарғы бойынша Ричард Фокерхэм әкесі Уильямнан бүкіл иелікті сатып алған. 1337 жылдың тамыз айының басында Ричард Уорли иелігін Хейлсуен аббаты мен монастырына тапсырды. Тамыз айының ортасында, Исаның көкке көтерілу мейрамынан кейін, Джон де Саттон да Уорлиді аббат пен монастырға тапсырды. Ол үшін ол олардың дұғаларының, оразаларының, сергек тұруларының, қайыр-садақаларының, псалмдарының және миссаларының толық пайдасын көруі керек еді және қайтыс болғанда аббатқа ұқсас пайданы көруі керек еді. Аббат пен монастырь содан кейін иелікті Ричард Фокерхэмге өмір бойына қайтарып берді, оны Иоанн Креститель күні бір гүлмен қызмет ету арқылы толық ұстауға тиіс. 23 тамызда Джоан инспекксимусты және растауды алды, ол оның аббатқа сыйлық беру шарттарын жазбаға енгізді, олар келісімшартта немесе хирографта қамтылған. Аббат Джоан мен оның ізбасарлары кем дегенде 20 жастағы үш канонды демеушілік етуге келісті, олар діни қызметкерлер ретінде тағайындалуға тырысады, содан кейін Джоан көздеген шантры жауапкершілігін алады. Олар әр күні миссаны, плацебо мен дирижді, өлгендер үшін кешкі және таңғы намаздарды, Эдуард III үшін және Джоан мен оның отбасы үшін оқыды: ол әсіресе Томас Ботеурт, оның әпкесі Маргарет және оның жүрегіне жақын Джонды атады. Аталған канондар тағайындалмаған немесе қол жетімді болмаған кезде алмастырушылар ұсынылуы керек еді. Оның жылдық мерейтойы аббаттың негізін қалаушы Петр де Рош үшін бұрынғыдай салтанатты түрде тойлануы керек еді. Кедейлерге бір жарым пенниден 20 шиллинг таратылуы керек еді, бұл шамамен 480 адамның қатысуын күтілді. Ал аббаттың канондары қатысқандары үшін марка (13с. 4d.) алды. Екі әрқайсысы алтарьда, оның қабірінде және Маргареттің қабірінде өртелуі керек еді, құны маркаға тең алты үлкен балауыз шам. Джоан басқа өлгендерді еске алу рәсімдерінде де еске алынуы керек еді. Патшаның рұхсатына және олардың келісімшартына сәйкес, Джоан аббат пен монастырға Уорли иелігін және оған қатысты барлық нәрсені, 1338 жылы Мәсіхтің сүндеттелу мейрамынан кейінгі жексенбіде берді. Ол бірнеше апта ішінде қайтыс болған болуы керек, өйткені 4 наурызда король оның мұрагері Джон Ботетуртты қамқорлыққа алды және оның атынан Стаффордширдегі Фортон шіркеуіне пастор ұсынды. Ол өзінің иелігіне келгеннен кейін, оның ұлы Джоанның сыйлық шарттарын өзгертіп, аббат пен монастырға отбасылық шантрының бірін тағайындауға мүмкіндік берді. Уорли сыйлығының шынайы сый берушісі Ричард Фокерхэм болған көрінеді, ол өз мүлкінен бас тартуға міндетті болды, сондықтан Джоан оны сыйға тартты, ал оның орнына ештеңе алмады. Алайда, бір гүлмен көрсетілген қызмет көбінесе жерлер ауыртпалықтарға ұшырағанда, әсіресе қаржылық мәмілелерді жасыру үшін қолданылды. Ортағасырлық мүлік мәмілелері ақшалай есептерге сирек қатысты, бірақ Ричард аббат пен Джоан оны ауыр қарыздардан босатудың жолын ұсынғаннан кейін ғана Уорлиді өмір бойына ұстаған болуы мүмкін. Бұл Мидлендтерде жиі кездесетін жағдай. (Мысалы, цистерциандық Buildwas Abbey жерді сатып алу үшін Херефордтың еврей қауымы арқылы жұмыс істеген көрінеді: Close Rolls, 1231–4, pp. 430 1. Алайда, еврейлер ешқашан ауылдық кредиттерге монополияға ие болған емес және 1290 жылғы қуғын-сүргін жарлығынан кейін олар мүлдем қатыспады. Еврей несие берушілерді пайдаланудан басқа, Премонстраттық Dale Abbey олар үшін ауыртпалықтарға ұшыраған иеліктерді табу үшін Уильям оф Саутвелл деген дін қызметкерін жұмысқа алды, кейде бір гүлмен феофменттеуді ақша мәмілелерін жасыру үшін пайдаланды. Қараңыз: не толық, не ішінара және ертерек онлайн нұсқасы ).

Гранждар мен жалға алулар

Көптеген діни үйлер сияқты, Halesowen Abbey де бастапқыда өзінің аймағын фермалар желісі арқылы басқаратын. Олар баспана және әкімшілік функцияларды қамтамасыз етуі мүмкін болса да, фермалар негізінен қоймалар болды: "ферма" сөзі түпкілікті латын тіліндегі granum сөзінен алынған және "астық қоймасы" сияқты негізінен астық қоймасын білдіреді. Ab Lench-тегі ертедегі абаттың қиындықтары. Бұл – аббатхананың бір ғана фермасы. Ол Offmoor, Hamstead және Radewall Granges, Home Grange және New Grange-пен бірге 1291 жылғы Taxatio Ecclesiastica-да тізімделген. Farley Grange 1415 жылғы жалға алу шартында Blakeley-мен бірге Oldbury-де, Owley-мен бірге Lapal-да, Ridgacre-дегі Radewall-мен және Offmoor-мен бірге кездеседі. Helle Grange Джон Дадлиге аббат жерлерін беруде аталады. 1369 жылы Michaelmas мерекесінде абат Ричард де Хэмптон мен монастырь Halesowen-нің елордасындағы жер учаскесін Джон atte Holt de Hulton-ға алпыс жылға он сегіз пенске жалға берді. 1378 жылдың қаңтарында Halesowen абысы мен монастырі Джон Брунға, оның әйелі Кристинаға және олардың мұрагерлеріне үй мен жерді қайтаруға рұқсат берді: бұл шағын иелік сату болды, бірақ бағасы грантта көрсетілмеген. 1382 жылдың мамыр айында Harborne-ның Томас Уиткрофтына Ridgeacre-дегі әртүрлі жерлерді алты шиллинг пен сегіз пенске жалға алуға рұқсат етілді. Жаңа ғасырдан бастап жалға алу мерзімі, егер нақтыланса, айтарлықтай өседі, бірақ бастапқыда операциялар кішігірім болып қалады. 1404 жылы сәуірде Halesowen-нің Уильям Кокске төрт шиллингке Chyltonusplace деп аталатын үйді сексен жылға жалға беру шарты берілді, бірақ ол немесе оның мұрагерлері жерді жалға алу үшін бес шиллингке дейін көбейтуі мүмкін. Үш жылдан кейін Уильям Caldewelle Warley-дегі және басқа жерлердегі үш жерді 99 жылға жалға алып, алты шиллингке жалға алды. Шағын шаруалар мен ауылшаруалардың жер иелену үлгісі кіші фермерлерге ауыстырылды, сонымен бірге ландшафтта да өзгеріс болды. 1415 жылғы жалға алумен жалға алумен айналысу мүлдем жаңа масштабқа жетеді. Kidderminster-дің викарі Джон Портер бастаған дін қызметкерлері мен дін адамдарының тобы алпыс жыл мерзімге бес тұтас ферманы иеленді, бірақ таңғажайып шарттармен: Halesowen Abbey-і Kidderminster-дің викарі мен шіркеу қызметшілеріне 20 жылдан астам уақыт бойы 400 фунт стерлинг төлеуге арналған шарт берілді. 1415 жыл мәміле мақсаты үшін ілгі болуы мүмкін: король Францияға басып кіруге дайын еді, ол Agincourt шайқасына әкелді және діни үйлердің салық міндеттемесін азайтуға және "ерікті" қарыздарды алуға барлық себептері болды. Алайда, бай адамдарға ірі активтерді, тіпті егінді жалға беру аббатхананың соңғы ғасырында қалыпты жағдайға айналды. 1505 жылы мамыр айында абат Томас, абат және оның үйі сэр Уильям Литтлтонның басқарушысы Ричард Хокиске "Illey-дің барнесі, almaner greynes-тің барлық мүйіздері, және Melley felde және Melley medowe-дің мүйіздері бар Illey қалашығы мен Elde-ге тиесілі" жалға берді. Бұл жалға алу аббатхананың өз деменіне емес, еншілес шіркеудің жарнасына қатысты. 1522 жылғы Lady Day келісім-шартына Уильям Грин мен оның әйелі Джоан Radewall Grange-ке және жайылымға 60 жылдық жалға беру кірді. Ол әрқашан қожалық иелеріне тиесілі болған, бірақ қысқа уақыт ішінде Dafydd пен Emma оны ұстап, Emma-ның келісімімен Pershore Abbey-інің иесіне берді. Абат ханзаданың қожалығын қайтарып алған кезде, адвокатты корольге қайтарып берді. Шіркеу Джонның Peter des Roches сыйлаған үйіне кірді. Епископ Godfrey Giffard он маркаға тең ақшаны Michaelmas және Easter-да тең мөлшерде төлеп отыратын пасторлық қызметке тағайындады. Алайда бес жылдан кейін епископ Giffard абат пен монастырды викарға арналған жәрдемақыны бөліп беруге мәжбүрлеу үшін мандатты қолдануға мәжбүр болды. 1281 жылы 12 қазанда папа Мартин IV-тің папалық бұрышы Walsall шіркеуінің жағдайымен бірге жағдайды ретке келтірді. 1283 жылы 14 қазанда сол папаның хатында абат пен монастырь өздерінің канондарынан бірі Роберт де Croule-ді шіркеудің викарі ретінде ұсынғанын растады. 1291 жылғы Taxatio Ecclesiastica Halesowen шіркеуінің құнын 26 фунт стерлингке белгіледі. 13 сандық. 4d. Peter de Roches-тің алғашқы грантынан бастап, аббатхананың Halesowen шіркеуімен қарым-қатынасына қатысты барлық құжаттарды қарағаннан кейін, Worcester епискобы Адам Орлтон 1331 жылдың 4 қаңтарында inspeximus және растау жариялады. Worcester епархиясының аббатхананың өзінде билігі болмаған кезде, Halesowen шіркеуі аббатханадан бұрын болды және оның ішіндегі кез-келген басқа шіркеу сияқты епархияға бағынды. 1313 жылғы John de Wyke-тің, Worcester соборындағы шаптердің приорының, Halesowen абатына хатында приоры жақында еншілес шіркеуге сапар жасағанын және әдеттегі прокурацияның үш күн ішінде төленуін және абаттың соборда іздеу алған көйлек те жіберуін сұрайды. 1232 жылға қатысты Worcester жылнамаларындағы сілтеме, жаңа сайланған абаттың, Halesowen шіркеуінің қамқоршысы ретінде іздеу алғандығы үшін 20 шиллинг төлеуі және көйлек сыйлауы күтілетінін көрсетеді. Приор сегіз жыл бойы өзінің құқықтарын сәттіліксіз сұраған, өйткені Walter de la Flagge 1305 жылдан бері абат болғандықтан, ол өзінің хатын келіспеушілік пен сотқа жүгіну қаупімен аяқтады. Frankley шіркеуі Halesowen шіркеуінің тәуелді капелласы болды, бірақ 1297 жылға дейін Dudley Priory монахтары оған дауласып, сәтсіз сотқа шағымданғаннан кейін оны Halesowen-ге қайтарды. 1236 жылы Ralph, оның капелланы, Halesowen шіркеуінің жерлеу монополиясын бұзғанын монастырь мен Kidderminster архидеконының алдында мойындады. Ол бұл қайталанбайтынын уәделеді және жерлеуден алынған табысты аббатхананың камерарисіне берді.

Басқа шіркеулер?

Виктория округі тарихында Хэйлсовен аббаттығы таратылған кезде Крэдли, Уорли Вигорн және Латли шіркеулерінің құқықтары да Хэйлсовенге өткені айтылады, бірақ бұл мәліметтерді түсіну қиын. Бұл үш шіркеудің барлығы Хэйлсовен приходының құрамында болған, бұл олардың Хэйлсовен шіркеуіне қарасты шағын шіркеулер болғанын көрсетеді. Мысалы, Крэдлиде, мырза үйіне жақын «Чапель Лизоу» деген жерде шағын шіркеу болған деген дәстүр бар. 1309 жылы Уорлидегі Әулие Екатерина шіркеуіне қарасты Брендхолл әнханасы туралы мәлімдеме жасалған, онда Уильям Фокерхэм Уорли иелігін ұлына берген. 1499–1500 жылдарға жатқан Хэйлсовен аббаттығының кіріс тізімінде Уорлидегі тағы бір шіркеу, Уорли Гранджының жанындағы Әулие Майкл шіркеуі есімделген. Крэдли, Уорли және Латлидің үш шіркеуі немесе шағын шіркеулері «Валор Экклезиастикус» еңбегінде ғана емес, сонымен қатар олардың құқықтары мен жерлері 1538 жылдың қыркүйегінде сэр Джон Дадлиге Хэйлсовен аббаттығының барлық мүліктерімен бірге берілген кезде де айтылған. Бұл құжатта шіркеулердің викариялары мен ректориялары да көрсетілген, бұл олардың тәуелсіз болғанын білдіреді, бірақ дәл осы терминология Әулие Кенелм шағын шіркеуіне қатысты да қолданылған, ол тәуелсіз болмаған; мүмкін, барлығы сату мақсатында Хэйлсовеннен бөлініп шыққан. Аббаттық таратылғаннан кейін барлық үш ректория жойылып, осы аумақтарды қамтитын Англия шіркеуінің приходтық шіркеулері ортағасырлық алдыңғыларынан тікелей туындамаған салыстырмалы түрде жаңа мекемелер болып табылады.

Уолсолл мен Веднесбери

Уолсолл шіркеуі мен оның шапкіштары Уильям Раффтың жарғысымен Хейлсовен аббаттығына берілді. Вильгельм Уолсолл иелігінде болды, ал Роус, Руфф немесе Руффус әулеті 1159 жылдан бастап Генрих II оны Вильгельмнің атасымен бергеннен бері иелік етті. Оның жарғысына куә болғандар: Винчестер епискобы Питер де Рош; Ковентри және Личфилд епискобы Уильям де Корнхилл; және Уэлбек аббаты Ричард. Виктория округі тарихы осы оқиғаны Генрих III-нің аббаттықтың иеліктерін растаған 1227 жылғы жарғысымен байланыстырады. Дегенмен, епископ де Корнхиллдің қайтыс болған күні көбінесе 1223 жыл деп көрсетіледі, ал Уолсолл шіркеулері туралы жақындағы VCH есебі шамамен 1220 жылды көрсетеді, бұл көбірек сенімді болып көрінеді. Сыйлық мәселесі алғашқыда көрінгеннен гөрі күрделірек болды. 1200 жылы король Джон шіркеуді Ковентри епископтарына берген. Ол, мүмкін, 1208 жылы Джоннің шіркеупен болған қақтығысы кезінде тартып алынған, ал 1213 жылы қақтығыс шешілгенде оны қалпына келтіру ұмытылған болуы мүмкін, себебі Ковентри кафедрасы бос болды. 1223 жылдың қаңтарында Уильям Руффус жалпы сотқа шақырылып, король Джон орнатқаннан бері ректор болған Серло де Саннингтің Уолсолл шіркеуінің құқығын неге талап еткенін түсіндіруі керек болды. Серло Вильгельмге бірнеше жыл бойы қарсылық көрсеткенін, оның мүлкін және ақшасын тартып алғанын, қызметшілерін мазалағанын және оған барлығы 200 марка шығын келтіргенін айыптады. Вильгельм шіркеудің құқығын емес, тек Уолсолл иелігін талап еткенін мәлімдеді: ол шіркеудің қамқоршысы король екенін мойындады. Серло дін қызметкері ретінде Вильгельммен мәселені шіркеу сотында шешуге тырысқанын, бірақ оған тыйым салатын жарлық кедергі келтіргенін айтты. Вильгельм сотты жекпе-жек арқылы шешуді ұсынды, бірақ сот Серлоға жағымды көрінді және оған шіркеу сотына жүгінуге тыйым салатын жарлыққа қарсы шағымдануға мүмкіндік берді. Вильгельмнің берген куәлігі оның жарғысымен мүлдем үйлеспейді: егер ол шіркеудің құқығын ұстамаса немесе талап етпесе, ол оны Хейлсовен аббаттығына сыйлық ретінде бере алмас еді. Бұл іс шешілген сияқты болды, бірақ 1227 жылы сот Серлоның ұстанымын растап, Уолсолл шіркеуінің «Патша Иесінің сыйы» екенін айтты. Осыған сәйкес, Генрих III-нің 15 маусымдағы 1233 жылғы сыйлықты мойындауы, оқиғадан он жылдан астам уақыт өткен соң, екіұшты болды. Ол Уолсолл шіркеуі мен оның шапкіштарын Вильгельм Руффус Хейлсовен аббаттығына бергенін мойындаса да, ол патшаның өзі берген сыйлық ретінде айтылды, бұл оның нақтылау ретінде емес, оның бергеніне сенгенін білдіреді. Папа Григорий IX-тың 1235 жылғы 16 шілдеде Перуджада берген растауы одан да кеңейтілді, бірақ ол жаңа басымдық енгізді: сыйлық, оның айтуынша, Ковентри епискобы Вильгельм өз тараптарының келісімімен, сэр Вильгельм Руффустың сыйлығымен, патшалық келісіммен жасалған. Патшалық және папалық растауларға қарамастан, Уолсоллдің құқығы енді Хейлсовен аббаттығына тиесілі болды, оның бұрынғы мәртебесіне және сыйлық берушіге қарамастан, Генрих III 1245 жылғы 3 маусымда Мейдстоундық Осбертті еншіге ұсынды. Бірнеше аптадан кейін, 15 шілдеде 1245 жылы тағы бір патша жарғысы шіркеуді корольден абат пен канондарға «сыйлық» етті. Абат шіркеуді иеленуге ұсыныс жасауға кірісті, бірақ патшаның ниеті олай емес екенін түсінгенде, бұл процесті тоқтатты. Патшаның Уолсоллға деген ниеті 1247 жылғы 21 маусымда Висентті шіркеудің ректоры етіп тағайындаған кезде одан да анық болды. Бұл жерде патша отбасының қажеттіліктері бірінші орында тұрғаны анық болды, өйткені Винсент Англияға жаңа келген патшаның жартылай бауыры Эймердің үйірілмесі болды, ол өзі үшін және үй іші үшін пайда іздеді. Абат патшаның ұсынысын мақұлдады, бұл ректорды таңдау құқығының дәлелі болды, ал патша сол жылдың соңында абат болашақта ұсыныс жасауына келісті. Абаттар Хейлсовеннен шіркеуге премонстрациялық канондарды ұсына алды және жазбалар олардың 1309 жылдан бастап таратылуға дейін әрдайым солай істейтіндерін көрсетеді. Генрих III шіркеуді иеленуге кірісті, оны 1248 жылғы 30 желтоқсанда епископ Роджер Весхэм қабылдады. Ол 13 маркаға лайықты викариатты, оның ішінде Веднесбери мен Рушаллдың тәуелді шіркеулерінің таза пайдасын қарастырды және ол шебер Винсенттің өліміне немесе кетуіне дейін күшіне енбеді. Папаның растауы 1281 жылға дейін күтуге тура келді, сонда Мартин IV оны Орвиетодан Хейлосовеннің өзіне жіберді. Бұл Эдуард I-ге 1293 жылы quo warranto бастамасын бастауға жеткілікті болды, ол Хейлсовен аббатын шіркеуді қамқорлауын ақтауға шақырды. Аббат Генрих III тұсындағы тиісті құжаттарды ұсына алды, сондықтан корольдің шенеуніктері назарын Веднесбери шапкішына аударды, корольдің Уолсолл шіркеуінің бір бөлігі емес екенін жоққа шығарды. Төрешілер Веднесбери аналық шіркеу екенін және сондықтан Уолсоллмен бірге сыйлыққа енбегенін анықтады. Аббат жағдайды қалпына келтіру үшін он марка төледі, Веднесберидің құқығын қайта алды. 1301 жылғы 5 мамырдағы патенттік хат Веднесберидің құқығын ғана емес, оны иеленуге аббаттың құқығын растады. 1248 жылы Уолсоллда 13 маркалық викариат қарастырылған болса да, ол 1309 жылға дейін құрылмаған сияқты, ал ондықтан түскен кіріс Хейлсовен аббаттығына 10 фунт стерлинг берді. Аббат Веднесбери шіркеуін тәуелді шапкіш деп есептесе де, король комиссарлары 1293 жылғы quo warranto салдарынан оны өз алдына ректорлық деп есептеді және оны жеке 5 фунт 6 шиллинг 8 пенниге бағалады.

Харборн: уақытша сатып алу

Халесовен аббаттығы Маргарет де Редверс немесе Риверс, Уэрин II фицДжерольдтың қызы, Харборн шіркеуінің қамқорлығын алды. Уэрин Харборн поместьесін мұра еткен, және онымен бірге шіркеудің адвокаты, оның әкесі Генри фицДжерольдтан, Ковентри епискобының поместьесінен. 1216 жылы король Джон Стаффордшир шерифі Эрдингтонның Томасына Харборнды басып алуға бұйрық берді: бірінші барон соғысының тактикасы ретінде Томасқа конфискациялардың бір бөлігін беру. Уэрин 1218 жылы қайтыс болды. Харборн поместьесін басып алу Маргареттің оған тиесілі кез келген затты, оның ішінде адвокатты да иелену құқығын күмәнге ұшыратты. Томас Харборнды тек шериф ретінде атқаратын қызметіне байланысты ғана ұстағанмен, ол оған және 1221 жылы Сметвик иелігіне де талас жасады. 1222 жылы маусымда Көпшілік өтініштер соты Томас Эрдингтонның (қазір қайтыс болған) өлім күні Харборнды басып алуы мүмкін екенін тексерді, өйткені бұл оның ұлы Джайлстың мұрасына әсер етті. Маргарет екінші күйеуі Фульк де Бреотемен бірге сотқа қатысты, екеуі де оған қарсы болмады. Ол Halesowen Abbey адвокатының берілуіне бірнеше жылдан кейін, шамамен 1226 жылдан кейін келген сияқты. 1238 жылдың қаңтар айында Hales абысы Ковентри мен Личфилд епискобы Александр де Ставенбиге қарсы Харборн үстінде даррейн презенмент (клерк тағайындалуын даулау жөніндегі іс-қимыл) бойынша сотқа қатысты. Бұл оқиғаға Личфилд соборында тұратын, сол кезде Рим Куриясына миссионерлік сапармен барған Уильям Килкеннидің пребенды, патша қызметшісі қатысты деп айтылды. Ол Үштік мерзімге кейінге қалдырылды. Бұл оқиғаның қалай туындағаны, Уильямның оған қатысы бар екендігі және епископтың қалай араласқаны туралы үлкен күмән бар, өйткені ол Харборнның иегері емес, иеленуші еді. Мүмкін, адвокаттың басқа жерлер мен құқықтармен бірге Уильямға пайда әкелгені мүмкін, бірақ ол шын мәнінде пребендар болған деп айтуға болмайды. Алайда, іс Халесовенге қарсы болған болуы керек, өйткені абат барлық талаптарды адвокацияға 13 қазанда беруге мәжбүр болды. 1255 жылы Уильям Килкенни лорд-канцлер лауазымынан бас тартып, Ели епискобы ретінде міндеттерін атқарғанда, Генрих III өзінің мұрагері Генри Уингемды Харборн шіркеуіне ұсынды. Патша өзінің де Девонның 7-ші графы Болдуин де Редверстің, Маргареттің немересінің қамқоршысы екенін мәлімдеді. Тағайындауды тоқтату керек болды, өйткені король епископ Роджер Весхэм кандидатты ұсынғанын анықтады. Содан кейін ол адвокатты даррейн презенмент арқылы алды және Роджер де Мейландқа, Весхэмнің мұрагері, Робертті Редингтің шіркеуінде 1257 жылдың 28 наурызында орнатуға тапсырма берді. Адвокация Маргарет де Редверс пен Уэрин фицДжерольдтың мұрагерлері үшін қайтарып алынғаны үшін, Халесовен абысының Маргарет бергені аббаттықты Харборн шіркеуінің нағыз қамқоршысы етті деп айтуы мүмкін еді. Бұл 1260 жылы қазан айында Болдуинге Харборн қаласында пастор ұсынуға рұқсат беру туралы өтінішпен жасалды, бірақ епископтың тағы бір ұсынысы жасалғанын айтты, бұл жолы Рим Куриясының келісімімен. Алайда абат епископқа үміткер Генри де Ганио деп аталатын римдіктің Сибилла есімді әйел алып, діни қызметкерлердің бойдақ болуын бұзғанын және сондықтан шіркеу бос екенін айтты. Епископқа бұл туралы ақпарат алу және 12 қарашаға дейін хабарлау тапсырылды. Бұл абаттың пікірін дәлелдеген сияқты, ал 1261 жылы 15 мамырда Болдуин Харборнның адвокатын абат пен оның мұрагерлерінің құқығы деп таныды. Алайда Генрих жай ғана жоғалып кетпей, папаның қолдауымен Личфилд соборындағы кафедрада 1279 жылға дейін өз ісіне тоқталды. Бұл аббат және епархия арасындағы одан әрі дау-дамайлармен бірге болды, бұл Халесовен абысының 1278 жылы Личфилд декан және оның тарауының пайдасына адвокацияға барлық талаптардан бас тартуына әкелді.

Клент

Эдуард I-нің Мортмен туралы заңдарынан кейін діни үйлерге сыйлықтар жасау қиындап, қымбаттады және белгілі бір сыйлық үшін алдын ала рұқсат алу қажет болды. 1340 жылдың 24 наурызында Эдуард III Джон Ботеуртке, Вьюлидің (сондай-ақ Нортфилд деп аталды) иесіне, Клент және Роули приход шіркеуінің және оның шағын шіркеулерінің құқығын Хэйлсовен аббаттығына беруге, сонымен қатар Кленттегі екі акр жерді mortmain-ге беруге рұқсат берді. Джон жаңа ғана ересек болғандықтан және Вьюли мен Клент сияқты иеліктерін басқаруға кіріскен, оларды Жоан Ботеурттен мұра еткен. Виктория округінің тарихы Джонды Жоанның ұлы деп көрсетеді. 1204 жылы Жоан Хэйлсовен аббаттығына Уорлиді 4 фунт 13 шиллинг 4 пенни жылдық жалда берген. Жалда Стаффордшир шерифі арқылы төленді: сол кезде Клент Стаффордширде орналасқан, бірақ Вурчестер епархиясына қарасты, Личфилд епархиясына емес. Жоан 1332 жылы Джон Хоневортты Клент шіркеуі мен Роули шағын шіркеуіне тағайындаған және оның әрекетін корольдің растауын алу үшін жеткілікті еңкімді болды, «оның жерлері немесе ата-бабаларының жерлері оның немесе оның ата-бабаларының қолында болғандықтан немесе басқаша корольдің осы жерлерге қатысты кез келген құқығына қарамастан». Осылайша, Джонның құқықты пайдалануға немесе құқықты беруге толыққанды құқығы болды. Оның Хэйлсовен аббаттығына берген грамотасы корольдің рұқсатынан кейін Вьюлиде шығарылды және ол оны «өз жанымның және ата-бабаларым мен ұрпақтарым жандарының құтқарылуы үшін» деп бастады. Хэйлсовен аббаты мен монастырі 1393 жылы Ричард II-нің сыйлықты растауы үшін жарты марка (6 шиллинг 8 пенни) төледі. Аббатхана жылдам әрекет етіп, 1343 жылы Клент шіркеуін иеленді. Ақталу ретінде аббат, Хэйлсовен жол бойында орналасқандықтан, қонақжайлылықтың жоғары құнына және соңғы кездегі кіріс жоғалтуларына назар салды: Хэйлсте үлкен өрт болды және аббатхананың ең маңызды реликвияларының бірі - әйіргіш Сент-Барбараның басына құрмет көрсету азайды. Джон Ботеурт кейіннен аббатхананың иелігін растады. Діни қызметкерге жалақы төленгеннен кейін, 1535 жылы аббатхана 5 фунт 6 шиллинг 8 пенни табады, бұл Клент және Ромсли приходтарында бөліскен болуы мүмкін: Джон Дадлиге жер беру туралы құжатта шіркеу «Келместоудағы және Рамслидегі Сент-Кенелм» және «Салоптағы Сент-Кенелм» деп аталды. Корольдің рұқсатында шіркеу король мен Елизавета Вудвилльдің жандары үшін арналған шағын шіркеу болуы керек екені көрсетілген. Бұл аббатханаға 40 фунт стерлингке түсті.

Аббатхананың жойылуы

1535 жылғы "Валор Экклезиастикус" есебінде Хейлсовен аббаттығының таза кірісі шамамен 280 фунт стерлинг болғандығы анықталды, бұл Англиядағы премонстранттар үйлері арасында төртінші орынды алып, Торре, Крокстон және Кокерсандтан жоғары болды. Бұл аббаттықты 1536 жылы шағын монастырь ретінде таратуға алып келетін 200 фунт стерлинг шегінен асып түсті. Дегенмен, Томас Кромвелл 1536 жылдың 11 қаңтарында аббаттықтан 4 фунт стерлинг, ал 1537 жылдың 26 наурызында да сол соманы алған сияқты. Аббаттықтың тапсырылуы туралы келісімге 1538 жылдың 9 маусымында соңғы аббат Уильям Тейлор қол қойды. Ол Томас Легге тапсырылды, ол үш күннен кейін Кромвельге тапсырылғанын растайтын хат жазып, оған жіберді. Сол жылы немесе 1539 жылдың басында аббаттықтың жылжымалы мүлігі, күміс заттары, қорғасын, қоңыраулары және ғимараттары сатылды, түсімдер "соңғы комиссар" Джон Фреман атымен Аугментация сотына тіркелді. Кейбір заттар Хейлсовен шіркеуі үшін сатып алынды. Органға 2 фунт 13 шиллинг 4 пенни жұмсалды, ал оны жөндеуге және орнатуға тағы 2 фунт жұмсалды. Сондай-ақ, крест және Әулие Кенелмнің бейнесі де сатып алынды, ал "материал" деп аталатын үш арбаны аббаттықтан тасымалдауға 6 пенни жұмсалды – бұл, мүмкін, сатылмаған заттар болды.

Мүлікті жою және тарату

Аббатхананың жері 1538 жылдың 1 қыркүйегінде сэр Джон Дадлиге өте тиімді жалдамаға, яғни £28 0с. 15d. берілді. Бұған дейін де табысты және бай патшалық қызметкер болған Дадли, Эдуард VI тұсында Англияның ең ықпалды адамына айналып, Уорвик графы және Нортумберленд герцогы атағын алды. Дегенмен, оның меншігі құлдырауы мен Мэри таққа отырған кезде тәркіленді, ал аббатхананың жерлері осы кезден бастап әртүрлі тағдырға ие болды, кішігірім жерлер нарықта сатылып-сытылу арқылы шашырап кетті.

Хелесовен елордасы

1553 жылы Дадлидің құлап, өлімге кесілуімен бірге, Хейлсуэн иелігі оның әйелі Джейн сақтап қалған мүліктердің бірі болды. 1555 жылы қайтыс болғаннан кейін ол оны ұлдарына қалдырды, олардың үлкен бөлігі, үй мен жері 100 маркаға дейін Амброз Дадлиге тиді. Амброз бен Генри өз үлестерін кіші ағасы Робертке берді, ал патша мен патшайым осы кезде иеліктің үштен бір бөлігін бекітті. Роберт иелікті әйелі Эмиге берген секілді, ал олар оны 1558 жылдың наурыз айында сатты. Мүлік алғаш рет Джордж Тьюки мен Томас Блоунтқа 3000 фунт стерлинг сомасында берілді, ол Роберт Дадлидің агенті ретінде жұмыс істеді. Дадли отбасының тағы бір қызметшісі Энтони Форстер, кейде Эмиді Камнор Плейсте орналастырған, сондай-ақ Хейлсоуэн мен Уорлиге қатысты кез келген мүддесінен бас тартты. 1558 жылдың 3 қарашасында, Мэри патшайымының өліміне екі апта қалғанда, Блоунт пен Тьюки Хейлсоуэн иелігінің басым бөлігін сэр Джон Литтлтонға беру үшін 16 фунт стерлингке лицензия сатып алды. 4d. Екі маңызды алып тастау болды: Олдбери маңындағы жерлер Эми Дадлиде қалды, ал Джейн Дадли Лорд Гастингс пен оның әйелі Кэтринге қалдырған жерлер. Сэр Джон Литтлтон протестант болғанмен, мемлекетке әрқашан адал болды. Ол 80 жасқа дейін өмір сүрді және Хейлсоуэн шіркеуінде салтанатсыз жерленуді өтінді. Оның ұлы Гилберт отбасына қамқорлық жасаудан бас тартты, ал Джон бастаған ұлдары бір кезде оны өз үйінде тұтқындап, оның меншігін дұрыс реттеуді талап етті. Алайда, оның әйелі Мериль, бұрынғы лорд-канцлер Томас Бромлидің қызы, 1603 жылдың 17 маусымында, Джеймс I таққа отырғаннан кейін көп ұзамай, иеліктерді қайтарып алуға қол жеткізді. Апат отбасын қарызға баттырды, бірақ Мериль шыдамдылықпен байлығын қайта құрды. Оның үнемдеу науқанының бір бөлігі ретінде ол 1608 жылдың 13 маусымында Хейлсоуэн қалашығының жариялануымен апталық базар мен жылдық жәрмеңкені қайта жандандырды. Ол Хейлсоуэн халқы базар мен жәрмеңке тоқтағандықтан жексенбілік саудаға көшкенін мәлімдеді. 1609 жылдың мамырында ол бұл туралы Хейлсоуэнге жасалған түрлі патшалық үсыныстардың мысалын беру арқылы дәлелдеді, соның ішінде Эдуард I-нің аббатқа әр дүйсенбіде базар өткізуге лицензия бергені, сондай-ақ Сент-Барнаба күнінде (11 маусым) және одан кейінгі үш күнде жәрмеңке өткізуге рұқсат бергені. Осылайша, Хейлсоуэн иелігі мен қаласы бұрын аббаттың иеленген кейбір құқықтарын қайта алды, ал Литтлтондар үш ғасырдан астам уақыт бойы жергілікті жердің басты жер иелері болып қала берді.

Басқа да мүліктері

Джон Дадли өзінің екінші туысы, 3-ші барон Дадли Джон Саттонның шалаңдықтарынан пайда тапқандардың бірі болды. 1537 жылы ол одан Дадли маңындағы егістіктер мен иеліктер жиынтығын, соның ішінде Дадли қамалын өзіне сатып алды. Дадли 4000 фунт төлегенімен, оның туысы «Лорд Квондам» деп танылды. Бұл барон 1553 жылдың қыркүйегінде, Нортумберленд герцогының жазаланғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның орнына оның ұлы Эдвард Саттон, 4-ші барон Дадли келді. Оны өзінің бағалы қолдаушысы ретінде есептеген патшайым Мэри оған Дадли қамалын қайтарды, бірақ ол бұрын оны Джон Литтелтонға берген еді, сондай-ақ Джон Дадлиден тартып алынған мүліктермен сыйлады. Олардың арасында Харборн, Роули және Сметвик болды, бұрын Хейлсовен аббаттығының маңызды иеліктері. 1586 жылы титулға ие болған Эдвард Саттон, 5-ші барон Дадли, көп ұзамай үлкен қаржылық қиындықтарға тап болды, отбасын асырауға қабілетсіздігі үшін Тай кеңесі тарапынан қудаланды, сондай-ақ Литтелтондармен болған қарым-қатынасы үшін Жұлдыз палатасына шақыртылды. 1604 жылы ол Харборн мен Сметвикті Чарльз Корнуоллиске 400 фунт стерлингке сатты. Мүлікте 100 үй, 10 коттедж, 10 жер учаскесі, 100 бақ, 400 акр жер, 100 акр шалғын, 400 акр жайылым және 60 акр орман бар екені айтылды. Корнуоллис түрлі-түсті саяси және дипломатиялық мансапқа ие болды, Ұлы Парламент мүшесі және Испания елшісі болды. Шотландтарға қарсы көзқарастары үшін Джеймс I оны Лондон мұнарасына бір жылға жапты. Суффолк және Норфолк жер иесі болғанымен, ол өмірінің соңғы жылдары Харборнда уақыт өткізді және 1629 жылы сол жерде қайтыс болды. Оның үлкен ұлы, эссеші Уильям Корнуоллис одан бұрын қайтыс болды, сондықтан Харборн мен Сметвик иелігі оның немересі Чарльзға өтті, ол оны 1661 жылы Томас Фолиге сатты. Содан кейін иелік пен оның жерлері уақыт-уақытпен сатылып отырды. 20-шы ғасырдың басында иеліктің иелері Англси маркизі және Лорд Калторп, ірі жер иелері болды. Джон Дадли Уильям Скудамореге бұрынғы Хейлсовен аббаттығының Черч Ленш және, мүмкін, Аб Ленш жерлерін сатқан. Уильям 1560 жылы қайтыс болды, бірақ оның жас ұлы Джон Скудамор 1563 жылы ғана оның жерлеріне ие болды, одан бұрын оның қамқорлығында болды: ол 1571 жылы әкесінен үлкен мүлікті мұра етті. Ол және оның ұлы Джеймс бастапқыда католиктерге жақын болған, бірақ сенімдерін өзгертті және сарайда өркендеп, үш онжылдықтан астам уақыт бойы Англия Парламентінде Херефордширді өкілдік етті, сондай-ақ өнер мен ғылымның маңызды демеушілері болды. Алайда Джеймс әкесінен бұрын қайтыс болды және оның орнын 1620 жылы баронет, ал 1628 жылы бірінші виконт Скудамор болған Джон иеленді. Ол 1627 жылы Черч Ленш иелігін Уильям Кейтке сатты, ол Глостерширдегі мүлкі өртенген кезде сэр Уильям Кейт өзіне-өзі қол жұмсағанға дейін Кейт баронеттерімен бірге болды. Содан кейін иелік пен жерлер көптеген сатулар арқылы жылдам таратылды.

Қазіргі күн

Аббатхананың қираған орындары қорғалатын ескерткіш және І санаттағы ғимарат болып табылады. Аббатхананы «Ағылшын мұрасы» басқарады, бірақ оны қоршаған жер жеке меншікте, соған қосылу мүмкін емес, ал қираған орындары тек қана алыстан көрінеді.