Кіріспе

Париж опера театры, 1821–1873 жылдар

Саль Ле Пелетиер немесе Лепелетиер (кейде Ле Пелетиер көшесіндегі зал немесе Ле Пелетиер операсы деп аталады) 1821 жылдан бастап 1873 жылы өрттен қирағанға дейін Париж операсының үйі болды. Театрды архитектор Франсуа Дебре Лепелетиер көшесіндегі Шоизель ақсүйегінің бағы орнында жобалап салды. Театр өмір сүрген кезеңде үкімет пен басқарудағы көптеген өзгерістерге байланысты, оның бірнеше ресми атауы болды, олардың ең маңыздылары: Théâtre de l'Académie Royale de Musique (1821–1848), Opéra Théâtre de la Nation (1848–1850), Théâtre de l'Académie Nationale de Musique (1850–1852), Théâtre de l'Académie Impériale de Musique (1852–1854), Théâtre Impérial de l'Opéra (1854–1870) және Théâtre National de l'Opéra (1870–1873).

Тарих

Патша Людовик XVIII-нің немересі, Берри герцогы Карл Фердинанд 1820 жылғы 13 ақпан күні түнде Париж операсының бұрынғы театрының алдында, Ришелье көшесіндегі залдың қасында қаза болғанда, патша театрдың оның орнына еске алуға арналған шіркеу салу үшін бұзылатынын шешті. Алайда, 1830 жылғы революцияға байланысты шіркеу салу жобасы іске аспады. Бүгінде Лувуа алаңындағы Лувуа фонтаны, шіркеу салынған жерде орналасқан. Ришелье көшесіндегі зал 1794 жылдан бері Париж операсының негізгі орны болып келді. 1820 жылғы ақпанда немере інісінің қайтысынан кейін көп ұзамай, патша архитектор Франсуа Дебреге Ле Пелетье көшесінде Операға жаңа театр салуды тапсырды, ол бір жылдан соң аяқталды. Құрылыс кезінде опера және балет труппалары Favart театры мен Лувуа залында орналасты. Ле Пелетье залы 1821 жылғы 16 тамызда "Vive Henry VIII" әнұранымен ашылған, сондай-ақ композитор Кательдің "Les bayadères" операсы және балетмейстер Гарделдің "Le Retour de Zéphire" балеті қойылды. Театр уақытша болып, ағаштан және гипстен салынғанымен, Опера оны елу жылдан астам пайдаланды. XIX ғасырдың көптеген көрнекті опералары алғаш рет оның сахнасында көрсетілді, олардың ішінде: Россинидің "Guillaume Tell" (1829), Мейербирдің "Robert le Diable" (1831), Халевидің "La Juive" (1835) және Вердидің "Don Carlos" (1867). Театрдың ауданы 14 000 шаршы метрді құрады, сахнасының биіктігі 104 фут болды. 1822 жылғы 6 ақпанда Николя Изуардың "Aladin ou La Lampe merveilleuse" операсындағы сахналық эффекттерді жарықтандыру үшін газ алғаш рет қолданылды. Сахна мен оркестр шұңқыры алынып тасталды, бұл аудиторияны үлкен залға айналдыруға мүмкіндік берді, онда үлкен балдар мен басқа да мерекелер өткізілуі мүмкін болды.

Балет

Лондонның Корольдік театрының балетімен қатар, Саль Ле Пелетие романтикалық балеттің өркендеу дәуірін бастан өткерді, мұнда Жюль Перро, Артур Сент-Леон, Филиппо Тальони, Жозеф Мазилье, Жан Коралли және Пол Тальони сияқты балетмейстерлер Париж опера балеті үшін көптеген шедеврлер қойды. Осы туындылардың ішінде: «Силфида» (1832), «Жизель» (1841), «Пакита» (1846), «Корсар» (1856), «Папильон» (1860), «Бұлақ» (1866) және «Коппелия» (1870). Осы кезеңде Опера сахнасын безендірген ұлы балериналардың қатарында Мари Тальони, Карлотта Гризи, Каролина Розати, Фанни Эсслер, Люциль Гран және Фанни Серрито болды.

Шахмат

1858 жылы Salle Le Peletier шахмат тарихындағы ең әйгілі ойындардың бірі – американдық шебер Пол Морфи (Ақ) және екі француз аристократы, Брауншвейг герцогы мен граф Изуар арасындағы Опера ойыны орын алды. Ойын герцогтың жеке ложасында Беллинидің "Норма" операсы қойылып жатқанда ойналды.

Өрт

1873 жылы 29 қазан күні түнде Саль Ле Пелетиер көптеген бұрынғылары сияқты бір тағдырға ұшырады: оны 27 сағатқа созылған өрт қырып, жойды, бұл өрттің театрдың жаңашыл газ шамдарынан болған деп саналады. Әйгілі болғандай, 1858 жылы император Наполеон III қала құрылысшысы Барон Хаусманды архитектор Шарль Гарнье жобасы бойынша Париж операсы мен балеті үшін маңыздырақ жерде екінші театр құрылысын бастауға шақырған. 1875 жылы жаңа театр, қазір Пале Гарнье деп белгілі, салтанатты түрде ашылды.