Жің Династиясының императрицасы Ян Чжи (259-292) туралы ақпарат. Өмірі, отбасы, император Уумен некесі және тақ мұрагеріне қатысты алаңдары. Жің тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ян Цзи (楊芷) (259 – 6 наурыз 292), сыпайылық есімі Жилан (季蘭), лақап аты Наньинь (男胤), ресми атауы Удао императрицасы (武悼皇后, сөзбе-сөз "әскери және сақтануға лайық императрица") – Цзинь әулетінің (266–420) императрицасы. Ол У императорының екінші әйелі және оның бірінші әйелі, Императрица Ян Яньның туысы болды.
Yang Zhi (楊芷) (259 – 6 March 292), courtesy name Jilan (季蘭), nickname Nanyin (男胤), formally Empress Wudao (武悼皇后, literally "the martial and fearful empress") was an empress of the Jin Dynasty (266–420). She was Emperor Wu's second wife and cousin to his first wife, Empress Yang Yan.
Императрицаның жұбайы ретінде
Император Вуға үйленгенге дейінгі Ян Чжи өмірі туралы көп мәлімет жоқ. 274 жылы Императрица Ян Янь қайтыс болғанға дейін, ол келесі императрицаның өзінің дамуы бұзылған ұлы, Тақ мұрагері Чжунның мұрагерлік мәртебесін әлсіретеді деп қорықты, сондықтан ол Император Вудан өзі қайтыс болғаннан кейін өзінің туған інісі Ян Чжиге үйленуге өтініш жасады. Император Ву келісіп, 276 жылдың желтоқсанында Ян Чжиге үйленіп, оны императрица етіп тағайындады. Оның әкесі Ян Цзюнь әкімшілікте маңызды лауазымға ие болды және өте мақтанды. Жаңа Императрица Ян әдемі және ізгілікпен сипатталды және күйеуі оны жақсы көретін (бірақ оның 10 000-нан астам кәнизактары болды). 283 жылы олардың Сима Хуэй (司馬恢) деген ұлы болды, бірақ Тақ мұрагері Хуэй 284 жылдың 14 тамызында қайтыс болды. Одан кейін оған басқа бала тумады. 280 жылы Император Ву Шығыс Вуды жаулап алғаннан кейін, ол көңіл көтеруге және әйелдерге қатты құмар болды және маңызды мемлекеттік істерді басқарудан шаршады. Императрица Янның әкесі Ян Цзюнь және оның ағалары Ян Яо (楊珧) мен Ян Цзи (楊濟) нақты шешімдер қабылдап, өте күшті болды. Императрица Ян Тақ мұрагері Чжунның әйелі Цзя Наньфэннің биліктен шеттетілуіне қарсы болды, өйткені Цзя ханшайымы қызғанышпен және зорлықпен әрекет етті. Тақ мұрагерінің бірнеше кәнизактары жүкті болғаннан кейін, Цзя ханшайымы оларды жеке өзі өлтірді. Бұл туралы естіген Император Ву ашуланып, ханшайымды биліктен шеттетуді жоспарлады, бірақ Императрица Ян оны Цзя ханшайымының әкесі Цзя Чунның Цзинь империясын құруға қосқан үлесін еске түсіруге көндірді. Ол сондай-ақ ханшайымның мінез-құлқын реттеуге тырысты, бірақ ханшайым императрицаның оны биліктен шеттетуге жоспарламағанын білмегендіктен, императрицаға реніш сезімдерін ұстады. 289 жылы Император Ву ауырып, Тақ мұрагері Чжунның регенті болуға кімді тағайындау керектігін ойлады. Ол Ян Цзюньді де, өзінің ағасы Сима Лянды да, Рунанның ханзадасы деп санайтын, императорлық әулетте ең құрметті тұлғаны қарастырды. Нәтижесінде Ян Цзюнь Сима Ляннан қорқып, оны маңызды қала Сючанға (許昌, қазіргі Сючан, Хэнань) жіберді. Империяның басқа да маңызды қалаларына бірнеше императорлық ханзадалар да жіберілді. 290 жылы Император Ву Ян мен Сима Лянның екеуінің де регент болуына келісім берді, бірақ ол өсиетін жазғаннан кейін, оны Ян Цзюнь басып алды және Ян жалғыз регент болып тағайындалған басқа өсиет жарияланды. Ол көп ұзамай қайтыс болды. Тақ мұрагері Чжун Хуэй императоры ретінде таққа отырды; Императрица Ян жесір императрица ретінде құрметтелді, ал Ян Цзюнь регент болды.
Not much is known about Yang Zhi's life before she married Emperor Wu. Before Empress Yang Yan died in 274, she was fearful that whoever became empress next would undermine her developmentally disabled son Crown Prince Zhong's position as crown prince, and therefore she asked Emperor Wu to marry her cousin Yang Zhi after her death. Emperor Wu agreed and, in December 276, married Yang Zhi and created her empress. Her father Yang Jun became a key official in the administration and became extremely arrogant. The new Empress Yang herself was described as beautiful and virtuous and favored by her husband (who, however, also had upwards of 10,000 concubines). They had a son, Sima Hui (司馬恢), in 283, but Prince Hui died on 14 August 284. She did not bear him other children afterwards. After Emperor Wu conquered Eastern Wu in 280, he became largely obsessed with feasting and women, and tired of handling important matters of state. Empress Yang's father Yang Jun and her uncles Yang Yao (楊珧) and Yang Ji (楊濟) became those who made actual decisions and became very powerful. Empress Yang was instrumental in keeping Crown Prince Zhong's wife Crown Princess Jia Nanfeng from being deposed, as Princess Jia was jealous and violent. After several of the crown prince's concubines became pregnant, Princess Jia personally had them killed. When Emperor Wu heard about this, he was angry and wanted to depose the crown princess, but Empress Yang persuaded him to remember the crown princess' father Jia Chong's contribution to the establishment of Jin. She also rebuked the crown princess to try to rein in her behavior—but the crown princess, not knowing that the empress had persuaded the emperor not to depose her, bore a grudge against the empress as a result. In 289, Emperor Wu grew ill, and considered whom to make regent for Crown Prince Zhong. He considered both Yang Jun and his uncle Sima Liang the Prince of Ru'nan, the most respected of the imperial princes. As a result, Yang Jun became fearful of Sima Liang and had him posted to the key city of Xuchang (許昌, in modern Xuchang, Henan). Several other imperial princes were also posted to other key cities in the empire. By 290, Emperor Wu resolved to let Yang and Sima Liang both be regents, but after he wrote his will, the will was seized by Yang Jun, who instead had another will promulgated in which Yang alone was named regent. He died soon after. Crown Prince Zhong ascended the throne as Emperor Hui; Empress Yang was honored as empress dowager, and Yang Jun became regent.
Ежелгі патшайым ретінде
Ян Цзюнь өзін тез арада авторитарлық және қабілетсіз деп көрсетіп, көптеген басқа ақсүйектер мен шенеуніктердің наразылығын тудырды. Оларды ынталандыру үшін көптеген лауазымдар мен құрметтер берді, бірақ бұл оның әрекеттеріне одан да көп жек көруді әкелді. Ол Хуэй императорының император қызы Цзя Наньфэннің қатал мінезді және опасыз екенін білгендіктен, оған адал адамдарды астана Луоянның барлық қорғаныс күштеріне тағайындауға тырысты, сондай-ақ барлық жарлықтар императордың ғана емес, император шешесі Янның да қолымен бекітілуі керек деп бұйырды. Бірақ императрица Цзя үкімет ісіне араласуды қалап, император шешесі Ян мен Ян Цзюньнің үнемі кедергі келтіруіне ашуланды. Сондықтан ол евнух Донг Мэн (董猛) және генералдар Мэн Гуань (孟觀) және Ли Чжао (李肇)пен Янға қарсы құлық жасады. Ол Сима Лянды да құлыққа қатыстыруға тырысты, бірақ Сима Лян бас тартты; керісінше, ол өзінің туысы, Чу патшасы Сима Вэйді жоспарына қосылуға көндірді. 291 жылы Сима Вэй өз әскерімен Луоянға, қорғаныс бекетінен (Жин провинциясы (荊州, қазіргі Хубэй және Хунань)) оралғаннан кейін төңкеріс бастады. Күйеуін оңай бақылай алатын императрица Цзя, Ян Цзюньнің қылмыс жасағанын және оны лауазымынан алу керектігін жариялаған жарлық шығарды. Сонымен қатар, Сима Вэй мен Дунъань герцогы Сима Яо (司馬繇)ға Янның күштеріне шабуыл жасап, қарсы шабуылдардан қорғануға бұйрық берді. Тезірек Янның қиын жағдайда екені анық болды. Патша сарайында қамалып қалған император шешесі Ян Цзюньге көмек туралы жарлық жазып, оны садақпен сарайдан атып жіберді. Императрица Цзя император шешесі Янның мемлекетке опасыздық жасағанын мәлімдеді. Ян Цзюнь тез жеңіліп, оның руы қырғынға ұшырады. Тек оның әйелі, император шешесінің анасы Леди Пан кешіріліп, император шешесімен бірге тұруға рұқсат алды. Бірақ императрица Цзя наразылығын тоқтатпады, көп ұзамай император шешесі Янның лауазымынан шеттетіп, қарапайым халыққа айналдырды, содан кейін император шешесінің жалбауына қарамастан, Леди Панды өлімге кесті. Бастапқыда оның ең жақын қызметшілеріне оған қызмет етуге рұқсат берілді, бірақ 292 жылы императрица Цзя оларды басқа жерге көшірді. Император шешесі Ян сегіз күн бойы тамақ ішпегеннен қайтыс болды. Император шешесі Янның жерлеу рәсімі императрицаға лайық емес болды. Император Вудың рухына қайтыс болғаннан кейін шағымдануы мүмкін деп ойлаған императрица Цзя оны бетімен төмен қаратып жерледі, сондай-ақ оның рухын басу үшін түрлі амулеттер мен сиқырлы шөптермен бірге жерледі. 307 жылдың 5 мамырында, императрица Цзяның жеңілісінен және қайтысынан көп уақыт өткен соң ғана, оған императорлық атағы қайтарылды және императорлық құрметпен қайта жерленді. Оған табыну үшін храм салынды, бірақ күйеуі император Вудың храмында оған табынбады. 342 жылдың мамыр айында, император Чэннің тұсында оның культы император Вудың храмымен біріктірілді.
Yang Jun quickly showed himself to be autocratic and incompetent, drawing the ire of many other nobles and officials. He tried to appease them by bestowing many titles and honors among them, but this only brought further contempt for his actions. He knew Emperor Hui's empress Jia Nanfeng to be strong willed and treacherous, so he tried to put people loyal to him in charge of all the defense forces of the capital Luoyang, and also ordered that all edicts not only be signed by the emperor but also by Empress Dowager Yang before they could be promulgated. Empress Jia, however, wanted to be involved in the government, and was angry that she was constantly rebuffed by Empress Dowager Yang and Yang Jun. She therefore conspired with the eunuch Dong Meng (董猛) and the generals Meng Guan (孟觀) and Li Zhao (李肇) against the Yangs. She tried to include Sima Liang into the conspiracy, but Sima Liang declined; instead, she persuaded her brother in law, Sima Wei the Prince of Chu, to join her plan. In 291, after Sima Wei returned to Luoyang from his defense post (Jing Province (荊州, modern Hubei and Hunan)) with his troops, a coup went into progress. Empress Jia, who had her husband easily under her control, had him issue an edict declaring that Yang Jun had committed crimes and should be removed from his posts. It also ordered Sima Wei and Sima Yao (司馬繇) the Duke of Dong'an to attack Yang's forces and defend against counterattacks. Quickly, it became clear that Yang was in trouble. Empress Dowager Yang, trapped in the palace herself, wrote an edict ordering assistance for Yang Jun and put it on arrows, shooting it out of the palace. Empress Jia then made the bold declaration that Empress Dowager Yang was committing treason. Yang Jun was quickly defeated, and his clan was massacred. Only his wife Lady Pang, the empress dowager's mother, was pardoned and allowed to live with the empress dowager. However, Empress Jia continued to be resentful, and soon had Empress Dowager Yang deposed from her position and made a commoner, and then had Lady Pang executed, despite humble pleas from the empress dowager, who was put under house arrest inside the palace. Initially, her closest servants were allowed to remain to serve her, but in 292, Empress Jia had them moved elsewhere. In despair, Empress Dowager Yang refused to eat and died after eight days of not eating. Empress Dowager Yang was buried in a way most unfitting for an empress. The superstitious Empress Jia thought she might make accusations to the spirit of Emperor Wu after her death, so had her buried face down and also with various amulets and magical herbs that were intended to suppress her spirit. It was not until 5 May 307, long after Empress Jia's own defeat and death, that she was restored to her empress title and reburied with imperial honors. She was given a temple in which to be worshipped but was not worshipped in her husband Emperor Wu's temple. In May 342, during the reign of Emperor Cheng, her cult was merged into the temple of Emperor Wu.