Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
БҰҰ конференциясы
United Nations conference
Әйелдер жөніндегі төртінші дүниежүзілік конференция: теңдік, даму және бейбітшілікке бағытталған іс-қимыл – 1995 жылдың 4-15 қыркүйегінде Қытайдың Пекин қаласында Біріккен Ұлттар Ұйымы ұйымдастырған конференция. Осы конференцияда әлем елдері әлемдік құқықтық теңдікке қол жеткізуге арналған, Пекин әрекеттер платформасы деп аталатын жан-жақты жоспарға келісті.
The Fourth World Conference on Women: Action for Equality, Development and Peace was the name given for a conference convened by the United Nations during 4–15 September 1995 in Beijing, China. At this conference, governments from around the world agreed on a comprehensive plan to achieve global legal equality, known as the Beijing Platform for Action.
Өмірбаян
Біріккен Ұлттар Ұйымының құрылтай шарты (1945) ерлер мен әйелдердің теңдігін қамтамасыз ету ережесін қамтыды (III тарау, 8-бап). Содан кейін, 1945 жылдан 1975 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымының түрлі әйелдер лауазымдарындағы қызметкерлері және әлемдік деңгейдегі әйелдер қозғалысының көшбасшылары осы принциптерді іске асыруға тырысты. Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы 1975 жылды Халықаралық әйелдер жылы деп жариялау туралы резолюция (3010-резолюция) қабылдады. 1975 жылдың желтоқсан айында БҰҰ Бас Ассамблеясы 1976–1985 жылдарды «Әйелдер онжылдығы» деп белгілеген (31/136 қарар) қабылдады.
The founding United Nations charter (1945) included a provision for equality between men and women (chapter III, article 8). Subsequently, from 1945 to 1975 various female officials within the United Nations and leaders of women's movements on the global stage attempted to turn these principles into action. The United Nations General Assembly passed a resolution (resolution 3010) that 1975 should be International Women's Year. In December 1975, the UN General Assembly passed a further resolution (resolution 31/136) that 1976–1985 should be the "Decade of Women".
Әйелдер туралы бірінші дүниежүзілік конференция, Мексика қаласы, 1975 жыл
Халықаралық әйелдер жылына орай, 1975 жылы Мексика қаласында әйелдерге арналған бірінші дүниежүзілік конференция өткізілді.
In conjunction with International Women's Year, the first world conference on women was held in Mexico City in 1975.
Әйелдер туралы екінші дүниежүзілік конференция, Копенгаген, 1980
1980 жылы Копенгагенде әйелдердің екінші дүниежүзілік конференциясы өтті.
The second world conference on women was held in Copenhagen in 1980.
Әйелдер туралы үшінші әлемдік конференция, Найроби, 1985 жыл
1985 жылы Найробиде әйелдерге арналған үшінші дүниежүзілік конференция өтті.
The third world conference on women was held in Nairobi in 1985.
Әйелдер туралы төртінші дүниежүзілік конференция алдында, Пекин, 1995 жыл
Делегаттар әйелдерге үлкен теңдік пен мүмкіндік беру мақсатындағы БҰҰДБ-ның Бейжің экспресс-декларациясын дайындаған.
Delegates had prepared the UNDP Beijing Express Declaration aimed at achieving greater equality and opportunity for women.
Қатысушылар
Конференцияға 189 мемлекеттің, БҰҰ агенттіктерінің, Еуропалық Одақ және Араб мемлекеттері лигасы сияқты үкіметаралық ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ әлемнің түкпір-түкпірінен келген белсенділер мен ұйымдар қатысты. Конференцияға 17 000 қатысушы келді, ал тағы 30 000 белсенді параллель форумға қатысты. Танзаниялық Гертруда Монгелла конференцияның бас хатшысы болды. Аун Сан Су Чжи конференцияда негізгі құттықтау сөз сөйледі. Конференцияға қатысушылардың толық мәлімдемелерін БҰҰ сайтынан табуға болады.
The conference was attended by representatives of 189 governments, UN agencies, intergovernmental organizations such as the European Union and League of Arab States, as well as activists and organizations from across the world. There were 17,000 participants, with a further 30,000 activists attending a parallel Forum. Gertrude Mongella of Tanzania was the secretary general of the conference. Aung San Suu Kyi delivered the keynote address at the conference. A full list of the statements made by attendees can be found on the UN website.
Сөз сөйлеу
1995 жылы 5 қыркүйекте Хиллари Клинтон, сол кездегі АҚШ-тың бірінші ханымы, конференцияда «Әйелдер құқығы – адам құқығы» атты сөз сөйледі. Бұл сөз әйелдер құқығын қорғау қозғалысына зор ықпал еткен деп саналады. 2013 жылы Клинтон 1995 жылғы сөзінен бері әйелдер құқықтарының қалай өзгергенін сарапқа салды. 1995 жылғы сөз «American Rhetoric» журналының «20 ғасырдың 100 үздік сөзі» тізімінде 35-орынды иеленді (рейтинг бойынша). «Егер осы конференциядан біреу ғана ойға түйілетін болса, ол – адам құқықтары әйелдер құқығы, ал әйелдер құқығы – адам құқығы. Осы құқықтардың ішінде сөз бостандығы және тыңдалуға құқық бар екенін естен шығармайық. Егер біз бостандық пен демократияның гүлденуін және мәңгілік болуын қаласақ, әйелдер өз елдерінің әлеуметтік және саяси өміріне толыққанды қатысуға құқылы болуы керек». Хиллари Родэм Клинтон Беверли Палеса Дитси 1995 жылы 13 қыркүйекте БҰҰ-да ЛГБТ құқықтары туралы сөз сөйлеген алғашқы африкалық лесбиянка болды. «Ешбір әйел өзінің сексуалды бағдарын анықтамай, өмірінің бағытын анықтай алмайды. Сексуалдық бағдар – әрбір адамның өмірінің ажырамас және терең тамырланған бөлігі, оны талқылауға немесе күштеп өзгертуге болмайды. Әйелдердің адам құқықтары үшін шынайы бейілді әркім әрбір әйелдің кемсітусіз және қысымсыз өзінің сексуалды бағдарын анықтауға құқығы бар екенін мойындауы керек. Сіздерді осы конференцияны сексуалдық бағдарына қарамастан барлық әйелдер үшін өткізуге және Іс-қимыл жоспарында лесбиянкалардың құқықтары – әйелдер құқығы екенін, ал әйелдер құқықтары – жалпыға ортақ, ажырамас және бөлінбес адам құқықтары екенін мойындауға шақырамын». Беверли Палеса Дитси Конференцияда үкіметтер, БҰҰ және үкіметаралық ұйымдар, сондай-ақ үкіметтік емес ұйымдар атынан көптеген басқа да сөздер айтылды.
Hillary Clinton, at the time the First Lady of the United States, gave the speech Women's Rights Are Human Rights at the conference on 5 September 1995. That speech is considered to be influential in the women's rights movement, and in 2013 Clinton led a review of how women's rights have changed since her 1995 speech. The 1995 speech was listed as No. 35 in American Rhetoric's Top 100 Speeches of the 20th Century (listed by rank). "If there is one message that echoes forth from this conference, it is that human rights are women's rights And women's rights are human rights. Let us not forget that among those rights are the right to speak freely. And the right to be heard. Women must enjoy the right to participate fully in the social and political lives of their countries if we want freedom and democracy to thrive and endure." Hillary Rodham ClintonBeverley Palesa Ditsie became the first African lesbian woman to address the United Nations about LGBT rights when she made her speech on 13 September 1995. "No woman can determine the direction of her own life without the ability to determine her sexuality. Sexuality is an integral, deeply ingrained part of every human being's life and should not be subject to debate or coercion. Anyone who is truly committed to women's human rights must recognize that every woman has the right to determine her sexuality free of discrimination and oppression. I urge you to make this a conference for all women, regardless of their sexual orientation, and to recognize in the Platform for Action that lesbian rights are women's rights and that women's rights are universal, inalienable, and indivisible human rights." Beverley Palesa Ditsie Many other speeches were also given at the conference, on behalf of governments, the United Nations and inter governmental organizations, and non governmental organizations.
Жергілікті әйелдердің Пекин декларациясы
Конференцияның маңызды нәтижесі – Бейжіңдегі жергілікті халық әйелдерінің декларациясы болды, ол жергілікті халық әйелдерінің шатырында өткен ҮЕҰ форумында қол қойылды. Бұл құжат, ішінара, ерлер басымдығын көрсететін жергілікті қозғалыстар мен жергілікті әйелдер белсенділерінің сезіміндегі керістікті аяқтауға бағытталған. Бұл жергілікті халық әйелдерінің құқықтарына жасалған маңызды қадам және жергілікті феминизмнің үлкен жеңісі болды. 50 тармақтан тұратын декларация, әлемдегі жергілікті халықтар мәселелерін шешуге тырысатын үкіметтерге негіз және нақты әрекет етуге шақыруды ұсынады. Құжаттағы талаптар: "Барлық үкіметтер мен халықаралық үкіметтік емес және үкіметтік ұйымдар жергілікті халықтардың өзін-өзі анықтау құқығын мойындасын және олардың конституциялары мен құқықтық жүйелерінде жергілікті халықтардың тарихи, саяси, әлеуметтік, мәдени, экономикалық және діни құқықтарын бекітсін" делінген. Декларация негіз ретінде "БҰҰ-ның Жергілікті халықтардың халықаралық онжылдығы туралы декларациясын, Жергілікті халықтардың құқықтары туралы декларация жобасын, Әйелдерге қатысты барлық түрдегі кемсітушілікті жою жөніндегі конвенцияны, Әйелдерді дамыту үшін Найробидің болашаққа бағытталған стратегияларын, 21-ші күн тәртібін, Рио декларациясын, Исламдағы адам құқықтары туралы Каир декларациясын және Копенгагендегі әлеуметтік саммит декларациясын" сілтейді.
A major result of the conference was the Beijing Declaration of Indigenous Women, signed at the NGO Forum in the Indigenous Women's Tent. This document seeks, in part, to reconcile the tension felt by Indigenous women activists and Indigenous movements dominated by men. It was a significant step forward towards Indigenous women's rights and a significant victory for Indigenous feminism practice. The 50 point declaration provides the rationale and a clear call to action for governments navigating Indigenous issues across the globe. The demands in the document are "that all governments and international non governmental and governmental organizations recognize the right of Indigenous peoples to self determination, and enshrine the historical, political, social, cultural, economic, and religious rights of the Indigenous peoples in their constitutions and legal systems." As its bases, the declaration cites the "UN Declaration of the International Decade of the World's Indigenous Peoples, the Draft Declaration of the Rights of the Indigenous peoples, the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women, the Nairobi Forward Looking Strategies for the Advancement of Women, Agenda 21 and the Rio Declaration on Environment and Development, the Cairo Declaration on Human Rights in Islam, and the Copenhagen Social Summit Declaration."
Дүниежүзілік назар: әйелдер өнер мен мәдениетте
Global Focus: Women in Art and Culture жобасы суретші және жоба директоры Нэнси Кусик құрамында құрылып, әйел суретшілерге Дүниежүзілік әйелдер конференциясындағы диалогқа қатысу мүмкіндігін берді. Әлемнің әр тарапынан келген әйел суретшілер өздері таңдаған өнер құралдарын әйелдер үшін маңызды, олардың өмірі мен қоғамдағы орнына қатысты жалпыға ортақ мәселелерді бейнелейтін туындылар жасау үшін пайдаланды. Ұлттық әйелдер өнер музейінің (NMWA) демеушілігімен өткен Global Focus көрмесі әйелдердің өнердегі жетістіктерін және шығармашылықтарын көрсететін көрмелер, бейнефестиваль, слайд-презентациялар, перформанстар мен шеберлік сабақтарын ұсынды. 27 елден келген әйел суретшілердің 880-нен астам туындысының көп бөлігі Қытайдың Пекин қаласындағы Дүниежүзілік сауда орталығында қойылды. Ал Қытайдың Хуайроу қаласында одан аз мөлшердегі туындылар көрсетілді. Бұл туындылар конференцияның тақырыптары – теңдік, даму және бейбітшілікке қатысты әйелдердің мәселелерін бейнелейтін көрнекті суреттерді құрады. Қытайдың Пекин қаласында Global Focus көрмесі аяқталғаннан кейін, туындылар корпусы түрлі халықаралық орындарға сапар шекті. Пекин көрмесі жабылуынан кейін, 1995 жылғы қазан мен қараша айларында Мәскеудегі Элит галереясында 53 американдық картина қойылды. Содан кейін, 1995 жылғы қарашада 200-ден астам туынды АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет департаментінің галереясын әшекейледі. Сонымен қатар, коллекциядан тағы бір топ туындылар АҚШ Ақпарат агенттігінде де Вашингтонда көрсетілді. 1996 жылғы 20 наурызда АҚШ-тағы коллекцияның алғашқы рет көпшілікке көрсетілімі Вашингтондағы NMWA-да өтті, бұл шара Пекиндегі тәжірибелерді қайта қарастырып, талқылауға арналған бір күндік тойға ұласты. "Әлемді әйелдердің көзімен қараңыз" деп аталған бұл көрме 1996 жылғы 21 сәуірге дейін жұмыс істеді. 1996 жылғы 28 қыркүйекте коллекция Джордж Вашингтон университетінде, Вашингтонда, бірінші ханым Хиллари Клинтон ұйымдастырған Ұлттық әйелдер спутниктік конференциясында көрсетілді. 1997 жылғы сәуірден маусымға дейін коллекциядан 300-ге жуық туынды Детройттегі Бейбітшілік мұражайында қойылды. Global Focus көрмесінің соңғы көрсетілімі 1977 жылғы Spirit of Houston конференциясының 20 жылдығына арналған мерекелік шарада Вашингтонда өтті. Осы соңғы көрсетімнен кейін өнер туындыларының үлкен тобы саяхатын аяқтады, ал толық коллекция жобаның директорлары Нэнси Кусик және Мал Джонсонмен бірге Ұлттық әйелдер мұражайының мұрағатына тапсырылды.
Global Focus: Women in Art and Culture was a project founded by artist and project director Nancy Cusick and gave women artists the opportunity to participate in the dialogue at the World Conference of Women. Women artists from around the world used their chosen media as a vehicle to produce work that evoked the universal issues paramount to women, their lives, and their position within the framework of society. Co sponsored by the National Museum of Women in the Arts (NMWA), Global Focus presented an art exhibition, a video festival, slide presentations, performance pieces, and workshops that showed the artistic accomplishments and creativity of women. Most of the 880 artworks, produced by women artists from 27 countries, were displayed at the World Trade Center in Beijing, China. A smaller group of works were also exhibited in Huairou, China. These artworks formed a visual landscape of powerful images that immortalized the women's issues and themes which encompassed the conference—Equality, Development, and Peace. Following the exhibition of the Global Focus artworks in Beijing, China, the corpus of works traveled to various international locations. Immediately after the close of the Beijing exhibit, a selection of 53 American paintings were displayed at the Elite Gallery in Moscow from October to November 1995. Subsequently, in November 1995, a selection of 200 works adorned the walls of the art gallery at the United States Department of Health and Human Services in Washington D. C. Simultaneously, another group of artworks from the collection were exhibited at the United States Information Agency also in Washington D. C. On March 20, 1996, the first public showing of the collection in the United States opened at NMWA in Washington D. C., with a day long celebration revisiting and reflecting upon the experiences in Beijing. This exhibition, titled "Look at the World Through Women’s Eyes", was on display through April 21, 1996. On September 28, 1996, the collection was exhibited at George Washington University in Washington D. C., during the National Women's Satellite Conference hosted by First Lady Hillary Rodham Clinton. From April to June 1997, a selection of 300 works from the collection were exhibited at the Peace Museum in Detroit. The last public display of the Global Focus exhibit was shown during the 20th Anniversary Celebration of the 1977 Spirit of Houston Conference in Washington D. C. After this final showing, the large group of artworks ended its journey, and the entire collection was presented by the project co directors Nancy Cusick and Mal Johnson to the archives of the National Museum of Women in the Arts.
Еске алу
2004 жылдың 28 қыркүйегінде Хуару ауданында ҮЕҰ форумы өткен әйелдер туралы төртінші дүниежүзілік конференция ескерткіш паркі ресми түрде ашылды. 2014 жылы БҰҰ Әйелдер ұйымы әйелдер туралы төртінші дүниежүзілік конференцияның 20 жылдығын атап өтуді «Әйелдерді күштендіру, адамзатты күштендіру: Ойлап көріңіз!» («Empowering Women, Empowering Humanity: Picture It!») кампаниясымен бастады, бұл кампания «Бейжің+20» деп те аталады. 2019 жылы БҰҰ Әйелдер ұйымы «Бірлік ұрпағы» кампаниясын және «Бірлік ұрпағы» форумын іске қосты, мақсаты – «жаңа, революциялық, көпұрпақтық кампания арқылы әйелдерді күштендірудің аяқталмаған мәселелерін шешу, әйелдердің құқықтарын тең болашақ үшін іске асыру». «Бейжің+25» деп те аталатын бұл кампания мен форум азаматтық қоғам мүшелерімен бірлесіп ұйымдастырылуда және БҰҰ-ның әйелдер мәртебесі жөніндегі комиссиясының (CSW) 64-ші сессиясымен бірге 2020 жылдың 23 қыркүйегінде Нью-Йоркте өтетін БҰҰ Бас Ассамблеясының жоғары деңгейдегі кездесуіне дейінгі жоспарлы шаралар ретінде қарастырылады. 2019 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясының 73-ші сессиясында үкіметтер 2030 жылға дейін гендерлік теңдікті қамтамасыз ету бойынша міндеттемелерін және жоспарланған іс-шараларын 2020 жылы 74-ші сессияда өтетін бір күндік отырыста ұсынуға келісті. «Бірлік ұрпағы» кампаниясының талаптары: «тең еңбекақы, ақы төленбеген күтім мен үй шаруасының тең бөлінуі, әйелдер мен қыздарға қатысты сексуалдық қысым мен зорлық-зомбылықтың барлық түрлерін тоқтату, олардың қажеттіліктеріне жауап беретін денсаулық сақтау қызметтері, сондай-ақ өмірдің барлық саласында саяси өмірге және шешім қабылдауға тең қатысу». «Бірлік ұрпағы» форумын БҰҰ Әйелдер ұйымы ұйымдастырып, Мексика мен Франция бірлесіп төрағалық етеді. Форум 2020 жылдың 7-8 мамырында Мексика қаласында басталып, 2020 жылдың 7-10 шілдесінде Парижде аяқталады. Бейжің іс-қимыл платформасы және Әйелдерге қатысты кемсітушіліктің барлық түрлерін жою туралы конвенция (CEDAW) бойынша талқылаулар мен прогрестің шолуы 2020 жылдың 9-20 наурызында Нью-Йоркте өтетін әйелдер мәртебесі жөніндегі комиссияның 64-ші сессиясында болады. 2020 жылдың 1 қазанында әйелдер туралы төртінші дүниежүзілік конференцияның 25 жылдығына арналған жоғары деңгейдегі кездесу өтті, онда Қытай 2025 жылы гендерлік теңдік пен әйелдерді күштендіру жөніндегі кезекті жаһандық көшбасшылар кездесуін өткізуді ұсынды.
On 28 September 2004, the Fourth World Conference on Women Commemorative Park was officially opened in Huairou District, where the NGO forum was held. In 2014 UN Women began its commemoration of the 20th anniversary of the Fourth World Conference on Women with the Empowering Women, Empowering Humanity: Picture It! campaign, also called the Beijing+20 campaign. In 2019, UN Women launched the Generation Equality Campaign and Generation Equality Forum to "tackle the unfinished business of empowering women through a new groundbreaking, multi generational campaign, Generation Equality: Realizing women’s rights for an equal future." Also called Beijing +25, the campaign and forum are being organized in collaboration with members of civil society, and are meant to serve as the planning events, along with the 64th Session of the UN's Commission on the Status of Women (CSW), in the lead up to a UN General Assembly high level meeting in New York on September 23, 2020. In 2019, at the 73rd session of the UN General Assembly, governments agreed to present their commitments and planned activities to bring about gender equality by 2030 at a one day session during the 74th session in 2020. The demands of the Generation Equality Campaign include "equal pay, equal sharing of unpaid care and domestic work, an end to sexual harassment and all forms of violence against women and girls, health care services that respond to their needs, and their equal participation in political life and decision making in all areas of life." The Generation Equality Forum is being convened by UN Women, and co chaired by Mexico and France. The Forum will begin in Mexico City, May 7–8, 2020 and will conclude in Paris, France from 7 10 of July, 2020. Discussions and reviews of progress on the Beijing Platform for Action and the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW) will also take place at the 64th session of the Commission on the Status of Women, in New York, on March 9–20, 2020. On 1 October 2020, the High Level Meeting on the 25th Anniversary of the Fourth World Conference on Women was held, where China proposed another Global Leaders' Meeting on Gender Equality and Women's Empowerment in 2025.
Деректі фильм
2015 жылы "MAKERS: Once And For All" атты Төртінші әйелдер әлемдік конференциясы туралы деректі фильмнің тұсаукесері болды.
In 2015 a documentary called "MAKERS: Once And For All", about the Fourth World Conference on Women, premiered.