Кіріспе

Оңтүстік Вьетнамдық қолбасшы және саясаткер (1916–1981)

Нгуен Вань Ви (16 қаңтар 1916 – 1981) – Вьетнам Республикасы армиясының (ARVN) генерал-лейтенанты шеніне дейін көтерілген Оңтүстік Вьетнамдық әскери қызметкер. Әскери қызметімен қатар, 1967 жылдан 1972 жылға дейін Вьетнам Республикасының Ұлттық қорғаныс министрі болды. Ви 1916 жылы Ханой қаласында дүниеге келген.

Әскери мансап

Әкімшілік мектепті бітіргеннен кейін, әкесінің қарсылығына қарамастан, француз офицерлік әскери академиясына түсіп, әуе шабуылы тобының офицері болып қызмет етті. Ол Диен-Бьен-Фу шайқасының қатысушысы және Кореядағы одақтас әскерлерінің қысқа мерзімді шабуылында болды. Алғашқыда генерал Нгуен Ван Хинь басқаратын Вьетнам Ұлттық Армиясында қызмет етті. 1955 жылдың 1 мамырында Ви император Бао Дай атынан Нго Динь Диемнің заңсыз түрде билікке ие болуын тоқтату мақсатымен Армияны басып алуға тырысқандықтан тұтқындалды және Францияға жер аударылды. Ви 1963 жылғы төңкерістен кейін Оңтүстік Вьетнамға оралды, ол Диемді биліктен алып тастап, оның өліміне әкеп соқты. Ол да, осы құйрыққа қатысқан көптеген әскери басшылар сияқты, көп ұзамай босатылды. Ол генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, 1967 жылы Вьетнам Республикасы Армиясының Бас штабының бастығы болып тағайындалды. 1967 жылдың ақпанында премьер-министр Нгуен Као Ки оны және қорғаныс министрі генерал Као Ван Вьенді жоғары әскери шенеуніктер арасындағы жемқорлықпен күресу үшін комиссияға тағайындады. Қорғаныс министрі ретінде Ви Оңтүстік Вьетнам әскери қызметшілері үшін үкімет басқаратын және меншікке алған зейнетақы қоры – Әскерилердің Өзара Көмек және Жинақтау Қорын (SMASF) басқарды. 1971 жылы Ви бұл қордан миллиондаған долларларды ұрлап, Индустрия және Сауда Банкін, Vicco (жол және көпір салу компаниясы), Vi navatco (көлік фирмасы), Icico (сақтандыру компаниясы) және Foproco (тамақ өңдеу компаниясы) құруға немесе сатып алуға пайдаланды деген айып тағылды. Тиеу 1972 жылдың 6 тамызында оны қызметтен шеттетуге бұйрық берді. Ол үй қамауына алынып, 1974 жылдың наурыз айында жұмыстан босатылды. 1981 жылы 65 жасында Бегин әскери оқу ауруханасында қайтыс болды.