Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ әскери офицері және дипломаты (1837–1911) оның ұлы
US military officer and diplomat (1837–1911)
his son
Генри Рид Ратбон (1 шілде 1837 – 14 тамыз 1911) – АҚШ әскери офицері және заңгер, президент Абрахам Линкольнге жасалған қастандық кезінде қатысқан. Ратбон мен оның никелері Клара Харрис Линкольн мен Линкольннің әйелі Мэри Тодд Линкольнмен бірге отырғанда, президентті Джон Уилкс Бут Форд театрында атқылап өлтірді. Ратбон Бутты ұстауға тырысқанда, Бут оны пышақтап, ауыр жарақаттады. Ратбон Буттың аяғына келген жарақатқа себеп болуы мүмкін. Ол жазылғанмен, Ратбонның психикалық денсаулығы нашарлап, 1883 жылы әйелін, Клараны есінен шығып, өлтірді. Кейін дәрігерлер оны ақылдан адасқан деп таныды және қалған өмірін психиатриялық емханада өткізді.
Henry Reed Rathbone (July 1, 1837 – August 14, 1911) was a United States military officer and lawyer who was present at the assassination of President Abraham Lincoln; Rathbone and his fiancé Clara Harris were sitting with Lincoln and Lincoln's wife Mary Todd Lincoln when the president was shot by John Wilkes Booth at Ford's Theatre. When Rathbone attempted to apprehend Booth, Booth stabbed and seriously wounded him. Rathbone may have played a part in Booth's leg injury. Although he recovered, Rathbone's mental state deteriorated afterwards, and in 1883, he murdered his wife, Clara, in a fit of madness, later being declared insane by doctors and living the rest of his life in a lunatic asylum.
Жас шағы мен отбасы
Ратбоун Нью-Йорк штатының Олбани қаласында дүниеге келді. Ол, кейіннен Олбани қаласының тұңғыш сайланған мэрі болған саудагер және бай бизнесмен Джаред Л. Ратбоун мен Паулин Ратбоунның (құрметті есімі Пенни) төрт баласының бірі еді. 1845 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Ратбоунға 200 000 доллар мұра қалды (2022 жылғы шамамен 6 300 000 доллар). Оның жесір қалған анасы 1848 жылы Айра Харриске тұрмысқа шықты. Кейін Харрис, Уильям Х. Сьюард 1861 жылы Авраам Линкольннің Мемлекеттік хатшысы болғаннан кейін, Нью-Йорк штатынан АҚШ сенаторы болып тағайындалды. Осы неке арқасында Айра Харрис Ратбоунның әкесі болды. Харрис өзі де жесір болып, төрт баласы бар еді, соның ішінде Клара есімді қызы да бар еді. Олар Ратбоун шамамен 11, ал Клара 14 жаста болғанда әке-шешесінің балалары болды. Араларында туысқандық болғанымен, олар жақын дос болып, кейін ғашық болды және Америка Азамат соғысы басталар алдында күйер сөз берісті. Жұбайлар 1867 жылдың 11 шілдесінде үйленді және үш балалары болды: Генри Риггс (1870 жылдың 12 ақпанында туған), кейін АҚШ конгрессмені болған; Джеральд Лоуренс (1871 жылдың 26 тамызында туған); және Клара Паулин (1872 жылдың 15 қыркүйегінде туған).
Rathbone was born in Albany, New York, one of four children of Jared L. Rathbone, a merchant and wealthy businessman who later became the first elected Mayor of Albany, and Pauline Rathbone (née Penney). Upon his father's death in 1845, Rathbone inherited $200,000 (the equivalent of $6,300,000 in 2022). His widowed mother married Ira Harris in 1848. Harris would later be appointed U. S. Senator from New York after William H. Seward became Abraham Lincoln's Secretary of State in 1861. As a result of the marriage, Ira Harris became Rathbone's stepfather. Harris was a widower with four children of his own, including a daughter named Clara, who became Rathbone's stepsister when the two were approximately ages 11 and 14. Despite being step siblings, they formed a close friendship and later fell in love, becoming engaged shortly before the American Civil War. The couple married on July 11, 1867, and had three children: Henry Riggs (born February 12, 1870), who later became a U. S. Congressman; Gerald Lawrence (born August 26, 1871); and Clara Pauline (born September 15, 1872).
Заңгерлік және әскери мансап
Ратбоун Юнион колледжінде заң оқыды, онда ол көптеген сабақтарды қатырған жоқ екені белгілі болды, сондай-ақ Олбанидегі заң фирмасында жұмыс істеді. 1858 жылы ол Нью-Йорк Ұлттық гвардиясына қосылып, әскери судья болып қызмет етті. Одан кейін, екінші итальяндық тәуелсіздік соғысы кезінде Еуропаға бақылаушы ретінде жіберілді. Америка Азамат соғысы басталғанда Одақ армиясына қатысып, Антиетам және Фредериксбург шайқастарында 12-ші жаяу әскер полкінің капитаны болды. 1863 жылы ол жекпе-жектегі қызметтен алынып, кеңсе жұмысына ауыстырылды. Соғыс аяқталған кезде ол майор шеніне жетті. 1870 жылы әскерден кеткенде Ратбоун полковник шеніне дейін көтерілді.
Rathbone studied law at Union College, where he was known to miss many classes, and worked in a law partnership in Albany. In 1858, he entered the New York National Guard, where he worked as a judge advocate. Shortly after this, he was selected to be sent to Europe as an observer during the Second Italian War for Independence. He entered the Union Army at the start of the American Civil War and served as a captain in the 12th Infantry Regiment at the Battle of Antietam and the Battle of Fredericksburg. In 1863, he was pulled from frontline duty and given a desk job. By the war's end, he had attained the rank of major. When he resigned from the military in 1870, Rathbone had risen to the rank of brevet colonel.
Линкольннің өлтірілуі
1865 жылдың 14 сәуірінде Ратбоун мен Харрис президент Линкольн мен бірінші ханым Мэри Тодд Линкольннің Форд театрында қойылымды тамашалауға шақыруын қабылдады. Ратбоун мен Харрис президент және оның әйелімен біраз уақыттан бері таныс болған, ал Улисс С. Грант пен оның әйелі Джулия, сондай-ақ басқа бірнеше адам шақырудан бас тарғаннан кейін оларға шақыру келді. Қойылым барысында танымал актер Джон Уилкс Бут президенттік бөлмеге кіріп, президент Линкольнді басқа тапаншамен атты. Ратбоун оқ дыбысын естіп, бұрылып қараса, Бут Линкольннің артында, төрт футтан да аз қашықтықта тұрғанын көрді; Бут Ратбоунның «Азаттық!» деген сөзді айтқанын естігендей болды. Ратбоун дереу орнынан секіріп, Бутты ұстап алды. Ратбоун Буттың бетіндегі ашуға қатты қорқып, Бут өзін босатып, тапаншасын тастап, пышақ шығарды және Ратбоунды кеудесінен жаралауға тырысты. Ратбоун қолдарын көтеріп соққыны қайтарды. Бут Ратбоунның сол қолын шыбықтан иығына дейін кесіп тастады. Жараланған болса да, Ратбоун есін жиып, Буттың пальтосына ілігіп алды, Бут бөлмеден секіруге дайындалып тұрғанда, ол сахнаға секіргенде тепе-теңдігін жоғалтып, аяғын сындыруы мүмкін, бірақ кейбір тарихшылар жарақат кейін пайда болғанын айтады. Бут сахнаға қонғанда, Ратбоун «Оны тоқтатыңыз!» деп айғайлады. Көрермендердің бірі, Джозеф Б. Стюарт, оркестр алдынан және шамдардан өтіп, Бутты сахнада қуалай жөнелді, Ратбоунның «Осы адамды тоқтатыңыз!» деген айғайын бірнеше рет қайталап айтты. Бут қашып кетіп, он екі күн бойы із-түзсіз жоғалып кетті. Ратбоун президенттің есінен танып, жан сақтап қалуға үміт жоқ екенін анықтады. Ол дереу медициналық көмек шақыру үшін бөлменің есігіне жүгірді. Ратбоунның айтуынша, «Есік ауыр тақтаймен жабылып, бір жағы қабырғаға бекітілген, екінші жағы есікке тіреліп тұрды. Ол соншалықты берік бекітілген еді, оны алып тастау үшін көп күш керек болды. Бұл тірек немесе штанга еденнен шамамен төрт фут биіктікте орналасқан. Сыртта тұрған адамдар есікті қағып, кіруге тырысып жатты. Мен штанганы алып тастадым, есік ашылды. Бірнеше адам, өзін хирург ретінде таныстырғандарға кіруге рұқсат берілді. Мен онда полковник Кроуфордты көрдім және одан басқа адамдардың бөлмеге кірмеуін сұрадым. Содан кейін мен бөлмеге қайта оралдым, хирургтар президентті қарап жатқанын көрдім. Олар әлі жараны анықтамаған еді. Оны анықтағаннан кейін, оны театрдан шығаруға шешім қабылданды». Линкольнді алып шыққанда, Ратбоун Мэри Линкольнді көшеден өте Петерсен үйіне жетелеп ап, онда президентке көмек көрсетілді. Ратбоун «баспақыш басына жеткенде, мен майор Поттерден миссис Линкольнді президентті алып бара жатқан үйге көмектесуді өтіндім» деді. Біраз уақыттан кейін Ратбоун қан жоғалтудан есінен таныды. Харрис көп ұзамай келіп, Ратбоунның басын тізесіне қойып, оның жартылай есінен айырылған күйінде отырды. Линкольнді қарап жатқан хирург Чарльз Лил Ратбоунды тексергенде, оның жарақаты күткеннен де ауыр екені анықталды. Бут оның етін кесіп, артериясын зақымдаған. Ратбоун үйге апарылды, ал Харрис Мэри Линкольнмен бірге қалды, президент келесі тоғыз сағат бойы комада жатты, содан кейін 15 сәуір күні таңертең қайтыс болды.
On April 14, 1865, Rathbone and Harris accepted an invitation from President Lincoln and First Lady Mary Todd Lincoln to see a play at Ford's Theatre. Rathbone and Harris had been friends with the president and his wife for some time and were invited after Ulysses S. Grant and his wife, Julia, and several others had declined the invitation. During the play, noted stage actor John Wilkes Booth entered the presidential box and shot President Lincoln in the back of the head with a pistol. Rathbone heard the shot and turned to see Booth standing in gunsmoke less than four feet behind Lincoln; Booth shouted something that Rathbone thought was "Freedom!" Rathbone immediately leapt from his seat and grabbed Booth. Rathbone was horrified at the anger on Booth's face, as Booth wrestled himself away, dropped the pistol and drew a dagger, and attempted to stab Rathbone in the chest. Rathbone parried the blow by raising his arms and Booth slashed Rathbone's left arm from the elbow to his shoulder. Although wounded, Rathbone recovered and grabbed onto Booth's coat, as Booth prepared to jump from the box, causing Booth to lose balance as he leapt to the stage, possibly breaking his leg, though some historians have suggested that the injury did not occur until later. As Booth landed on the stage, Rathbone cried out, "Stop that man!" Audience member Joseph B. Stewart climbed over the orchestra pit and footlights and pursued Booth across the stage, repeating Rathbone's cry of "Stop that man!" several times. Booth escaped and remained at large for twelve days. Rathbone assessed the President as unconscious and mortally wounded. He rushed to the door of the box for the purpose of calling medical aid. Rathbone testified that it was "barred by a heavy piece of plank, one end of which was secured in the wall, and the other resting against the door. It had been so securely fastened that it required considerable force to remove it. This wedge or bar was about four feet from the floor. Persons upon the outside were beating against the door for the purpose of entering. I removed the bar, and the door was opened. Several persons, who represented themselves as surgeons, were allowed to enter. I saw there Colonel Crawford, and requested him to prevent other persons from entering the box. I then returned to the box, and found the surgeons examining the President's person. They had not yet discovered the wound. As soon as it was discovered, it was determined to remove him from the theater." As Lincoln was carried out, Rathbone escorted Mary Lincoln to the Petersen House across the street, where the president was taken. Rathbone said that upon "reaching the head of the stairs, I requested Major Potter to aid me in assisting Mrs. Lincoln across the street to the house where the President was being conveyed." Shortly thereafter, Rathbone passed out due to blood loss. Harris arrived soon after and held Rathbone's head in her lap while he lay semiconscious. When surgeon Charles Leale, who had been attending Lincoln, finally examined Rathbone, it was realized that his wound was more serious than initially thought. Booth had cut him nearly to the bone and severed an artery. Rathbone was taken home while Harris remained with Mary Lincoln as the president lay in a comatose state over the next nine hours before he died on the morning of April 15.
Кейінгі өмір және өлім
Ратбоунның дене жарақаттары сауыққанмен, Линкольннің өлімінен кейінгі жылдары оның психикалық жағдайы нашарлап, ол өлтіруді болдырмауға келмегендігіне қайғырды. 1870 жылы әскерден кеткеннен кейін Ратбоун психикалық тұрақсыздығына байланысты жұмыс табу мен сақтап қалу үшін күресті. Ол Харристің сенімсіз екеніне сенді және оның балаларына көңіл бөлгеніне ренжіді. Ол әйелін бірнеше рет қорқытты, оның балаларды алып кетеді деп күдіктенді. Соңында президент Честер А. Артур оған Германиядағы Ганновердегі консулдыққа тағайындама ұсынды. Ратбоун отбасымен бірге Германияға көшті, онда оның психикалық денсаулығы одан әрі нашарлады. 1883 жылдың 23 желтоқсанында ол ашуға еріксіз беріліп, балаларына шабуыл жасады. Балаларды қорғауға тырысқан әйелін атып, пышақтап өлтірді. Өзін-өзі өлтіруге тырысып, көкірекке бес рет пышақпен ұрды. Ол кісі өлтіргені үшін айыпталды, бірақ дәрігерлер оны есі дұрыс емес деп таныды, себебі ол кісі өлтіруді сырттан келген біреуге талады. Ол сотталып, Германияның Хилдесхайм қаласындағы қылмыстық психикалық ауруларға арналған емханаға жатқызылды. Оның балалары АҚШ-тағы ағасы Уильям Харриспен бірге тұруға жіберілді. Ол 1911 жылдың 14 тамызында қайтыс болды және әйелімен бірге Германияның Хановер қаласындағы Штудтфридхоф Энгесохде зиратында жерленді.
Although Rathbone's physical wounds healed, his mental state deteriorated in the years following Lincoln's death as he anguished over his perceived inability to thwart the assassination. After his resignation from the military in 1870, Rathbone struggled to find and keep a job due to his mental instability. He became convinced that Harris was unfaithful and resented the attention she paid their children. He reportedly threatened her on several occasions after suspecting that she was going to divorce him and take the children. before eventually being offered the appointment as Consul to Hanover, Germany by President Chester A. Arthur. Rathbone and his family relocated to Germany, where his mental health continued to decline. On December 23, 1883, he attacked his children in a fit of madness. He fatally shot and stabbed his wife, who was attempting to protect the children. He stabbed himself five times in the chest in an attempted suicide. He was charged with murder, but was declared insane by doctors after he blamed the murder on an intruder. He was convicted and committed to an asylum for the criminally insane in Hildesheim, Germany. The couple's children were sent to live with their uncle, William Harris, in the United States. He died on August 14, 1911, and was buried next to his wife at the Stadtfriedhof Engesohde cemetery in Hanover, Germany.