Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баскетболдағы артық немесе зорлық-зомбылықпен жасалған бұзушылық
Basketball foul for excessive or violent contact
Баскетболда, өрескел бұзушылық – бұл қарсыласына жарақат келтіруі мүмкін, шамадан тыс немесе зорлық-зомбылықпен жасалған жеке бұзушылық. Өрескел бұзушылық қасақана немесе қасақана емес болуы мүмкін; соңғы түрі Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) «қасақана бұзушылық» деп аталады. Дегенмен, барлық қасақана бұзушылықтар өрескел бола бермейді, себебі допты қайтару және ойын сағатындағы уақытты азайту үшін жарақат келтіру ниетісіз қасақана бұзушылық жасау – қабылданған стратегия болып табылады.
In basketball, a flagrant foul is a personal foul that involves excessive or violent contact that could injure the fouled player. A flagrant foul may be unintentional or purposeful; the latter type is also called an "intentional foul" in the National Basketball Association (NBA). However, not all intentional fouls are flagrant fouls, as it is an accepted strategy to intentionally commit a foul (without the intent to injure) in order to regain possession of the ball while minimizing how much time elapses on the game clock.
НБА
Ұлттық баскетбол қауымдастығы (NBA) қарсыластың қауіпсіздігі мен денсаулығына қауіп төндіретін, ережеге қайшы келетін жанасуды болдырмау үшін ашық бұзушылықты (флагрант фоул) енгізді. Ашық бұзушылық 1990–91 маусымда енгізілген кезде, жалпы жеке бұзушылықтан басқа жаза ретінде, бұзылған команданың жаттықтырушысы қандай ойыншының еркін лақтыруды орындайтынын таңдай алатын болды. 1990–91 маусымнан бастап, бұзылған команда ашық бұзушылықтан кейін еркін лақтырудан өзге, допты иелену құқығын да сақтайды. 1-деңгейлі ашық бұзушылық – «ойыншының қарсыласына қажетсіз жасаған жанасуы», ал одан да ауыр 2-деңгейлі ашық бұзушылық – «ойыншының қарсыласына қажетсіз және шамадан тыс жасаған жанасуы». 2-деңгейлі ашық бұзушылық жасаған ойыншы дереу алаңнан шығарылады. 1-деңгейлі ашық бұзушылық ойыншының сол ойында екінші 1-деңгейлі ашық бұзушылық жасаса ғана алаңнан шығаруға әкеледі. Осылайша, 1-деңгейлі және 2-деңгейлі ашық бұзушылықтар түрлі спорт түрлерінде қолданылатын сары және қызыл карточкаларға ұқсас. NBA төрешілері қандай деңгейді тағайындауды анықтауда өз дискрециясын пайдаланады. 2006–07 маусымнан бастап барлық 2-деңгейлі ашық бұзушылықтар дереу қайта қаралады және қайта қарау нәтижесінде деңгейі төмендетілуі мүмкін. C1: Бұл фол ережелердің мағынасы мен рухына сәйкес допты тікелей ойнауға жасалған заңды әрекет емес. C2: Бұл фол допты немесе қарсыласты ойнауға тырысқанда ойыншы жасаған шамадан тыс күшті жанасу. C3: Бұл қорғаушы ойыншының шабуылдаушы команданың жылжуын тоқтату үшін қажетсіз жасаған жанасуы. Бұл шабуылдаушы ойыншы лақтыруды бастағанға дейін қолданылады. C4: Бұл қорғаушы ойыншының қарсыластың артынан немесе бүйінен жылдам шабуылды тоқтатуға жасаған жанасуы және шабуылдаушы ойыншы мен қарсыластың себеті арасында қорғаушы ойыншы жоқ. Бұл шабуылдаушы ойыншы лақтыруды бастағанға дейін қолданылады. Сонымен қатар, ойынның соңғы екі минутында қорғаушы ойыншы жасаған кез келген фол бұрынғыда спорттық емес фол ретінде жазаланды. Бұл ереже 2022 жылы өзгертілді, бұл NBA-ның «Ойыннан тыс фол» ережесіне ұқсас, және бұл фолдар енді бір еркін лақтыру және допты иеленумен жеке фол ретінде жазаланады. FIBA-ның дисквалификациялық фолы 2-деңгейлі ашық бұзушылыққа тең келеді және құқық бұзушының дереу алаңнан шығарылуына әкеледі. Ол ережелерде ойыншылардың, алмастырушылардың, бас жаттықтырушылардың және т.б. жасаған кез келген спорттық емес әрекеттері деп анықталған. Толық алаңдағы баскетболда спорттық емес және дисквалификациялық фолдар үшін жаза – екі еркін лақтыру және команданың алдыңғы жағынан допты иелену. 3x3 жартылай алаңдағы нұсқасында жаза да екі еркін лақтырудан тұрады, бірақ еркін лақтырулардан кейін допты иелену фолдың ауырлығына байланысты өзгереді. Ойыншының алғашқы спорттық емес фолынан кейін допты иелену құқығы сол кезде допты иеленуге құқылы болған командаға беріледі. Кез келген фолдан кейін, оның нәтижесінде ойыншы алаңнан шығарылса, допты иелену құқығы бұзылмаған командаға беріледі. Бір ғана ерекшелік – егер екі спорттық емес фол бірдей жасалса; мұндай жағдайда еркін лақтырулар тағайындалмайды.
The National Basketball Association (NBA) established the flagrant foul to deter contact that, in addition to being against the rules, puts an opponent's safety or health at risk. When the flagrant foul was introduced in the 1990–91 season, the only penalty beyond that of a common personal foul was that the coach of the offended team could select which player would shoot the resulting free throw attempts. Starting with the 1990–91 season, the offended team also retains possession of the ball following a flagrant foul, in addition to receiving free throw attempts. Flagrant 1 is "unnecessary contact committed by a player against an opponent", while the more serious Flagrant 2 is "unnecessary and excessive contact committed by a player against an opponent." Flagrant 2 results in an immediate ejection of the offender. Flagrant 1 does not result in the offender's ejection, unless the same player commits a second Flagrant 1 foul in the same game. Thus, Flagrant 1 and Flagrant 2 are analogous to the yellow card and red card used in various other sports. NBA referees have discretion in determining which level to call. Starting with the 2006–07 season, all Flagrant 2 fouls are reviewed via instant replay, and may be downgraded as a result of the review. C1: The foul is not a legitimate attempt to directly play the ball within the spirit and intent of the rules. C2: The foul is an excessive, hard contact caused by a player in an effort to play the ball or an opponent. C3: There is an unnecessary contact caused by the defensive player in order to stop the progress of the offensive team in transition. This applies until the offensive player begins his act of shooting. C4: There is a contact by the defensive player from behind or laterally on an opponent in an attempt to stop the fast break and there is no defensive player between the offensive player and the opponents’ basket. This applies until the offensive player begins his act of shooting. In addition, any foul by a defensive player before a throw in during the last two minutes of the game was formerly penalized as an unsportsmanlike foul. This rule was changed in 2022, similar to the NBA's "Away from the Play Foul," and these fouls are now penalized as a personal foul that incurs one free throw plus possession. FIBA's disqualifying foul is comparable to a Flagrant 2 and results in immediate ejection of the offender. It is defined in the rulebook as any flagrant unsportsmanlike action by players, substitutes, head coaches, etc. The penalty for both unsportsmanlike and disqualifying fouls in full court basketball is two free throws and a throw in from the throw in line in the team’s frontcourt. In the halfcourt 3x3 variant, the penalty is also two free throws, but possession after the free throws varies based on the degree of the foul. After a player's first unsportsmanlike foul, possession goes to the team that was otherwise entitled to possession at the time of the play. Following any foul that results in ejection, possession goes to the non offending team. The only exception is in the case of a double unsportsmanlike foul; no free throws are awarded in such a situation.
АҚШ-тың оқу ережелері
АҚШ колледждері мен орта мектептерінің ережелерінде, аса өршіл бұзушылық жеке немесе техникалық бұзушылық ретінде, ерекше түрде немесе қатты айқындырылады.
U. S. college and high school rules define a flagrant foul as a personal or technical foul that is extreme or severe.
ҰҚАА
NCAA-ның ойын ережелерін қадағалау жөніндегі комиссиясы 2011-12 маусымы алдында ерлер және әйелдер баскетбол командалары үшін "өте қатысты" терминін қабылдады. Алайда, NCAA әйелдер ережелері комитеті 2017-18 маусымынан бастап "өте қатысты" терминін тоқтатты да, оның орнына FIBA-ның "әдепсіз" және "дисквалификациялық" терминдерін қолданды. Бұл бұзушылықтар жеке және техникалық бұзушылықтар ретінде есептеледі. "Өте қатысты" 1 (ерлер) немесе "әдепсіз" (әйелдер) бұзушылығы – ойын барысында шамадан тыс немесе күшті физикалық әрекет, соның ішінде ойыншының "шынтағымен соғып, қарсыласының иығынан жоғары заңсыз, шамадан тыс физикалық әрекет жасауы" жағдайларын қамтиды. Бұл құқық бұзушылыққа қарсыластың оңай ұпай алуын болдырмау үшін жасалған бұрынғы "қасақана жасалған" бұзушылық та кіреді. Тек әйелдер баскетболында "әдепсіз" бұзушылыққа сондай-ақ доп тоқтаған кезде жасалған техникалық бұзушылықтар да кіреді. "Өте қатысты" 1 немесе "әдепсіз" бұзушылық үшін жаза – қарсыластың командасына екі айып тастау және бұзушылыққа ең жақын аут сызығынан допты тастау. "Өте қатысты" 2 (ерлер) немесе "дисквалификациялық" (әйелдер) бұзушылық – өте ауыр әдепсіз мінез-құлық, соның ішінде "ойыншының шынтағын күшпен соғып, иығынан жоғары соғуы" немесе доп тоқтаған кезде шамадан тыс немесе күшті физикалық әрекет (тек ерлер үшін). Аяқасты болу да "өте қатысты" 2 немесе "дисквалификациялық" бұзушылық болып саналады. "Өте қатысты" 2 немесе "дисквалификациялық" бұзушылық үшін жаза – бұзушылық жасаған ойыншының ойыннан дереу шығарылуы, сонымен қатар қарсыластың командасына екі айып тастау және допты тастау құқығы, есептеушілер үстеліне қарама-қарсы бөлінген сызықтан. Кейбір әрекеттер, тіпті жаман ниетті немесе әдепсіз болмаса да, бұзушылық болып есептеледі.
The NCAA's Playing Rules Oversight Panel adopted the "flagrant" term before the 2011 12 season for both men's and women's basketball. However, the NCAA's women's rules committee abandoned the term "flagrant", effective with the 2017–18 season, in favor of FIBA's "unsportsmanlike" and "disqualifying" terms. These fouls are counted as personal fouls and technical fouls. A flagrant 1 foul (men's) or unsportsmanlike foul (women's) involves excessive or severe contact during a live ball, including especially when a player "swings an elbow and makes illegal, non excessive contact with an opponent above the shoulders". This offense includes the former "intentional foul" of fouling an opposing player to prevent an easy breakaway score. In women's basketball only, the unsportsmanlike foul also includes contact dead ball technical fouls. The penalty for a flagrant 1 or unsportsmanlike foul is two free throws and a throw in for the opposing team at the out of bounds spot nearest the foul. A flagrant 2 foul (men's) or disqualifying foul (women's) involves unsportsmanlike conduct that is extreme in nature, including "when a player swings an elbow excessively and makes contact above the shoulders", or excessive or severe contact during a dead ball (men only). Fighting is also a flagrant 2 or disqualifying foul. The penalty for a flagrant 2 or disqualifying foul is immediate ejection of the offender, plus two free throws and a throw in for the opposing team at the division line opposite the scorer's table. Certain conduct constitutes a flagrant foul despite not being malevolent or unsportsmanlike.
NFHS
АҚШ-та жоғары мектептердегі ойынды басқаратын NFHS ережелері 10-шы ережеде: "Фолдар мен жазалар" тақырыбында айқын бұзушылықтарды анықтайды. "Айқын" сөзі 2-бапта: "Анықтамалар" бөлімінде түсіндіріледі; 2 16c пункті бойынша ол "қарсыласты ауыр жарақатқа ұшырату қаупі бар, немесе өте немесе тұрақты түрде ұятты немесе құмарлық мінез-құлықты қамтитын аса ауыр немесе шектен шыққан фол" деп сипатталады. Барлық айқын бұзушылықтар жасаған ойыншының дисквалификациялануына, сондай-ақ бұзылған командаға екі айып тастау мен допты иелену құқығына әкеледі.
In the United States, the NFHS rulebook, which governs high school play, defines flagrant fouls in Rule 10: Fouls and Penalties. The word "flagrant" itself is defined in Rule 2: Definitions; 2 16c calls it "a foul so severe or extreme that it places an opponent in danger of serious injury, and/or involves violations that are extremely or persistently vulgar or abusive conduct." All flagrant fouls result in disqualification of the offender in addition to two free throws and possession for the offended team.
Басқа спорт түрлеріндегі балама
Американдық футболда мұндай бұзушылықтар көбінесе жеке қателік ретінде қарастырылады, мысалы, қажетсіз дөрекілік немесе спорттық емес мінез-құлық үшін жаза беріледі, сондай-ақ мүмкін бірден ойыннан шеттетілуге алып келеді. Футболда мұндай бұзушылықтар көбінесе сары немесе қызыл карточкамен жазаланады. Мұз хоккейінде мұндай әрекеттер кейде қарсыласқа қастандық жасауға, жарақат келтіруге талпынуға немесе басқа да бұзушылықтарға алып келеді және осының нәтижесінде үлкен немесе ойыннан қуылғандық, немесе матчтық жаза тағайындалуы мүмкін.
In American football, such fouls generally result in a personal foul, such as unnecessary roughness, or an unsportsmanlike conduct penalty, and possibly immediate disqualification. In association football, such fouls generally result in either a yellow card or a red card being issued. In ice hockey, such fouls sometimes result in a boarding, attempt to injure or other infraction being called and may result in either a major or game misconduct, or match penalty.