Кариб теңізіндегі қант фабрикасы маңындағы елді мекендер
Batey (sugar workers' town)
Кариб теңізіндегі қант фабрикасы маңындағы елді мекен – батей. Куба, Доминикан Республикасы, Пуэрто-Рикода кездеседі. Қант өндірісінің негізгі бірлігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Батей (көпше түрі: батейлер) – қант зауытының төңірегінде салынған елді мекен. Оларды Кубада, Доминикан Республикасында және Пуэрто-Рикода кездестіруге болады. Куба мен Доминикан Республикасында қант өндірісінің негізгі бірлігі әдетте инженерия деп аталады. Инженерия – орталық басқару кеңсесі, қант қамысын өңдеу зауыты, қант тазарту зауыты, кеңсе мен тазарту зауытының маңындағы қала, қант егістік алқаптары (кампос де каня) және жүк машиналары, пойыз, трактор, таразы сияқты түрлі өндірістік жабдықтар мен жұмысшыларға арналған тұрғын үйлерден (әдетте батей деп аталады) тұрады. Батей – казармалар мен бірнеше үйден құралған компаниялық қала. Батейлердің мөлшері әртүрлі болуы мүмкін. Олар қант егістік алқаптарына жақын орналасқан, осылайша жұмысшылар топтары еңбек ететін жерге жақын тұруына мүмкіндік береді.
Settlement built around a sugar mill, in the Caribbean
A batey (plural: bateyes) is a settlement around a sugar mill. They can be found in Cuba, the Dominican Republic and Puerto Rico. In Cuba and the Dominican Republic, the basic conglomerate unit of a sugar production is usually called an ingenio. An ingenio consists of a central administrative office, a sugar cane mill, a sugar refinery, the town around the office and refinery, sugar fields (campos de caña), and miscellaneous production equipment like trucks, trains, tractors, weighing scales, and housing for workers, usually in what is called a batey. A batey is a company town consisting of barracks and a few houses. Bateyes vary in size considerably. They are located close to cane fields so that groups of workers can live nearby their labor site.
Доминикан Республикасы
1933 жылдан бері жыл сайын Доминикан Республикасына қант өнімін жинауға жұмыс істеу үшін Гаитиден маусымдық көшіп келушілер келіп тұрады. Көшіп келушілер батейдегі бөлмелерде орналасады, кейде ешқандай жағдайсыз, және ұзақ күндер бойы ауыр еңбек етуі тиіс. Бүгінде инженеолар мен жер иелері (колонолар) бас іздеушілерге (бускондарға) әрбір қант кескіші (пикадор) үшін сыйақы төлейді. Бас іздеуші жұмыс іздеушіні жұмысқа алуға уәде береді және болашақ иммигранттан ірі сома талап етеді. Иммигранттар келген соң, еңбегін аяқтағанша батейден шыға алмайтынын білуі мүмкін. Уақыт өте келе, кейбір көшіп келушілер қант өнімін жинаудан кейінгі алты айға дейін, "өлген уақыт" (tiempo muerto) деп аталатын кезеңде қалып, гаитилік әйелдермен отбасы құрды. Батейлер мәдениеті мен тілінің қосындысымен ерекше, гаити және доминикан элементтері араласқан. Доминикан үкіметі тарихи түрде батейлерге елдегі басқа да қауымдарға қарағанда аз мемлекеттік қызмет көрсеткен, себебі батейлер заңсыз қоныстар саналды. Батейлер елдің басқару жүйесінен тыс деп есептелді. Негізгі қызметтерді қамтамасыз ету жауапкершілігі мемлекеттік қант кеңесіне (CEA: Consejo Estatal de Azúcar) немесе жеке компанияларға жүктелді, бірақ олар көбінесе бұл міндеттемелерін орындамайтын. Батейлерде гаитиліктер ғана (азамат емес) тұратын жерлер деп есептелді. Батейлерді толтырған гаитиліктер заңды иммигранттар болмағандықтан, олардың балалары көбінесе транзитте туғандары үшін азаматтық құжаттарынан айырылды. Гаитиден де азаматтық құжаттары болмаса, олар мектепке бара алмайды және басқа да мемлекеттік қызметтердің артықшылықтарынан айырылады. Алайда, бірқатар бейүкіметтік ұйымдар батейлерде бастауыш мектептер ашып, осы мәселені шешуге тырысып, оларға доминикан азаматтығын алуға көмектесуде. Бұрын қант өнеркәсібі табысты сала болған. Бірақ, қазіргі Доминикан қант өнеркәсібі бәсекеге төтеп бере алмайды, және осы қауымдарға білім беру мен денсаулық сақтау қызметтерінің тарихи жетіспеушілігімен байланысты, төмен жалақылар батейлерді елдегі ең кедей қауымдардың біріне айналдырды. Доминикан Республикасындағы қазіргі үрдіс – инженеолардың өндірісті тоқтатуы, соның салдарынан қауым үшін жалғыз табыс көзінің жойылуы және батейлердің жаңа типтегі қауымдарға өте баяу түрленуі. Санто-Доминго провинциясындағы Лос-Алькарризос – бұрын батей болған, бірақ қазір аймақтағы және Санто-Домингодағы жұмыс орындары арқылы өмір сүретін муниципалитеттің жақсы мысалы. Батей – қазіргі заманғы құлдық түрі, онда гаитиліктерге 12-14 сағаттық еңбек үшін 2 АҚШ долларынан кем төленеді. Олар көбік тақталарда ұйықтап, электр қуаты мен сусыз өмір сүруге мәжбүр.
Every year since 1933, seasonal immigrants from Haiti have arrived to work the sugar harvest in the Dominican Republic. The migrants are lodged in rooms at the batey, sometimes with no facilities, and expected to work cropping sugar cane in long days with hard hours. These days, individual ingenios and land owners (colonos) pay headhunters (buscones), a fee for each cane cutter (picador) the headhunter provides. A headhunter may entice the prospective labourer with promises of a work permit, and often requires a large fee from the prospective immigrant. When immigrants arrive, they may find that they are not free to leave the batey until they finish the labor. Over time, some of these migrants have stayed through the six months that follow the cane harvest (zafra), called "dead time" (tiempo muerto), and have started families with Haitian women that have migrated as well. Bateys are unique in culture and language in their mix of which is Haitian and which is Dominican. The Dominican government has historically provided fewer public services to bateys than to similarly sized communities in the rest of the country mainly due to Bateyes being seen as illegal settlements. The bateys were regarded as exceptions to the country's governance system. It was often left to the State Sugar Council (CEA: Consejo Estatal de Azúcar) or private companies to provide basic services, a responsibility that all too often they did not fulfill. Bateys were often still regarded as places where only Haitians (non citizens) live. Since the Haitians who originally filled the bateys were not legal immigrants, their children have often been denied citizenship papers because they are considered to have been born while in transit. Without citizenship papers from Haiti either, these children of Haitian immigrants cannot go to school nor can they receive the benefits of other public services; however, a number of non governmental organizations have attempted to address this problem by operating primary schools on bateys trying to get them Dominican citizenship. In the past, sugar was a profitable industry. However, the Dominican sugar industry is no longer competitive, and when combined with the historical lack of educational and health services to these communities, the low wages have tended to make bateys some of the poorest communities in the country. The current trend in the Dominican Republic is for the ingenios to stop production, and thus the only source of income for the community and for the bateys to very slowly transform themselves into new sorts of communities. Los Alcarrizos in the Santo Domingo province is a good example of something that used to be a batey but now is a municipality which survives through jobs in the area and in Santo Domingo. The Batey is a modern form of slavery where Haitians are paid less than $2.00 American dollars for 12–14 hours of labor. They are forced to sleep on foam boards and live without electricity or running water.