Кіріспе

Чарльз Крейтон (22 қараша 1847 – 18 шілде 1927) – британдық дәрігер және медициналық жазушы. Ол медицина тарихы бойынша ғылыми еңбектерімен жоғары құрметке ие болды, бірақ жұқпалы аурулардың микробтық теориясын жоққа шығарғаны үшін көпшілік тарапынан айыпталды.

Өмірбаян

Крейтон Шотландияның Абердиншир, Питерхед қаласында Александр Крейтон мен Агнес Брэнд Крейтонның тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Абердин университетіне стипендия алып, 1867 жылы магистр дәрежесін алды. Содан кейін медициналық білім алып, 1871 жылы М. Б. және М. С. емтихандарын тапсырды. Бітіргеннен кейін ол қысқа мерзімге Венада Карл фон Рокитанскиймен және Берлинде Рудольф Вирховпен оқыды. 1878 жылы докторлық диплом алды. 1872 жылы Берлиннен оралғаннан кейін Крейтон Лондонда аурухана тіркеушісі болып жұмыс істеді, ал 1876 жылы Кембридж университетінде анатомияны демонстрациялаушы болып тағайындалды. Келесі бес жылда ол өзінің алғашқы кітабын – «Адамдағы сиыр туберкулезі» (1881) жазып, «Anatomy and Physiology» журналында анатомия саласында бірнеше мақала жариялады. 1879 жылы журналдың редакторларының бірі болды. Содан кейін, себептері белгісіз, Крейтон Кембридждегі перспективалы мансабынан бас тартып, 1881 жылы Лондонға оралды. Өмірінің соңына дейін ол тәуелсіз түрде зерттеу жұмыстарын жүргізіп, жалғыз өмір сүрді. 1881 және 1883 жылдар аралығында ол Аугуст Хирштің «Географиялық және тарихи патология туралы нұсқаулық» еңбегінің неміс тілінен үш томдық аудармасын жариялады. Оның ең маңызды еңбегі – «Британ аймағындағы эпидемиялар тарихы» бірнеше жыл дамыды және 1891 және 1894 жылдары екі томдық болып жарық көрді. Крейтон вакцинацияның – бұл қанды залалданған материалмен улау екенін, және ол аурудан қорғамайды деп мәлімдеді. «Британ энциклопедиясы» үшін патология (1885) және вакцинация (1888) тақырыбында жазған екі мақаласында микробалардың бар екендігіне және вакциналардың тиімділігіне күмән келтірді. Осы көзқарастары үшін ол жетекші медициналық журналдарда кеңінен сынға ілінді. Ол «Ишекбездің және вакциналық сифилис табиғаты» (1887) және «Дженнер және вакцинация» (1889) еңбектерінде өз антивакциналық, дәстүрден тыс және танылмаған пікірлерін білдіруді жалғастырды. Крейтон Лондонның Міндетті вакцинацияны жою қоғамының белсенді мүшесі болды.