Ұлыбритания Корольдігі Парламентінің 1707-1708 жылдардағы тарихы

Кіріспе

Ұлыбритания Корольдігінің Парламенті 1707 - 1708 жылдар

Ұлыбритания Корольдігінің алғашқы Парламенті 1707 жылы Англия Корольдігі мен Шотландия Корольдігінің бірігуінен кейін құрылды. Бұл, шын мәнінде, Анна патшайымының екінші Парламентінің төртінші және соңғы сессиясы болды: Англияда да, Уэльсте де жаңа сайлаулар өткізілмеді, ал Англияның Өкілдер палатасының бұрынғы мүшелері Ұлыбританияның жаңа Өкілдер палатасының мүшелері ретінде отырды. Шотландияда одақ күшіне енгенге дейін Шотландия Парламенті он алты пэрді (Шотландиялық өкілдік пэрлерді қараңыз) және 45 Парламент мүшесін Вестминстердегі ағылшын әріптестерімен біріктірді.

Ағылшын парламентімен сабақтастық

Соңғы ағылшын парламенті (Анна ханымның екінші парламенті) 1705 жылдың 14 маусымында ресми түрде басталды және үш сессия өткізді. Бірінші сессия 1705 жылдың 25 қазанынан 1706 жылдың 19 наурызына дейін, екіншісі 1706 жылдың 3 желтоқсанынан 1707 жылдың 8 сәуіріне дейін және үшіншісі 1707 жылдың 14 сәуірінен 1707 жылдың 24 сәуіріне дейін жұмыс істеді. Одақ актысының бір шартына сәйкес, Анна 1707 жылдың 1 мамырына дейін ағылшын парламентінің қазіргі мүшелерін британ парламентінің ағылшын мүшелеріне айналдыруға тиіс болды, әйтпесе жаңа сайлау шақыру керек еді. 1707 жылдың 24 сәуіріндегі жабылу сөзінде Анна ағылшын парламентіне 1 мамырға дейін келісім шартын қолдану және ағылшын парламентінің қазіргі мүшелерінің бірінші британ парламентіне қатысу ниеті туралы хабарлады. Сөзден кейін Аннаның бұйрығымен парламент 30 сәуірге дейін жабылды. 29 сәуірде Анна өзінің сөзінде уәде еткендей, Одақ актысының парламентті жариялау арқылы қайта жандандыратын шартын қолданды. 5 маусымдағы тағы бір жариялауда Анна шотланд мүшелерін (16 пэр және 45 комиссар) есімдері бойынша тізімдеді және жаңа шақыру қағаздарын шығармай, королева Ұлыбританияның алғашқы парламентінің 1707 жылдың 23 қазанында «жиналып, өткізілуін» белгіледі. 1694 жылғы үшжылдық актінің мақсаты үшін Ұлыбританияның бірінші парламенті «жаңа» парламент ретінде есептеле ме, әлде екі жыл бойы отырған қазіргі ағылшын парламентінің жалғасы ретінде есептеле ме, бұл бірден анық болған жоқ. Кейбіреулер (мысалы, Харли) оның жаңа шақыру қағаздарымен шақырылмағандықтан, жалғас екенін айтты және оның мерзімі 1708 жылдың 14 маусымында аяқталады деп күтті, сондықтан оны таратып, жаңа сайлау шақыру керек еді. Бірақ басқалары (мысалы, Марлборо) 29 сәуірдегі Аннаның жариялауы соңғы ағылшын парламентінің мерзімін (30 сәуірде аяқталады) ұзартпағанын ескеретін болса, соңғы ағылшын парламенті заңды түрде тоқтатылған және Бірінші британ парламенті жаңа парламент болды, ал үшжылдық есептегіш қайта басталды деп мәлімдеді. Марлбороның пікірі басым болған сияқты, бірақ оны тексеруге мүмкіндік болмады, себебі Бірінші британ парламенті тек бір сессияда отырып, 1708 жылдың сәуірінде үшжылдық мерзімнен бұрын таратылды. Жалғастыру мәселесі құжаттарда әлі де екіұшты болып қала береді. XIX ғасырдың парламенттік тарихшысы Уильям Коббет Бірінші британ парламентін жаңа және ерекше парламент деп санады және оны Аннаның соңғы ағылшын парламентінен бөліп қарастырды. Заңнамалық жазбалар жинақтары оны әртүрлі қарастырады, мысалы, Пикеринг пен Руффхедтің заңдар жинақтары соңғы ағылшын сессиясын «5 Анна» деп, ал алғашқы британ сессиясын «6 Анна» деп атайды (бірақ оның басталуын 23 қазанға, яғни кездесу күніне, 29 сәуірге емес, Аннаның жариялау күніне сәйкес келтіреді). Керісінше, «Статут корольдігі» (ресми жинақ) заңдарды ажыратпайды және екі сессияны да бір тізімге біріктіріп, соңғы ағылшын заңын 6 Ann деп белгілейді. c. 34, ал алғашқы британ заңын 6 Ann деп белгілейді. c. 35. Жалғастырудың екіұштылығы 1705 жылы сайланған Брамбердің парламент мүшесі Джон Ассиллдің ісіне әсер етті, ол 1707 жылдың 12 маусымында тұтқындалып, қарыз үшін Флит түрмесіне қамалды. Бұл ағылшын парламенті жабылып, британ парламенті ашылған аралықта болғанмен, Ассилл қазіргі парламент мүшесі екендігіне байланысты тұтқындалудан парламенттік иммунитетке шағымданды. Ассиллдің апелляциясы британдық Төменгі палатада ашылғаннан кейін көп ұзамай талқыланды. Палата 16 желтоқсанда Ассиллдің сол кезеңде иммунитетін сақтағанын («мүгедектігі болуы керек») мақұлдады, бірақ оның себебін түсіндірмеді және оның тұтқындалған кезде қай парламенттің мүшесі болғанын нақты жарияламады. Дегенмен, оны босату туралы бұйрық бергеннен екі күн өткен соң, Палата Ассиллді басқа себептермен (құдайға қарсы кітап жазу) парламенттен шығаруға дауыс берді.

The last English parliament (Queen Anne's second parliament) officially began on 14 June 1705 and sat for three sessions. The first session met from 25 October 1705 to 19 March 1706, the second from 3 December 1706 to 8 April 1707 and the third from 14 April 1707 to 24 April 1707. According to a clause of the Act of Union, Anne had until 1 May 1707 to convert the current sitting members of the English parliament into the English members of a British parliament, otherwise she would have to call for fresh elections. In her closing speech of 24 April 1707, Anne informed the English parliament of her intention to exercise the treaty clause before 1 May and have current members of the English parliament sit in the first British parliament. After the speech, at Anne's command, parliament was prorogued until 30 April. On 29 April, as promised in her speech, Anne invoked the clause of the Act of Union reviving the parliament by proclamation. In another proclamation on 5 June, Anne listed the Scottish members (16 peers and 45 commissioners) by name and, without issuing new writs of summons, the Queen scheduled the first parliament of Great Britain to "meet and be holden" on 23 October 1707. It was not immediately clear, for the purposes of the 1694 Triennial Act, whether the First Parliament of Great Britain would count as a "new" parliament or as a continuation of the current English parliament that had already sat for two years. Some (e. g. Harley) argued that it was a continuation, as it was not summoned by fresh writs, and thus expected its term would expire 14 June 1708, and it would have to be dissolved and new elections called before the deadline. But others (e. g. Marlborough) argued that because Anne's proclamation of 29 April did not renew the prorogation of the last English parliament (set to expire on 30 April), then the last English parliament was legally defunct and the First British Parliament was new, and the triennial clock was reset. Although it seems that Marlborough's opinion prevailed, it was not tested as ultimately the First British Parliament would sit through only one session and be dissolved in April 1708, before the triennial deadline. The matter of continuity remains ambiguous in the records. The authoritative 19th century parliamentary historian William Cobbett considered the First British Parliament a new and distinct parliament, and separated it from the Anne's last English parliament. Collections of statute records treat it inconsistently, e. g. the Statutes at Large collections of both Pickering and Ruffhead label the last English session as "5 Anne", and the first British session as "6 Anne" (albeit dating its beginning on 23 October, the date of meeting, and not 29 April, the date of Anne's proclamation). By contrast, the Statutes of the Realm (an official collection) does not differentiate the statute labels, and lists both sessions on the same roll, merged into one, with the last English statute labelled 6 Ann. c. 34 and the first British statute labeled 6 Ann. c. 35. The ambiguity of continuity mattered to the case of John Asgill, a member of parliament for Bramber, elected in 1705, who was arrested on 12 June 1707 and imprisoned at Fleet Prison for debt. Although this was in the interval between the closure of the English parliament and the opening of the British one, Asgill appealed to parliamentary immunity from arrest on the grounds that he was a member of a current parliament. Asgill's appeal was debated in the British House of Commons shortly after opening. Although the House ended up agreeing, on 16 December, that Asgill had retained immunity in that period ("ought to have the privilege"), they did not explain why, nor declare precisely of which parliament he was a member at the time of his arrest. Nonetheless, two days after ordering his release, the House voted to expel Asgill on different grounds (authoring a blasphemous book).

Парламент отырыстарының күндері

Сайлау: 1707 жылғы 29 сәуірде Ұлыбритания Парламенті жарияланды. Соңғы ағылшын Төменгі палатасының мүшелері 1705 жылғы 7 мамыр мен 6 маусым аралығында сайланды. Одаққа дейінгі Шотландиядағы соңғы жалпы сайлау 1702 жылдың күзінде өтті. Шотландия Парламенті 1703 жылғы 6 мамыр мен 1707 жылғы 25 наурыз аралығында отырды. Алғашқы отырыс және ең ұзақ заңдық мерзім: Парламент 1707 жылғы 23 қазанда алғаш рет жиналды. Егер үзіліссіздік қабылданса, онда парламент, ертерек таратылмаса, Англияның соңғы Парламентінің алғашқы отырысынан бастап үш жылдық мерзімі аяқталуға тиіс еді; ол 1708 жылғы 14 маусымда болған болар еді. Тарату: Бірінші британ Парламентінің алғашқы және жалғыз сессиясы 1708 жылғы 1 сәуірде жабылды. Үзіліс кезінде ол 13 сәуірде қайтадан тоқтатылды, және екі күннен кейін, 15 сәуірде парламент жариялау арқылы таратылды, ал жаңа парламентке шақыру мен сайлау үшін жаңа жарлықтар шығарылды.

Партияның құрамы

Партия ұғымы кейін қалыптасқаннан гөрі бұрынғыда әлдеқайда еркін болды. Олардың замандастары да, кейінгі тарихшылар да кімнің қай санатқа жататынын нақты анықтай алмады, бірақ шамамен бағалаулар жасауға болады. Әулетті және ақсүйек отбасылар туыстар мен олардың жанындағы адамдардан құралған байланыстар жасады. Бұл байланыстар топтасып, фракциялар құрды, көбінесе өзінің және жақындарының патшалық құрмет пен лауазым алуына мүдделі көрнекті тұлғаларды қолдады. Фракциялар көбінесе виг немесе тори бағытында болды. Виг пен тори арасындағы бөліністің үстінен "Сот" және "Ел" деген екі бағыт өтті. "Сот" партиясын қолдаушылар патшайымның министрлерін қолдауға бейім болды. "Ел" партиясының өкілдері барлық министрліктерге қарсы тұрды. Шотландиядағы партиялық бөліністер Англия мен Уэльстегілерге ұқсас болды (бірақ "Ел" және тори көзқарастарына қарағанда "Сот" және вигке көбірек бейімделген). Шотландия саясатында "Эскадрон Воланте" деп аталатын топ та болды. Бұл топ, әскерлік құралымның бір түрінің атымен аталған, бастапқыда Одаққа қарсы болды, бірақ кейін оның жақтастарына айналды. 1705 жылғы сайлаудан кейін Англия Парламентінің құрамы шамамен 267 тори және 246 вигтен тұрды.

Парламент мүшелерінің қысқаша сипаттамасы

Келесі кестедегі санаттардың кілті: Боро': Аймақтық сайлау округтері, Шир: Округ сайлау округтері, Univ. : Университет сайлау округтері, Ко.: Кооптациялық сайлау округтері (Парламент тағайындаған), No. : сайлау округтерінің саны, Парламент депутаттары: Парламент депутаттарының саны, Жалпы саны: Шотландия осы жерде бір округ ретінде есептеледі, себебі 45 депутаттың барлығы Шотландия Парламентімен сайланды. Монмутшир (бір аймақтық және екі округтік өкілі бар) осы мақала мақсатында Уэльске қосылған, бірақ сол кезде ол көбінесе Англияның бір бөлігі деп есептелген. + 1-кесте: Сайлау округтері мен депутаттар, түріне және елге қарай Ел Сайлау округтері Мүшелер Боро' Шир Univ. Ко. Барлығы Боро' Шир Университет Шотландиялықтар Барлығы 202 39 2 — 243 404 78 4 — 486 Уэльс 13 13 — — 26 13 14 — — 27 — — — 1 — — — 45 45 Барлығы 215 52 2 1 270 417 92 4 45 558 + 2-кесте: Сайлау округінің орын саны, түріне және елге қарай Ел Аймақтық сайлау округтері Округ және округтік сайлау округтері Университет сайлау округтері Кооптациялық сайлау округтері Барлық округтер Барлық депутаттар 1 депутат 2 депутат 4 депутат No. Депутаттар 1 депутат 2 депутат No. Депутаттар 2 депутаттар 45 депутаттар 4 196 2 202 404 — 39 39 78 2 4 — — 243 486 Уэльс 13 — — 13 13 12 1 13 14 — — — — 26 27 — — — — — — — — — — 1 45 1 45 Барлығы 17 196 2 215 417 12 40 52 92 2 4 1 45 270 558

Спикерлер мен үкімет

Уильям Каупер (Лорд Каупер), 1705 жылдың қазан айынан бастап Мөрдің Лорд-сақшысы болды, ал 1707 жылдың 4 мамырында королева Анна оны Лорд-канцлер етіп тағайындады, осылайша Ұлыбритания Лордтар палатасының алғашқы Лорд-спикері ретінде жүн төсегіне отырды. 1707 жылдың 23 қазанында Джон Смит (1655–1723), 1695 жылдан бері Андоверден сайланған депутат (виг), Ұлыбританияның Халықтар палатасының алғашқы спикері болып сайланды. Смит 1705 жылдан бері Англияның Халықтар палатасының спикері қызметін атқарды. Осы Парламент шақырылған кезде Премьер-министр лауазымы болған жоқ. 1707 жылғы үкімет «партиясыз» коалиция ретінде сипатталды, ол тори және виг министрлерінің араласуынан құралды және Сидни Годольфин (сол кездегі Лорд-жоғарғы қазынашы және ең ықпалды министр), Роберт Харли (Мемлекеттік хатшы) және Джон Черчилль (Марлборо герцогы) (Ордонанс генерал-майстры) (толық ақпарат алу үшін Годольфин-Марлборо министрлігін қараңыз) басшылығымен басқарылды. 1708 жылдың ақпанында Анна Годольфиннің орнын басуға тырысқан кезде (Годольфин тори болғанымен, парламенттегі Юнто вигтеріне көбірек сүйенді, оны Анна қабылдай алмады) ауыр саяси дағдарыс туды. Анна Харли басқаратын жаңа министрлер кабинетін таңуға тырысты, бірақ Годольфин мен Марлборо оған қарсы тұру үшін бірікті, нәтижесінде Харли қызметтен алынды. Годольфин қайта құрылған коалициялық үкіметте қызметін жалғастырды. 1702 жылы басталған Испан мұрагерлік соғысы осы парламент кезеңінде де жалғасты, және сессиядағы парламенттік пікірталас көп бөлігі соғысқа қатысты болды. Парламент 1708 жылдың наурыз айында Джеймс Фрэнсис Стюарт («Ескі талапкер») француздық қолдаумен Шотландияға сәтсіз якобит шабуылына тырысқанда әлі де отырыста болды. Сессияның маңызды актілерінің бірі – Шотландияның Жеке кеңесін тарату туралы заңның (6 Анна c.6) қабылдануы, осылайша Англия мен Шотландия үшін бірыңғай Жеке кеңес құрылды. Сондай-ақ, шотланд ақсүйектері мен депутаттарын сайлау тәртібін ресімдеу және Шотландияға ағылшын мекемелерінің (мысалы, Эксчекер соттарының) құзыретін кеңейту үшін басқа да заңдар қабылданды. Ол сонымен қатар Шығыс Индия компанияларын біріктіруге келісім берді және 1698 жылы бұзылған бірыңғай монополияны қайта жаңартуға (6 Анна c.17) келісті. Бұған қоса, Англия банкінің (құрылған 1694 ж.) директорлары мен басшыларының тағайындалуы мен сайлауын реттейтін заң (6 Анна c.32) қабылданды.

William Cowper (Lord Cowper), Lord Keeper of the Seal since October 1705, was elevated by Queen Anne on 4 May 1707 to Lord Chancellor and thus sat on the woolsack as the first Lord Speaker of the House of Lords of Great Britain. On 23 October 1707, John Smith (1655–1723), MP (Whig) for Andover since 1695, was elected the first Speaker of the House of Commons of Great Britain. Smith had been the Speaker of the House of Commons of England since 1705. When this Parliament took place no office of Prime Minister existed. Government in 1707 has been characterized as a "no party" coalition, a mixture of Tory and Whig ministers, led by a triumvirate consisting of Sidney Godolphin, 1st Earl of Godolphin (the Lord High Treasurer and dominant minister at the time), Robert Harley (Secretary of State) and John Churchill (Duke of Marlborough) (Master General of the Ordnance) (see Godolphin–Marlborough ministry for more information). There was a severe political crisis in February 1708, when Anne tried to get to get rid of Godolphin (although a Tory, Godolphin was increasingly reliant on the Junto Whigs in parliament, whom Anne could not brook). Anne tried to impose a new slate of ministers headed by Harley, but Godolphin and Marlborough joined forces to resist it, and it was Harley who got ejected instead. Godolphin remained in office in a reconstructed coalition ministry. The War of the Spanish Succession, which had begun in earnest in 1702, was still on going for the duration of this parliament, and much of the parliamentary debate during the session relates to the war. Parliament was still in session when James Francis Stuart ("Old Pretender"), with French support, attempted a failed Jacobite landing in Scotland in March 1708. Among the notable acts of the session was the passage of an act (6 Anne c.6) abolishing the Privy Council of Scotland, and thus establishing a single privy council for both England and Scotland. There were other acts to extend jurisdiction of English institutions (e. g. Courts of Exchequer) to Scotland and formalize the procedures for election of Scottish peers and MPs. It also approved the merger of the East India companies and reinstated a single monopoly (which had been broken in 1698) in return for a lump sum fee (6 Anne c.17). It also passed an act (6 Anne c.32) regulating the positions and elections for governor, directors, etc. of the Bank of England (est. 1694).