Кіріспе

1855-56 жылдары Орегон штатында Түпкі американдық тайпалар мен АҚШ әскері мен қоныс аударушылары арасындағы қақтығыс.

Рог өзенінің соғыстары – 1855-1856 жылдары АҚШ армиясы, жергілікті жасақтар мен еріктілер және Рог өзенінің үндістері деп жиі аталатын Түпкі американдық тайпалар арасындағы қарулы қақтығыс. Бұл қақтығыс атауы көбінесе 1855-1856 жылдары болған жаулық әрекеттерді ғана қамтиды, бірақ 1830-шы жылдардан бастап еуропалық американдық қоныс аударушылар мен Түпкі американдықтар арасында аумақ және ресурстар үшін көптеген ұсақ шайқастар болған. Соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ Толова және басқа тайпаларды Орегон мен Калифорниядағы резервацияларға көшірді. Орталық жағалау Орегонында Тилламук, Силец және тағы 20-ға жуық тайпалар Толовамен бірге Жағалау үнді резервациясына орналастырылды. Қазір ол Силец резервациясы деп аталады, ол Силец өзенінің бойындағы Орталық жағалау жотасында, Орегон штатының Ньюпорт қаласынан солтүстік-шығысқа қарай шамамен 15 шақырым жерде орналасқан. Бастапқыда тайпалар 10 түрлі тілде сөйлеген, бірақ 21-шы ғасырда сақталған туған тіл – Siletz Deen ni, ол Толоваға жақын Атабаска тілі.

Өмірбаян

Рог-Ривер индейлері мен осы аймақтан өтетін алғашқы еуропалық америкалық қоныс аударушылардың араласуы салыстырмалы түрде бейбіт болды. Дегенмен, жағдай Орегон жолының ашылуымен және солтүстік Калифорнияда, содан кейін шығыс Орегонда алтын іздеулермен күрт өзгерді. Аймаққа үлкен топтағы қоныс аударушылар мен кеншілер келді, олар индейлердің тіршілік етуіне қажетті табиғи ресурстарды шектеусіз пайдаланды, аң мен балыққа таласты және емен ағаштарының толық ормандарын кесіп тастады. Алғашқы қақтығыстар 1834 жылы американдық Юинг Янгтың Орегонға саяхаттауынан басталды. Оның тобы бірнеше жергілікті тұрғынды өлтіріп, денелерін лагерь құрған аралға жерледі. Бұл денелерді кейіннен жергілікті тайпа тапты және келесі жылы олар, американдық аң аулаушылар тобына шабуыл жасады. 1826 жылы Гудзон шығанағы компаниясының (HBC) Александр Родерик МакЛеод, HBC өңірлік штаб-пәтерінен Форт-Ванкуверден Рогке дейін оңтүстікке қарай құрлықпен экспедицияға жетекшілік етті. Бұл алғашқы кездесулерде жергілікті тайпалар мен еуропалықтар арасындағы шиеленіс салыстырмалы түрде аз болды. Алайда, 1834 жылы Мишель Лафрамбуаз басқарған HBC экспедициясы Рог өзенінің 11 жергілікті тұрғынын өлтіргені хабарланды, ал одан кейін көп ұзамай, американдық аң аулаушы Юинг Янг басқарған топ кем дегенде тағы екеуін атып өлтірді. 1846 жылдан кейін Рог өзенінің су алабына еуропалық қоныс аударушылардың саны күрт өсті, осы кезде Джесси Апплегейт басқарған 15 адамнан тұратын топ Орегон жолына оңтүстік баламасын жасады; жаңа жол Уилламет аңғарына бет алған көшпенділер тарапынан пайдаланылды. Кейіннен Апплегейт жолы деп аталған бұл жол Рог және Беар-Крик аңғарларынан өтіп, қазіргі Эшленд пен Жоғарғы Кламат көлінің оңтүстігіндегі Каскад тауларының арасын кесіп өтті. 1846 жылдың соңында жаңа жолмен 90-100 шарықат және 450-500 көшпенді пайдаланды, Рог тайпасының мекендері арқылы Беар-Крик өзенінің бастауы мен болашақ Грантс-Пасс орны арасынан өтіп, Рог өзенін одан 7 шақырым төменде кесіп өтті. Екі тараптың қорқынысына қарамастан, 1830 және 1840 жылдардағы су алабындағы зорлық-зомбылық шектеулі болды; "Индейлер ақтардың жолын жеделдетуге мүдделі болған сияқты, және олар аймақтан шабуылға ұшырамастан өткеніне қуанды". 1847 жылы Уитман трагедиясы және болашақта Оңтүстік-Шығыс Вашингтон болып табылатын аймақтағы Кейузе соғысы аймақтағы еуропалық қоныс аударушылар арасында үлкен қорқыныш тудырды. Олар жергілікті халықпен күресу үшін үлкен ерікті жасақтар құрды. 1848 жылы Калифорниядағы алтын асығудың басталуымен Рог өзені аңғарынан өтетін қоныс аударушылар арасындағы шиеленіс күшейді, өйткені Орегон аумағынан жүздеген ер адамдар Сакраменто өзені бассейніне қарай Рог аңғары арқылы өтті. 1850 жылы Рог бойымен қайтып келе жатқан кеншілер тобына жергілікті тұрғындар шабуыл жасағаннан кейін, бұрынғы аумақтық губернатор Джозеф Лейн Такелма тайпасының басшысы Апсеркахармен бейбіт келісімге келді. Ол жергілікті халықтың құқықтарын қорғауға және Рог аңғары арқылы еуропалық кеншілер мен қоныс аударушылардың қауіпсіз өтуін қамтамасыз етуге уәде берді. (Сондай-ақ қараңыз: Эванс-Крик шайқасы)

Рог өзенінің аңғарындағы тау-кен өндірісі

Кеншілер су алабында, оның ішінде Джексон өзені деп аталатын Bear Creek саласында алтын іздеуді бастады. 1851 жылы кейін Джексонвиллге айналған жерде олар кен лагерін құрды. Сол жылы кеншілерге жасалған шабуылдар АҚШ армиясының араласуына және Table Rock маңында үндістер мен кәсіби әскерлер мен ерікті кеншілер жасақтары арасындағы шайқасқа әкелді. Жаңа аумақтық губернатор Джон П. Гейнс кейбір үнді тайпаларымен келісімге келді, бірақ барлығымен емес, оларды Bear Creek және бас өзеннің оңтүстік жағындағы басқа салалардан шығарып алды. 1853 жылы болған келесі қақтығыстар Table Rock келісіміне әкелді, ол Rogue River тайпасы үшін федералды Fort Lane бекінісінен өзен арғы жағында Table Rock үнді резервациясын құрды. Ақ халықтың саны артып, үндістер жерінен, азық-түлігінен және қауіпсіздігінен айырылғандықтан, 1854-1855 жылдарға дейін жоғары және төмен ағыста зорлық-зомбылық оқиғалары жалғасты.

Соғыс

1855 жылы бұл шиеленіс ашық қақтығысқа ұласты, ол 1856 жылға дейін жалғасты және қазір Рог Ривер соғысы деп аталады. Орегон университетіндегі Кайюзе, Якима және Рог өзендері соғыстары туралы нұсқаулық 1847–1858 жылдардағы соғысты былайша сипаттайды:

1850 жылдары Вашингтон территориясының губернаторы Стивенс үнді саясаты мәселесінде АҚШ армиясымен келіспеді: Стивенс үндістерді қоныстандырып, жерлерін иемденгісі келді, ал армия жер басып алуға қарсы болды. Рог өзені аймағындағы ақ қоныс аударушылар үнділердің ауылдарына шабуыл жасады, ал Форт-Лейн коменданты капитан Смит үндістер мен қоныс аударушылардың арасына жиі өзінің әскерлерін қойды. 1855 жылдың қазан айында ол үнді әйелдері мен балаларын олардың қауіпсіздігі үшін фортқа әкелді, бірақ қоныс аударушылардың тобы олардың ауылына шабуыл жасап, 27 үндіні өлтірді. Үндістер кек алу үшін 27 қоныс аударушыны өлтірді, бірақ қоныс аударушылар қыс бойы үнді лагерьлеріне шабуылдауды тоқтатпады. 1856 жылдың 27 мамырында капитан Смит үндістердің АҚШ армиясына бас июын ұйымдастырды, бірақ үндістер әскерлерге шабуыл жасады. Командир күштер келгенге дейін үндістермен шайқасты, содан кейін үндістер шегінді. Бір айдан кейін олар бас иіп, резервацияға жіберілді. Табель-Рок резервациясында суықтан, аштықтан және аурулардан зардап шеккен Такельма тайпасының бір бөлігі 1855 жылдың қазан айында Кішкентай Бютт-Крик сағасының жанындағы ескі ауылына оралды. Еріктілердің шабуылынан 23 ер адам, әйел және бала қаза тапты, одан кейін олар өзен бойымен қашып, Голд-Хиллден Галис-Крикке дейін ақтарға шабуыл жасады. Еріктілер мен әскерлермен кездескен үндістер алдымен оларды кері қайтарды, бірақ шамамен 200 еріктінің күні бойы шабуылынан кейін соғыс төменгі өзендегі Биг Бендте (RM 35 немесе RK 56) аяқталды. Рог Ривер индейлерінің көп бөлігі 1856 жылы солтүстікке қарайғы резервацияларға көшірілді. Олардың шамамен 1400-і Орегон штатының орталық бөлігіндегі Жағалау резервациясына жіберілді, кейіннен ол Силец резервациясы деп аталды. Олар Тилламук, Силец және Клатсоп сияқты Жағалау Салиш тайпаларының өкілдерімен бірге орналастырылды. Табель-Рокта әлі де шабуылға ұшырау қаупі бар 400 адамды қорғау үшін Орегон штатының индейлік істер жөніндегі бастығы Джоэл Палмер оларды Орегон штатының Ямхилл округінде жаңадан құрылған Гранде-Ронде резервациясына көшіруге бұйрық берді.

Ашар төбедегі қырғын

Аштық төбедегі қырғын, сондай-ақ Грав-Крик төбелерінің шайқасы деп те аталады, Рог-Ривер соғыстарының ең ірі қырғыны болды. Ол 1855 жылдың 31 қазанында болды. Жергілікті американдықтар әйелдері мен балаларымен бірге лагерь құрған еді.