Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс суретшісі және ақыны (1874 –1927)
German artist and poet (1874 –1927)
Эльза бароннесс фон Фрейтаг Лорингховен (туған есімі Эльза Хилдегард Плётц; 12 шілде 1874 – 14 желтоқсан 1927) – неміс туған авангардты бейнелеу суретшісі және ақыны, 1913-1923 жылдары Нью-Йорктің Гринвич-Виллиджінде белсенді болды. Онда оның радикалды өзін-өзі таныстыруы тірі Даданың символына айналды. Ол сол дәуірдегі ең даулы және радикалды әйел суретшілерінің бірі саналды. Оның қоздыратын поэзиясы 2011 жылы «Дене терлеуі: Эльза фон Фрейтаг Лорингховеннің цензураланбаған жазбалары» деген жинақта жарық көрді.
Elsa Baroness von Freytag Loringhoven (née Else Hildegard Plötz; 12 July 1874 – 14 December 1927) was a German born avant garde visual artist and poet, who was active in Greenwich Village, New York, from 1913 to 1923, where her radical self displays came to embody a living Dada. She was considered one of the most controversial and radical women artists of the era. Her provocative poetry was published posthumously in 2011 in Body Sweats: The Uncensored Writings of Elsa von Freytag Loringhoven.
Ерте өмір
Эльза Плоц 1874 жылғы 12 шілдеде Германияның Померания аймағындағы Свинемунде қаласында, Адольф Плоц, масон, және Ида Мари Клейст отбасында дүниеге келді. Оның әкесімен қарым-қатынасы шиеленіскен еді – ол отбасында оның қаншалықты бақылаушы болғанын, сондай-ақ оның қатыгез, бірақ жақсы жүректі екенін баса айтты. Ол өнерінде саяси құрылымдардың отбасылық ортада еркек үстемдігін қалай ынталандыратынын, мемлекеттің патриархалдық қоғамдық тәртібін қалай сақтайтынын көрсетті. Ол Эльза Энделл атанды. Олардың қарым-қатынасы "ашық" болды, ал 1902 жылы ол Энделлдің досы, шағын ақын және аудармашы Феликс Пол Гривеге (кейін Фредерик Филип Гров деген атпен танылды) ғашық болды. 1903 жылдың қаңтар айының соңында үштік Сицилиядағы Палермоға саяхаттағаннан кейін Энделлдердің некесі бұзылды. Олар 1906 жылы ажырасты. Ажырасулары ашулы болғанымен, ол Энделлге бірнеше сатирикалық өлеңдер арнады. 1906 жылы ол Гривемен бірге Берлинге оралды, онда олар 1907 жылғы 22 тамызда үйленді. 1909 жылға қарай Гриве үлкен қаржылық қиындыққа тап болды. Әйелінің көмегімен ол өзіне-өзі қол жұмсауға әрекеттенді және 1909 жылдың шілдесінің соңында Солтүстік Америкаға кетіп қалды. 1910 жылдың шілдесінде Эльза оған АҚШ-та қосылды, онда олар Цинциннатиден шалқары орналасқан Кентукки штатының Спарта қаласындағы шағын шаруашылықты жүргізді. Грив 1911 жылы күртен оны тастап, Фарго, Солтүстік Дакота маңындағы бай шаруашылыққа, ал 1912 жылы Манитобаға кетіп қалды. Гривпен ажырасқаны туралы ешқандай жазба жоқ. Эльза Цинциннатидегі суретшілер үшін модель болып жұмыс істеді, содан кейін Батыс Вирджиния және Филадельфия арқылы шығысқа қарай жол тартты, және 1913 жылдың қарашасында Нью-Йоркте неміс бароны Леопольд фон Фрейтаг Лоринговенге (Хуго фон Фрейтаг Лоринговеннің ұлы) тұрмысқа шықты. Осы кезде Эльза табылған және тасталған заттардан мүсіндер жасауды бастады. Кейіннен ол "дадаист баронесса Эльза фон Фрейтаг Лорингховен" деп танылды.
Elsa Plötz was born on 12 July 1874, in Swinemünde in Pomerania, Germany, to Adolf Plötz, a mason, and Ida Marie Kleist. Her relationship with her father was temperamental—she emphasized how controlling he was in the family, as well as how cruel, yet big hearted he was. In her art, she related the ways that political structures promote masculine authority in family settings, maintaining the state's patriarchal societal order. becoming Elsa Endell. They had an "open relationship", and in 1902 she became romantically involved with a friend of Endell, the minor poet and translator Felix Paul Greve (who later went by the name Frederick Philip Grove). After the trio travelled together to Palermo, Sicily in late January 1903, the Endells' marriage disintegrated. They divorced in 1906. Although their separation was acrimonious, she dedicated several satirical poems to Endell. In 1906, she and Greve returned to Berlin, where they were married on August 22, 1907. By 1909, Greve was in deep financial trouble. With his wife's help, he staged a suicide and departed for North America in late July 1909. In July 1910, Elsa joined him in the United States, where they operated a small farm in Sparta, Kentucky, not far from Cincinnati. Greve suddenly deserted her in 1911 and went west to a bonanza farm near Fargo, North Dakota, and to Manitoba in 1912. There are no records of a divorce from Greve. Elsa started modeling for artists in Cincinnati, and made her way east via West Virginia and Philadelphia, and then she married her third husband, the German Baron Leopold von Freytag Loringhoven (son of Hugo von Freytag Loringhoven), in November 1913 in New York. At that time Elsa began to make sculptures out of found and discarded objects. She later became known as "the dadaist Baroness Elsa von Freytag Loringhoven".
Жұмыс
Нью-Йорк қаласында Фрейтаг Лорингховен темекі фабрикасында жұмыс істеу арқылы және Луи Буше, Джордж Биддл және Тереза Бернштейн сияқты суретшілерге модель болып тұру арқылы өмірлік аяқтанды. Ол Ман Рэй, Джордж Грантем Бэйн және басқалар түсірген фотосуреттерде де пайда болды.
In New York City, Freytag Loringhoven supported herself by working in a cigarette factory and by posing as a model for artists such as Louis Bouché, George Biddle, and Theresa Bernstein. She appeared in photographs by Man Ray, George Grantham Bain and others.
Поэзия
Бароншаға поэзиясы үшін платформа берілді, «Кішкентай шолу» журналында 1918 жылдан бастап оның туындылары Джеймс Джойстің «Улисс» романының тарауларымен бірге жарияланды. Джейн Хип бароншаны «алғашқы американдық дадаист» деп санады. Ол дыбыстық поэзияның ертедей пионері болды, сонымен қатар дефисті шығармашылықпен қолданды, ал «Kissambushed» және «Phalluspistol» сияқты көптеген портманто композициялары миниатюралық өлеңдерді ұсынады. Оның көптеген өлеңдері «Дене терлеуі» жарық көргенге дейін жарияланбады. Оның жеке қағаздары оның редакторы, әдеби агенті, көркемдік серігі және жақыны Джуна Барнс тарапынан оның қайтысынан кейін сақталды. Мэриленд университетінің кітапханалары 1973 жылы Барнстың қағаздарымен бірге оның туындыларының жинағын сатып алды, содан кейін фон Фрейтаг-Лоринговеннің қағаздарын бөліп, жеке жинақ ретінде қарастырды. Жинақта суретшінің хаттары, визуальды өлеңдері және басқа да көркемдік/әдеби туындылары бар. Мэриленд университетінің арнайы жинақтарында оның қолжазбаларының кең ауқымды цифрлық архиві сақталған. Ғалым Элиза Джейн Рейли бароншаның әсем костюмдері әйелдердің сұлулығы және экономикалық құндылығы туралы буржуазиялық түсініктерді сынап, оларға қарсы шықты деп мәлімдейді. 1915-1916 жылдар аралығында Нью-Йоркте осы идеалдарды сахналағанда, фон Фрейтаг-Лоринговен Марсель Дюшамның «Жылаңаш баспалдақтан төмен түсуі» суретінің газеттен алынған кескінін өзінің жалаңаш денесіне сүрту үшін пайдаланды, сонымен қатар суретшіге арналған махаббат өлеңін оқыды. Бұл оқиға сол кезде Дюшамға деген романтикалық сезімдерін жариялау ғана емес, сонымен қатар жұмыс істейтін модельді өз құқығындағы суретшіге айналдырды. Бұл оның ассамбляждарының тағы бір мысалы. Кейбір өнер туындылары сол кезеңдегі басқа суретшілерге жатқызылған, енді олардың бароншаға тиесілі болуы мүмкін немесе оның оларды жасаған болуы мүмкін деген пікірлер айтылуда. «Құдай» (1917) атты бір туынды көп жыл бойы Мортон Ливингстон Шамбергке ғана жатқызылған. «Құдайды» қосымша қамтитын Филадельфия өнер мұражайы қазір бароншаны осы туындының бір авторы ретінде мойындайды. Амелия Джонс бұл туындының тұжырымдамасы мен атауын баронша жасаған болса да, оны Шамберг пен баронша бірлесіп құрастырған болуы мүмкін екенін айтады. Оның пішінге және материалдарды таңдауға қатысты тұжырымдамасы американдықтардың сантехникаға деген құлшынысы мен сүйіспеншілігін көрсетеді, бұл басқа барлық нәрседен жоғары тұрады; сонымен қатар, бұл бароншаның технологияны қабылдамауы туралы да мәлімдейді. Бұл «көптеген жағдайлық дәлелдермен» расталады. Бұл болжам негізінен Марсель Дюшамның 1917 жылғы 11 сәуірде әпкесі Сюзаннаға жазған хатына негізделген, онда ол атақты «дайын жасалған затқа» сілтеме жасайды: «Ричард Матт деген еркек псевдонимімен әйел досым фарфорлық писсуарды мүсін ретінде жіберді». Әдебиет тарихшысы Айрин Гаммель 2002 жылы «әйел досы» баронша болған деп болжады. Дюшам әйел досын ешқашан анықтаған жоқ, бірақ үш үміткер ұсынылды: Дюшамның әйел альтер-эгосы Ррозе Селави, Эльза фон Фрейтаг-Лоринговен немесе Луиза Нортон (Дюшамның жақын досы, ол «Фонтанды қорғаған соқыр адам» эссесіне үлес қосты және оның мекенжайы Стиглицтің суретіндегі кіру билетінде көрінеді). «Дегенмен, Дюшам «жіберді» деп жазғанын, «жасады» деп емес, ескеру маңызды, және оның сөздері басқа біреудің туындының авторы екенін білдірмейді». Ол Париждегі Пэр-Лашез зиратында жерленген. 1943 жылы Фрейтаг-Лоринговеннің туындылары Нью-Йорктегі «Осы ғасыр өнері» галереясында Гуггенхайм ұйымдастырған «31 әйелдің көрмесіне» енгізілді.
The Baroness was given a platform for her poetry in The Little Review, where, starting in 1918, her work was featured alongside chapters of James Joyce's Ulysses. Jane Heap considered the Baroness "the first American dada." She was an early female pioneer of sound poetry, but also made creative use of the dash, while many of her portmanteau compositions, such as "Kissambushed" and "Phalluspistol," present miniature poems. Most of her poems remained unpublished until the publications of Body Sweats. Her personal papers were preserved after her death by her editor, literary agent, artistic collaborator, and lover Djuna Barnes. The University of Maryland Libraries acquired a collection of her work with the papers of Barnes in 1973 and subsequently separated von Freytag Lorninghoven's papers and treated them as an individual collection. The collection contains correspondence, visual poems, and other artistic/literary works by the artist. The University of Maryland's special collections has an extensive digital archive of her manuscripts. Scholar Eliza Jane Reilly argues that the Baroness's elaborate costumes both critiqued and challenged the bourgeoisie notions of feminine beauty and economic worth. In a performance of these ideals sometime between 1915 1916 in New York City, von Freytag Loringhoven took a gifted newspaper clipping of Marcel duChamp's Nude Descending a Staircase to rub over her own nude body while reciting a love poem as an ode to the artist of the original painting. This performance was not only a public proclamation of her romantic feelings for duChamp at that time, but transformative due to this act turning the working artist model into an artist in her own right. is another example of her assemblages. There has been speculation that some artworks attributed to other artists of the period can now either be partially attributed to the Baroness, or raise the possibility that she may have created the works. One work, called God (1917) had for a number of years been solely attributed to the artist Morton Livingston Schamberg. The Philadelphia Museum of Art, which collection includes God, now credits the Baroness as a co author of this piece. Although Amelia Jones suggested that this artwork's concept and title was created by the Baroness, it was likely constructed by both Schamberg and the Baroness. Her concept behind the shape and choice of materials is indicative of her commentary on the worship and love that Americans have for plumbing that trumps all else; additionally, it is revealing of the Baroness's rejection of technology. This is supported by a "great deal of circumstantial evidence." The speculation is largely based on a letter written by Marcel Duchamp to his sister Suzanne (dated April 11, 1917) where he refers to the famous ready made: "One of my female friends under a masculine pseudonym, Richard Mutt, sent in a porcelain urinal as a sculpture." Literary historian Irene Gammel suggested in 2002 that the "female friend" in question was the Baroness. Duchamp never identified his female friend, but three candidates have been proposed: an early appearance of Duchamp's female alter ego Rrose Sélavy, Elsa von Freytag Loringhoven, or Louise Norton (a close friend of Duchamp, who contributed an essay to The Blind Man defending Fountain, and whose address is discernible on the paper entry ticket in the Stieglitz photograph). "It is important to note, however, that Duchamp wrote 'sent' not 'made', and his words do not indicate that he was implying that someone else was the work's creator." She is buried in Père Lachaise Cemetery, Paris. In 1943, Freytag Loringhoven's work was included in Guggenheim's show Exhibition by 31 Women at the Art of This Century gallery in New York.
Өмірбаяндары
Баронша "аймақтың бір есімді тұлғасы, қорқынышты жаратушысы" деп сипаттады оның алғашқы өмірбаяуын жазған Джуна Барнс, алайда оның кітабы аяқталмай қалды. Амелия Джонс "Иррационалды модернизм: Нью-Йорк Дадасының невроздық тарихы" еңбегінде Бароншаның өмірі мен туындылары арқылы Нью-Йорк Дадасының тарихын жаңаша қарастырады. 2002 жылы жарық көрген Айрин Гаммельдің "Баронесса Эльза: Гендер, Дада және күнделікті заманауилық" атты өмірбаяны Бароншаның көркемдік дарыны мен авангардтық рухын дәлелдейді. Кітап Бароншаның Джуна Барнс, Беренис Эбботт және Джейн Хеппен, сондай-ақ Дюшан, Ман Рэй және Уильям Карлос Уильямспен болған жеке және шығармашылық байланыстарын зерттейді. Онда Бароншаның барлық эротикалық шекараларды бұзып, анархиялық өнерге құмар болғаны көрсетіледі, бірақ биографияда ол Эльзаның досы Эмили Коулманның оны қалай көргенін де көрсетеді: "әулие немесе ақымақ емес, әлемде жалғыз, қатты күйзелістегі гений әйел". 2013 жылы суретшілер Лили Бенсон мен Кассандра Гуан Баронша туралы эксперименталды көркем фильм – "The Filmballad of Mamadada" фильмін шығарды. Бароншаның өмірінің тарихы 50-ден астам суретші мен кинорежиссердің қатысуымен айтылды. Фильмнің тұңғыш көрсетілісі Копенгагендегі Халықаралық құжатты фильмдер фестивалінде өтті, ал "Art Forum" оны "YouTube және краудсорсингтің посткүйер популизмі арқылы ұлы ұжымдық повествоға қайта оралуға ұмтылған ойыншыл және хаотикалық тәжірибе" деп сипаттады.
The Baroness was one of the "characters, one of the terrors of the district," wrote her first biographer Djuna Barnes, whose book remained unfinished. In Irrational Modernism: A Neurasthenic History of New York Dada, Amelia Jones provides a revisionist history of New York Dada, expressed through the life and works of The Baroness. The 2002 biography, Baroness Elsa: Gender, Dada and Everyday Modernity, by Irene Gammel, makes a case for the Baroness's artistic brilliance and avant garde spirit. The book explores the Baroness's personal and artistic relationships with Djuna Barnes, Berenice Abbott, and Jane Heap, as well as with Duchamp, Man Ray, and William Carlos Williams. It shows the Baroness breaking every erotic boundary, reveling in anarchic performance, but the biography also presents her as Elsa's friend Emily Coleman saw her, "not as a saint or a madwoman, but as a woman of genius, alone in the world, frantic." In 2013, the artists Lily Benson and Cassandra Guan released The Filmballad of Mamadada, an experimental biopic on the Baroness. The story of The Baroness' life was told through contributions from over 50 artists and filmmakers. The film premiered at Copenhagen International Documentary Festival and was described as a, "playful and chaotic experiment that posits a return to a grand collective narrative via the postqueer populism of YouTube and crowdsourcing," by Art Forum.
Мәдени сілтемелер
2005 жылғы Ұлттық кітап сыйлығының финалисі Рене Штайнкенің "Киелі юбкалар" романы Фрейтаг Лорингховеннің өміріне негізделген. "Киелі юбкалар" атауы Фрейтаг Лорингховеннің өлеңінен алынған. Ол сондай-ақ Сири Хастведттің 2019 жылғы "Болашақтың естеліктері" романында "[Хастведттің] баяндаушысына бүлікшіл шабыт" ретінде пайда болады. 2002 жылдың тамызында актриса Бриттани Мерфи The New York Times газеті үшін түсірілім кезінде Фрейтаг Лорингховен кейіпінде суретке түсті. 2019 жылы графикалық дизайнер Астрид Семе Баронесса Эльзаның дефисін (тирелерін) жариялады. Бұл – мәтін, поэзия және өнер көрсетілімдері жинағы.
The novel Holy Skirts, by Rene Steinke, a finalist for the 2005 National Book Award, is based on the life of Freytag Loringhoven. Holy Skirts comes from the title of a poem by Freytag Loringhoven. She also appears in Siri Hustvedt's 2019 novel Memories of the Future as "an insurrectionist inspiration for [Hustvedt's] narrator." In August 2002, actress Brittany Murphy dressed as Freytag Loringhoven in a photoshoot session for The New York Times. In 2019, graphic designer Astrid Seme published Baroness Elsa's em dashes. An anthology of dashing in print, poetry and performance.