Жаңа Эльвсборг бекінісі – Швецияның Гёта өзенінің сағасында орналасқан, теңіз жолын қорғаған маңызды стратегиялық нысан. Тарихы, құрылысы мен шайқастары туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жаңа Älvsborg, бұрынғы Ескі Älvsborg бекінісінен ажырату үшін осылай аталған, қазіргі Гетеборг қаласының ішінде, Киркогардсхолмен аралында орналасқан теңіз бекінісі. Гёта өзенінің сағасына жақын орналасқан, ол сол кезде Швецияның Солтүстік теңізге және Атлант мұхитына жалғыз қақпасы болған. 1645 жылғы мамыр айында Торстенсон соғысы кезінде Дания адмиралы Ове Гедде 20 кемемен Гетеборгке шабуыл жасады, бірақ қала шведтік қызметтегі голландиялық эскадрамен, Мартин Тиссенс басқаруымен сәтті қорғалды, ол кейіннен Лорд Анкархельм атанды. Дания эскадрильясының Гетеборгке дейін қиындықсыз жеткені 1652 жылы Киркогардсхолменде бекініс салу туралы ұсынысты қайта жандандырды. 1653 жылы Аксель Оксенстерна үкіметі осы «Жаңа Älvsborg» жобасын бекітті және сол жылы құрылыс жұмыстары басталды. Ауа райының нашарлығы мен қаржы тапшылығы салдарынан бастапқыда жұмыс баяу жүрді, және Карл Густавтың Данияға және Норвегияға қарсы соғысы 1657 жылы басталғанда бекініс әлі толыққанды аяқталмаған еді, бірақ ол Ескі Älvsborgтан ауыстырылған пушкалармен қолданысқа енгізілді. Алайда, Гёта Элв бұл қақтығыста ешқандай шайқас көрмеді, өйткені соғыс Швецияның үлкен жеңісімен аяқталды. Нәтижесінде Роскильде шарты бойынша Норвегияның Бохуслен және Данияның Халанд провинциялары Швецияға берілді, бұл Гёта Элв сағасын, демек, Жаңа Älvsborg пен Гетеборгты Дания-Норвегия шабуылдарынан әлдеқайда қауіпсіз етті. 1660 жылы Ескі Älvsborgты бұзу туралы шешім қабылданды, және ескі қамалдың көптеген жабдықтары мен құрылыс материалдары, соның ішінде капелладағы қоңыраулар мен мінбар Жаңа Älvsborgқа ауыстырылды. Жаңа Älvsborg алғаш рет 1675-1679 жылдардағы Скания соғысы кезінде әрекетке кірісті. 1676 жылғы 16 шілдеде Дания адмиралы Маркуард Родстен алты соғыс кемесімен Гетеборгке шабуыл жасауға тырысты, бірақ Жаңа Älvsborgтан атылған пушка оқтары оны кері шегіндірді. Родстен кейіннен қаланы блокадалау үшін флотилиясын Гетеборг архипелагына орналастырды, бірақ 42 зеңбірекке ие «Копенгаген» кемесі Грётё аралының жанында тұрып қалды және экипажы оны батыруға мәжбүр болды. Кеме тоқталған жер сол кезден бері «Копенгаген шолы» (Köpenhamnsbådan) деп аталады. Жаңа Älvsborg бекінісінің құрылысы 1677 жылы Скания соғысы кезінде толыққанды аяқталды.
New Älvsborg, so called to distinguish it from the earlier fortress at Old Älvsborg, is a sea fort on the island of Kyrkogårdsholmen within the urban area of modern Gothenburg, Sweden. Situated near the mouth of the Göta River, it protected what was at the time of its construction Sweden's only access to the North Sea and the Atlantic Ocean. In May 1645, during the Torstenson War, the Danish admiral Ove Gjedde launched an attack on Gothenburg with 20 ships, but the city was successfully defended by a Dutch squadron in Swedish service commanded by Martin Thyssens, who was subsequently ennobled as Lord Anckarhjelm. The fact that a Danish squadron had managed to sail without difficulty all the way up to Gothenburg led to the proposal for a fortress on Kyrkogårdsholmen to be revived in 1652. In 1653 the government of Axel Oxenstierna approved the plans for this 'New Älvsborg', and construction work began the same year. Bad weather and lack of money meant that progress was initially slow, and the fortress was still unfinished when Karl Gustav's War against Denmark Norway broke out in 1657, but it was nevertheless pressed into service with cannons transferred from Old Älvsborg. In the event the Göta Älv did not see any fighting in this conflict, as the war ended rapidly with an overwhelming Swedish victory. Under the resulting Treaty of Roskilde, the Norwegian province of Bohuslen and the Danish province of Halland were both ceded to Sweden, which made the Göta Älv estuary and thus by extension both Nya Älvsborg and Gothenburg much less vulnerable to Danish Norwegian attacks. In 1660, the decision was made to decommission Old Älvsborg, and much of the old castle's equipment and building materials were subsequently transferred to Nya Älvsborg, including the bells and pulpit from the chapel. Nya Älvsborg first saw action during the Scanian War 1675–1679. On 16 July 1676 the Danish admiral Marquard Rodsten attempted to attack Gothenburg with six warships, but was driven off by cannon fire from Nya Älvsborg. Rodsten subsequently anchored his flotilla in the Gothenburg Archipelago in order to blockade the city, but the 42 gun ship København (Copenhagen) ran aground off the island of Grötö and had to be scuttled by her crew. The shoal on which the ship grounded has been known since that time as Köpenhamnsbådan ('the Copenhagen Shoal'). It was during the Scanian War that the fortifications of Nya Älvsborg were officially completed, in 1677.
1720 жылдан бастап
Сегізінші ғасыр бойында Жаңа Эльвсборгтың қорғанысы көбінесе ескере берілмейтін болды. 1788-1789 жылдардағы Дания-Норвегияға қарсы театрлық соғыс кезінде қамал дайындыққа келтірілді, бірақ ешқандай әрекет болған жоқ. 1801 жылдың ақпанында король Густав IV Адольф Жаңа Эльвсборгқа сапар шеккен кезде, британдық шабуылдың мүмкін екеніне байланысты алаңдау болғанда, қамалдың күйрегенін көрді. 1830 жылдары Жаңа Эльвсборгтың көп бөлігі қарулары алынып тасталды, тек бірнеше салтанаттық зеңбіректер қалды, соның салдарынан қамал әскери маңызын жоғалтып, көбінесе рәсімдік орналасқан жерге айналды. Нья-Эльвсборгтан өтетін әрбір кеме гарнизон командиріне шарап немесе спирттің бір бөтелкесі сияқты шағын сыйлық беруге міндетті болды; осылайша бұл лауазым өте құнды болып саналды және көбінесе зейнеткер армия офицерлеріне жұмыссыздыққа жақын сияқты сыйлық ретінде берілді. 1868 жылы Армия басқармасы Нья-Эльвсборгты толығымен жабу туралы шешім қабылдады. 1869 жылдың 22 сәуірінде ол патшалық қамалдар тізімінен ресми түрде шығарылды, ал 1 мамырда гарнизон соңғы рет кетіп қалды. 1881 жылы Комендант үйі қонақ үйге айналдырылды. Бүгінде Жаңа Эльвсборг – ескерткіш ғимарат (byggnadsminne) және танымал туристік орын.
Over the course of the eighteenth century, the defences at New Älvsborg were increasingly neglected. The fortress was placed on alert during the 1788 9 Theatre War against Denmark Norway, but did not see any action. When King Gustav IV Adolf visited New Älvsborg in February 1801, amidst a scare about a possible British attack , he found the fortress to be in a state of disrepair. Most of New Älvsborg's guns were removed in the 1830s, with the exception of a few saluting pieces, and with that the fortress lost its military function and became a largely ceremonial installation. A custom arose whereby each ship passing Nya Älvsborg was obliged to make a small gift to the commander of the garrison, often a bottle of wine or spirits; as such this posting became highly coveted, and was generally given to retired army officers as a sort of sinecure. In 1868 the Army Administration took the decision to decommission Nya Älvsborg altogether. On 22 April 1869 it was officially removed from the list of royal fortresses, and on 1 May the garrison left for the final time. The Commandant's House was converted into an inn in 1881,. Today New Älvsborg is a listed building (byggnadsminne) and a popular tourist attraction.