Кіріспе

Австриялық жазушы, очеркші, аудармашы және мәдени философ, венгр журналисі және белсендісі Рудольф Кастнер.

Рудольф Касснер (11 қыркүйек 1873, Вельке Павловице – 1 сәуір 1959, Сиер, Швейцария) – австриялық жазушы, очеркші, аудармашы және мәдени философ. Бала кезінде полиомиелитпен ауырғанмен, Касснер Солтүстік Африка, Сахара, Үндістан, Ресей, Испания және Еуропаның көптеген елдеріне саяхат жасады. Уильям Блейктің аудармалары арқылы ол осы ағылшын романтигін неміс тілінде сөйлейтін оқырмандарға таныстырды. Оның әдеби өмірі алты онжылдыққа созылды, оның ішінде Венадағы нацистік жылдардағы оқшауланған кезең де болды. Оның физиономия туралы жазған еңбектері қазіргі заманның мәселелерін түсінуге және адамның уақыт пен кеңістіктен алшақтауын зерттеуге жасаған тырысынан хабар береді. Оның кейінгі өмірбаяндық жазбалары ядролық соғыстан кейінгі хаостық әлемді түсінуге тырысқан дара талант иесі екенін көрсетеді. Ол әдебиет бойынша Нобель сыйлығына он үш рет ұсынылды.

Өмірбаян

Рудольф Касснер дүниеге келгенге дейін оның отбасы Силезиядан Моравияға (сол кезде Австрия-Мажарстанның бір бөлігі) көшіп келді. Оның әкесі, Оскар Касснер, жер иесі және фабрика иесі болды, ол мемлекеттік қызметкерлер мен кәсіпкерлердің ұрпағынан тараған. Анасының әулеті шаруалар болған. Касснер өзін неміс-славян қоспасы деп есептеді, анасынан неміс қан (нем. Blut), ал әкесінен славян рухын (нем. Geist) мұра еткен (Das physiognomische Weltbild, 116ff.).

Студенттік өмір

1892 жылы Касснер Вена университетіне неміс филологиясы, латын тілі және философияны оқуға түсті. 1895 және 1896 жылдары ол соңғы екі семестрін Берлинде өткізді, онда ұлтшыл тарихшы Генрих фон Трейцкенің лекцияларын тыңдады. Касснердің өзі де театрға әуес болатын. Бұл актерлік өнер және актер рөлі туралы кейінірек ойлар қалыптастыруға негіз болды, бұл оның физиогномикалық көзқарасы үшін маңызды болды. 1896 жылы ол Венаға оралып, 1897 жылы «Der ewige Jude in der Dichtung» («Поэзиядағы мәңгілік еврей») тақырыбында докторлық диссертациясын аяқтады. Шмёльдерс бұл достықтың кем дегенде Касснер тарапынан жасырын гомосексуализм болғанын болжайды (Neumann/Ott, 1999).