Кіріспе
11 ғасырдағы суфи ғалымы және әулие Абу Исмаил Абдулла әл-Харави әл-Ансари немесе Абдулла Ансари (1006–1088) (خواجه عبدالله انصاری), сонымен қатар Пир-и Герат (پیر هرات) – "Гераттың данасы" деп те аталады, ол Хератта (қазіргі Ауғанстан) өмір сүрген суфи ақсақалы. Ансари – Құранды түсіндіруші, Ханбали мәзхабының ғалымы, дәстүрді сақтаушы, талас-тартыс шешені және рухани ұстаз, араб және парсы тілдеріндегі шебер сөйлеу және поэзия өнерімен танымал. Ансари ислам пайғамбары Мұхаммедтің сахабы Әбу Әюб әл-Ансаридің тікелей ұрпағы, одан тоғызыншы буын. Әулеттік тарихтарда оның тегі былай сипатталған:
Abu Ismaïl Abdullah al Harawi al Ansari or Abdullah Ansari of Herat (1006–1088) (خواجه عبدالله انصاری) also known as Pir i Herat (پیر هرات) "Sage of Herat", was a Sufi saint, who lived in Herat (modern day Afghanistan). Ansari was a commentator on the Qur'an, scholar of the Hanbali school of thought (madhhab), traditionalist, polemicist and spiritual master, known for his oratory and poetic talents in Arabic and Persian. Ansari was a direct descendant of Abu Ayyub al Ansari, a companion of the Islamic prophet Muhammad, being the ninth in line from him. The lineage is described, and traced in the family history records, as follows;
Abu Ismail Khajeh Abdollah Ansari, son of Abu Mansoor Balkhi, son of Jaafar, son of Abu Mu'aaz, son of Muhammad, son of Ahmad, son of Jaafar, son of Abu Mansoor al Taabi'i, son of Abu Ayyub al Ansari. In the reign of the third Rashid Caliph, Uthman, Abu Mansoor al Taabi'i took part in the conquest of Khorasan, and subsequently settled in Herat, his descendant Khwajah Abdullah Ansari died there in 1088.
Әбу Исмаил Хажа Абдулла Ансари, Әбу Мансур Балхидің ұлы, Жафардың ұлы, Әбу Муаздың ұлы, Мұхаммедтің ұлы, Ахмадтың ұлы, Жафардың ұлы, Әбу Мансур әл-Табиидің ұлы, Әбу Әюб әл-Ансаридің ұлы. Үшінші Рашид халифа Усманның тұсында Әбу Мансур әл-Табии Хорасанды жаулауға қатысып, кейін Хератқа қоныстанды. Оның ұрпағы Хуажа Абдулла Ансари 1088 жылы сол жерде дүние салды.
Abu Ismaïl Abdullah al Harawi al Ansari or Abdullah Ansari of Herat (1006–1088) (خواجه عبدالله انصاری) also known as Pir i Herat (پیر هرات) "Sage of Herat", was a Sufi saint, who lived in Herat (modern day Afghanistan). Ansari was a commentator on the Qur'an, scholar of the Hanbali school of thought (madhhab), traditionalist, polemicist and spiritual master, known for his oratory and poetic talents in Arabic and Persian. Ansari was a direct descendant of Abu Ayyub al Ansari, a companion of the Islamic prophet Muhammad, being the ninth in line from him. The lineage is described, and traced in the family history records, as follows;
Abu Ismail Khajeh Abdollah Ansari, son of Abu Mansoor Balkhi, son of Jaafar, son of Abu Mu'aaz, son of Muhammad, son of Ahmad, son of Jaafar, son of Abu Mansoor al Taabi'i, son of Abu Ayyub al Ansari. In the reign of the third Rashid Caliph, Uthman, Abu Mansoor al Taabi'i took part in the conquest of Khorasan, and subsequently settled in Herat, his descendant Khwajah Abdullah Ansari died there in 1088.
Ұрпақтар
Абдулла Ансари ұлдарының ұрпақтары Оңтүстік Азияның басқа аймақтарына көшіп кеткен, ал кейбіреулері Гератта қалды. Абдулла Ансари ұрпақтарының қоныстарының арасында: Джайс (Джая), Горакхпур, Юсуфпур, Мау, Сахаранпур, Пәнджаб, Какори және Лакхнаудағы танымал Фиранги Махал университетінің ғалымдары бар.
Суфизм
Ол парсы тілінде жазған алғашқы суфилердің бірі болды, және ол жергілікті диалектте жазды, осылайша оның үйретіктерін араб тілін білетін ғалымдар ғана емес, жалпы халыққа таратуды ниеттенгенін көрсетті. Ансаридің ең белгілі еңбегі – "Мұнажат Нама" (әдеби аудармасы – "Жалыншулар немесе Құдаймен сұхбаттар"), ол парсы әдебиетінің шедеврі саналады. Оның қайтысынан кейін, оның жазба еңбектерінде тіркелген көптеген сөздері мен шәкірттері таратып айтқандары, 10 томдық Маюбудидің "Кашф әл-Асрар" (Сырларды ашу) тафсиріне енді. Бұл Құранның ең ерте толық суфи тафсирі (түсіндірмесі) болып табылады және бірнеше рет жарияланды. Ханбали фиқһ ғалымы ибн Қайым әл-Жаузия Ансаридің "Мадариж әл-Саликин" атты трактатына егжей-тегжейлі түсініктеме жазды. Ол осы түсініктемесінде Ансариге деген махаббатын және құрметін "Расында, мен шейхты жақсы көремін, бірақ шындықты одан да артық жақсы көремін!" деген сөздерімен білдірді. Ибн Қайым әл-Жаузия Ансариді өз еңбегі "Әл-Вабиль әл-Сайиб мин әл-Кәлим әл-Тайяб" ішінде "Шейх әл-Ислам" деген құрметті лақаппен атайды.