Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
IX ғасырдағы Кхмер империясының билеушісі, Кхмер монархы Индраварман I – б.з. 877/78 және 889/890 жылдары аралығында Харихаралаядан билік құрған Кхмер империясының билеушісі.
9th century ruler of the Khmer Empire
the Khmer monarch
Indravarman I was a ruler of Khmer Empire who reigned from Hariharalaya between 877/78 and 889/890 CE.
Индраварманның ата-бабалары
Прах Ко ғибадатханасының жазуларына сәйкес, 880 жылдың 25 қаңтарында (Қайта жаңғырту стеласы К. 713 а) үш жұп ғибадатхана мұнаралары үш қайтыс болған патша және олардың патшайымдарының естелігі үшін салынған, бұл туралы мұнаралардың есік жақтауларындағы жазулардан көрінеді: Орталық мұнаралар II Жаяварманға және оның патшайымы Дхараниндрадевиге (К. 320а) арналған, сол кезде ол өзінің соңғы атымен Парамешвара деп аталған. Солтүстік мұнаралар Рудраварманға (Рудрешвара ретінде қасиеттендірілген) және оның анасының әкесі мен анасы Раджендрадевиге (К. 318а) арналған, ал оңтүстік мұнаралар Пртхивиндраварманға (Пртхивиндрешвара ретінде қасиеттендірілген) және Пртхивиндрадевиге (К. 315 а) және К. 713 б) арналған. Индраварман I-нің әйелі Индрадеви I Самбхупура, Вьядхапура және Аниндапура (Фунан) патшалық үйлерінің ұрпағы болған. Алайда, Камалешвар Бхаттачарья және Карл Хайнц Голцио сияқты кейбір эпиграфтар бұл мәлімдемеге қарсы шықты. Жаяварман III-нің белсенділігінің және жазбаларының нашарлығы, сондай-ақ Преа Ко мұнараларының болуы оларды Ролуостағы санскрит жазуларын ол және Индраварман арасындағы екі патшаның – Рудраварман мен Пртхивиндраварманның бар екендігінің дәлелі ретінде түсіндіруге итермеледі. Индраварманның ізбасары Яшоварман I-нің 893 жылдың 8 шілдесіндегі К. 324 Лолей жазуына сәйкес, Рудраварман Дхараниндрадевидің анасының кіші інісі, II Жаяварманның патшайымы және III Жаяварманның анасы (Индраварман оны Баконг жазуында Вишнулока деп атаған, К. 826, XXX шумақ, 881/82 ж.) болған. Майкл Викери олардың кейінгі жазбаларда есімдерінің кездеспеуін және Индраварманның ата-бабаларының патшаның ата-анасының өмірден кейінгі мәртебесінің жоғарылатылуы ретінде түсіндірілуі мүмкін екенін атап көрсеткенімен, келесі фактілерді ескеру қажет: 1) 9 ғасырдың жазбалары сол ғасырға қатысты оқиғаларды, яғни шежірелер мен салыстырмалы хронологияларды баяндады; 2) Викери атап өткендей, кейінгі жазбалардағы қате билік мерзімдері мен отбасылық байланыстар туралы әңгімелердің сенімділігіне күмән тудырады; 3) кейінгі жазбаларда осы екі патша ғана емес, басқа да маңызды патшалар жиі есімдері жоқ (Джаяварман IV өзінің үш тікелей алдынғысын ғана атады; Раджендраварман II, жаңа әулеттің негізін қалаушы, 948 жылдың 23 ақпанындағы Бақсей Чамкронг жазуында (К. 286) II Жаяварман мен III Жаяварманнан басқа барлық алдынғыларын есімдері жоқ қалдырды); 4) 9 ғасырда «варман» атағы тек патшаларға ғана арналған (айта кетейік, Рудраварман патшаның ұлы болған жоқ); 5) кейінгі жазбалардың заманауи жазбалардан гөрі сенімдірек саналуы және тарихи-критикалық әдісті ұстанбау таң қалдырады.
According to the inscriptions of the Práḥ Kô temple, consecrated on Monday, 25 January 880 AD (Foundation stele K. 713 a) three pairs of temple towers for three deceased kings and their queens were built by him as a kind of "memorial temple", as can be seen by the inscriptions on the door frames of the towers: The central towers were dedicated to Jayavarman II under his posthumous name Parameśvara and his queen Dharaṇīndradevī (K. 320a), the northern ones for Rudravarman (consecrated as Rudreśvara) and Rajendradevī (K. 318a), his mother's parents, and the southern towers for Pṛthivīndravarman (desecrated as Pṛthivīndreśvara) and Pṛthivīndradevī (K. 315 a) and K. 713 b). Indravarman I's wife, Indradevi I, was a descendant of the royal families of Sambhupura, Vyadhapura, and Aninditapura (Funan). was disputed by some epigraphists such as Kamaleswar Bhattacharya and Karl Heinz Golzio. Since the poor activity and records of Jayavarman III, and the presence of the dedicated towers of Preah Ko, they had interpreted some Sanskrit inscriptions at Roluos as proof of existence of two kings between him and Indravarman: Rudravarman and Pṛthivīndravarman. According to the Lolei inscription K. 324 of Indravarman's successor Yaśovarman I, dated 8 July 893 AD, Rudravarman was the younger brother of the mother of 'Dharaṇīndradevī, the queen consort of Jayavarman II and mother of Jayavarman III (whom Indravarman mentioned under his posthumous name Viṣṇuloka in his Bakong inscription K. 826 stanza XXX, dated 881/82 AD. Although Michael Vickery, has pointed out that they are not mentioned in later times and that these " varman" ancestors of Indravarman may easily be explained as posthumous upgrading of the king's parents, which perhaps already occurred within their lifetimes, the following facts should be taken into account: 1) The inscriptions of the 9th century gave an account of events, i. e. genealogies and relative chronologies, referring to that century itself; 2) One should have great doubts concerning the reliability of later inscriptions that record wrong reign dates and stories about family connections never heard of before, which was pointed out especially by Vickery; 3) later inscriptions omitted very often not only these two kings, but also other important kings (Jayavarman IV mentioned only his three predecessors; Rājendravarman II, the founder of a new dynasty, has omitted in his Bàksĕi Čaṃkrŏṅ inscription K. 286, dated 23 February 948, all his predecessors with the exception of Jayavarman II and Jayavarman III); 4) In the 9th century the " varman" title was exclusively reserved for kings (by the way, Rudravarman was no father of a king); 5) It is surprising that later inscriptions were considered more trustworthy than contemporary ones, thus twisting things instead of following a historio critical method.
Индраварман ескерткіштері мен қоғамдық ғимараттары
II Жаяварман кхмер империясын қалаушы деп есептелсе, Індраварман I ауқымды құрылыс бағдарламасын жүзеге асырды. Ол болашақ Ангкор патшаларының із басуына негіз салды. Патшаның бірінші әрекеті – халқына қызмет ету болды. Ол күріш далалары үшін суармалы желі құрылысын жүргізді. Бұл көбінесе үлкен су қоймасын салып, муссон маусымында суды жинап, құрғақ мезгілде арналар мен каналдар желісі арқылы тарату арқылы іске асырылды. Инду мифологиясында су қоймасы мұхитты, ал ғибадатхана тауы – құдайлардың мекені Меру тауын бейнелейді. Патша мен оның брахман кеңесшілері осы сенімді нығайту үшін жыл бойы көптеген рәсімдер өткізді, мысалы, күріш егу маусымы алдында жаңбыр шақыру рәсімі. Індраварман I билікке келген соң Прах Ко жазуында: «Бүгіннен бастап бес күн ішінде қазу жұмыстарын бастаймын» деп жариялады. Ол үлкен су қоймасын қазды: Индрататака – оның заманына дейін салынған ең ірі су қоймасы болды, ұзындығы және ені шамалы болды. Бірақ кейінгі билеушілер оны қайта жаңартып, оның көлемін кішірейте берді. Қазір құрғап қалған бұл су қоймасы муссон маусымында 7,5 миллион текше метр суға дейін сыйымды болатын. Патшаның екінші әрекеті – жоғарыда айтылғандай, қасиетті орындар салып, оларды өз құдайына, ата-бабаларына және ата-анасына арнау болды. Оның астанасы Харихаралаяда, қазіргі Ролуоста Індраварман I Прах Ко (Преах Ко) салды, оны аналық әкесі мен әкесіне, сондай-ақ династияның негізін қалаушы II Жаяварманға арнады. Оның сарайы Прей-Монтиде орналасқан. Патшаның үшінші әрекеті – ғибадатхана тауын салу (немесе III Жаяварман бастаған құрылысты аяқтау) болды, ол өзінің қамқоршысы индуист құдайы Шиваға арналған лингаға арналды. Кодес Індраварманнан кейін осындай екі мақсатта (мемлекеттік және еске алу қасиетті орны) қасиетті орындар салған он үш Ангкор патшасын анықтады. Қасиетті орындар көлдермен қоршалған сатылы пирамидалар түрінде салынды. Харихаралая астанасының орталығында Індраварман I екі қабатты ормен қоршалған Баконгты салды. Баконг – оның мемлекеттік қасиетті орны болғандықтан, онда ресми Шива лингасы да орналасқан. Оның қасиетті орындары бұрынғыларынан үлкен болғанымен, кейінгілермен салыстырғанда қарапайым. Бұл сондай-ақ кхмер сәулет өнерінде алғаш рет нагалардың адам әлемі мен құдайлар үйі – ғибадатхана арасындағы көпірдің күзетшілері ретінде қолданылуына әкелді.
While Jayavarman II was credited for the founding of the Khmer Empire ca. 800 AD, Indravarman I was credited for an extensive building program. He set the foundations for the future Angkorian kings to follow. The king's first act was to perform a public service for his subjects by building an irrigation network for the rice fields. The goal was usually achieved by constructing a large reservoir to retain water during the monsoon season and then release it during the dry season through a network of canals and channels. And in Hindu mythology the reservoir also represents an ocean and the temple mountain represents Mount Meru, the home of the gods. The king and his Brahman advisors performed many rituals throughout the year to reinforce this belief; for example, the ritual of rain making performed before the rice planting season. Immediately, after Indravarman I acceded, he declared in his Práḥ Kô inscription: "In five days from today I shall begin digging, etc." Dig he did with a reservoir of an immense size: the Indratāṭaka was the biggest reservoir ever built before his time being long by wide. However, later rulers out built him and made his reservoir look small. Now dry, it could have held about 7.5 million cubic metres of water during the monsoon season. The king's second act was as mentioned above to build shrines and dedicate them to his god, ancestors, and parents. At his capital city Hariharālaya, Roluos at present, Indravarman I built Práḥ Kô (Preah Ko), which he dedicated to his maternal father and grandfather, and the dynasty founder Jayavarman II. His palace was located at Prei Monti. The king's third act was to build a temple mountain (or complete a construction begun by Jayavarman III) which he dedicated to a liṅga dedicated to his patron Hindu deity Shiva called after himself. Cœdès identified thirteen Angkorian kings after Indravarman built such shrines for these dual purposes (state and memorial shrine). The shrines were built with stepped pyramids surrounded by lakes. In the centre of the capital of Hariharālaya, Indravarman I built Bakong surrounded by double walled moats. The Bakong was his state shrine, therefore, it also housed the official [Shiva|Śiva]'s liṅga. Although his shrines are bigger than his predecessors, they are modest compared to the later shrines. It was also the first time in Khmer architecture that nāgas were employed as guardians for the bridge between the human world and the temple, house of gods.
Мұрагерлік
Індраварман I 889 жылы қайтыс болды, соңынан Исваралока есімі берілді. Оның орнын ұлы Яшоварман I басты.
Indravarman I died in 889, receiving the posthumous name Isvaraloka, and was succeeded by his son Yaśovarman I.