Кіріспе

Эмон де Валераның анасы Кэтрин (Кейт) Уилрайт (туған күні Колл; 21 желтоқсан 1856 – 12 маусым 1932) – Ирландия президенті және Taoiseach лауазымында болған ирланд мемлекет қайраткері және саясаткер Эмон де Валераның анасы. Ол медбике мамандығы бойынша жұмыс істеген.

Өмірбаян

Кэтрин Колл Лимерик графтығының Брури қаласында дүниеге келген. Ол 1879 жылы "Невада" кемесімен Нью-Йорк қаласына эмиграция жасады. Алғашқы жұмысын Манхэттенде тұратын бай француз отбасында атқарады. Осы жерде ол балаларына музыка сабақтары беру үшін жұмыс берушілерінің үйіне келген испан мүсіншісі Хуан Вивион де Валерамен (1854 жылы туған) танысқан. Де Валераның ресми өмірбаянында (Лонгфорд/О'Нилл, Хатчинсон, Лондон, 1970) оның ата-анасы 1881 жылдың 19 қыркүйегінде Нью-Джерси штатының Гринвилл қаласындағы Санкт-Патрик шіркеуінде неке қиып алғандығы айтылса да, шіркеу тізілімдерінде 1875 жылдан 1887 жылға дейінгі кезеңде Колл мен де Валераның үйленгені туралы ешқандай жазба табылмады. Кейіннен Эмон де Валера іздестіру жүргізді, бірақ нәтижесіз болды. Нью-Йорк штатының тізілімдерінде екі туу туралы куәлік бар. Біріншісі, 1882 жылдың 10 қарашасында тіркелген, баланың аты Джордж Де Валеро деп көрсетілген. Екіншісі – "Денсаулық сақтау комиссарымен 1910 жылдың 30 маусымында бекітілген" "түзетілген куәлік". Осыған байланысты, түзетуді де Валераның анасы Кейт бастағанмен, ол Дублиндегі Пасха көтерілісінен кейін (ол көтеріліс алты жылдан соң болды) де Валераның АҚШ азаматтығын растау мақсатында жасалған деген мәлімдемелерге күмән тудырады. Осы екінші куәлікте баланың есімі Эдвард, ал тегі де Валера деп жазылған. Бұл сәйкестік Уилрайт пен Нью-Йоркке келген нақты немесе ойдан туған Деваллдың байланысы болу мүмкіндігін тудырады. Алайда, Уилрайт 1894 жылы АҚШ азаматы болғанда, АҚШ-қа келген күнін 1882 жылдың 9 тамызы деп көрсеткен. Уилрайттар де Валераның және Ирландия Республикасын құру жолындағы күресін ынталы түрде қолдады. 1916 жылы миссис Уилрайт ұлының, американдық топырақта туғандықтан АҚШ азаматының, британдық соттан тағайындалған өлім жазасын тоқтату үшін сәтті науқан жүргізді. Чарльз Уилрайт 1929 жылы, ал Кэтрин Уилрайт 1932 жылдың 12 маусымында қайтыс болды. Екеуі де Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы Қасиетті қабір зиратында жерленген. Көп жылдар бойы Уилрайтпен некеде болған Кэтрин өмірбаяндарда көбінесе Кэтрин (немесе Кейт) Колл деп аталады.

Қоғамдық деректерде

Анна Уилурайт есімді қыздың тууы 1889 жылғы 13 шілдеде Нью-Йорк қаласындағы Манхэттенде тіркелген. Әкесінің аты Чарльз Уилурайт (32 жаста), ал анасының аты "Кэти Калл" (29 жаста). 1910 жылғы АҚШ-тың Рочестердегі халық санағында Чарльз Уилурайт кочман, ал Кейт Уилурайт медбике ретінде тіркелген, олар Уорхэм Х. Уитнидің отбасында тұрған. Екеуінің жасы "52" деп көрсетілген, ал некелерінің ұзақтығы 21 жыл. Чарльз Ұлыбританияда, ал әйелі Ирландияда туған деп хабарланған, олардың АҚШ-қа келген жылдары тиісінше 1884 және 1879 жылдар. 1920 жылғы АҚШ-тың Рочестердегі халық санағында Чарльз және Кэтрин Уилурайттар 18 Брайтон көшесіндегі өз үйлерінде тұрғаны тіркелген, Чарльз фабрика жұмыскері, ал Кэтрин жұмыс істемейді. Олардың туған жерлері бұрынғыдай көрсетілген, бірақ жастары тиісінше 49 және 50 деп берілген. Бұл Уилурайттардың АҚШ азаматтығын алғаны айтылған.