Немецкие линкоры типа «Кёниг» — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Кениг класы – 1910-жылдардың басында Германияның императорлық теңіз флоты үшін салынған төрт дредноуттан тұратын линкорлар тобы. Классқа бас кемесі , сондай-ақ , , және кірді. Кемелердің жобасы алдыңғы линкорлардың жобасынан алынған, негізгі корпусы бірдей болды, бірақ он қарудан тұратын бас батареясы қайта орналастырылды. «Кейзер» класындағы қанатты мұнаралардың орнына «Кениг» класындағы линкорлар өздерінің бас қаруларын орта сызықта, алдыңғы және артқы бөліктерде бір-біріне қарама-қарсы орналастырылған жұп мұнаралармен орналастырды. Бюджеттік шектеулер және Ұлыбританиямен теңіз қарулануындағы жарыста жеңіске жету үшін құрылысты жылдам бастау қажеттілігі одан әрі радикалды өзгерістерге мүмкіндік бермеді. Кемелерге дизельдік қозғалтқыштар жоспарланған, бірақ оларды уақытында дайындау мүмкін болмағандықтан, төрт линкордың барлығына бу турбиналары орнатылды. 1914 жылғы шілде дағдарысы кезінде Еуропадағы жағдайдың ушығуына байланысты кемелердің құрылысы үдетілді; төрт линкордың барлығы Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы айларында аяқталды және Ашық теңіз флотының III шайқас эскадрильясына қосылу үшін дереу қолданысқа енгізілді. Олар I скаутингтік тобының шайқас крейсерлеріне қолдау көрсету үшін Солтүстік теңізде бірқатар операцияларға қатысты, соның ішінде 1914 жылдың соңында Ярмутқа және Скарборо, Хартлпул және Уитбиге жасалған шабуылдар. 1915 жыл оқиғасыз өтті, өйткені Солтүстік теңізге жасалған бірнеше әрекеттер Британ Корольдік теңіз флотының күштерімен байланыс орнатуға әкелмеді. Төрт линкордың барлығы 1916 жылдың 31 мамыры мен 1 маусымы аралығында өткен Ютландия шайқасына қатысты, онда олар неміс желісінің алдыңғы қатарын құрады. Нәтижесінде олар көптеген зақымдар алды, ал «Кронпринц» кластың жалғыз кемесі болды, ол шайқаста зақымданудан құтылды. Ютландия шайқасынан кейін неміс флоты U-көмекшілер науқанына басымдық бергендіктен, су үсті флотының маңызы төмендеді, бірақ 1917 жылдың қыркүйегінде Балтық теңізіне бірнеше флот элементтері жіберілді, олар Рига шығанағындағы бірнеше аралдарды ресейлік күштерден қорғау үшін «Альбион» операциясын жүргізді. «Кениг» және «Кронпринц» сол жерде болған Ай саңылауы шайқасына қатысып, ресейлік «Слава» доредноутты зақымдап, оны батыруға мәжбүр етті. «Кениг» класындағы төрт линкор кейіннен аз ғана белсенділік танытты және 1918 жылдың қазан айында Корольдік теңіз флотына соңғы шабуыл жасау жоспарлары Вильгельмшафен көтерілісіне әкелді. Соғыстан кейін төрт линкордың барлығы Скапа-Флоуда тұтқындалды, олар 1919 жылдың 21 маусымында суға батырылды. «Grosser Kurfürst» 1938 жылы көтеріліп, бөлшектелді, ал қалған үш линкор теңіз түбінде қалды және олар әлі күнге дейін танымал су астында жүзу орындары болып табылады.

Battleship class of the German Imperial Navy

The König class was a group of four dreadnought battleships built for the German Kaiserliche Marine (Imperial Navy) in the early 1910s. The class comprised , the lead ship, , , and The design for the ships was derived from the preceding , using the same basic hull but with a rearranged main battery of ten guns in five twin gun turrets to improve the guns' firing arcs. Instead of the staggered wing turrets used in the Kaisers, the Königs placed their main guns all on the centerline using superfiring pairs fore and aft. Budgetary constraints and the need to begin construction quickly to compete with Britain in the Anglo German naval arms race prevented any more radical changes. Diesel engines were planned for the ships, but they could not be readied in time, so all four vessels reverted to steam turbines for their propulsion system. As tensions in Europe spiraled out of control during the July Crisis in 1914, work on the ships was accelerated; all four ships were completed in the early months of World War I and they were rushed into service to join III Battle Squadron of the High Seas Fleet. They took part in a number of operations in the North Sea as support for the battlecruisers of I Scouting Group, including the Raid on Yarmouth and the Raid on Scarborough, Hartlepool and Whitby in late 1914. The year 1915 passed uneventfully, as a series of sweeps into the North Sea failed to bring contact with elements of the British Royal Navy. All four ships were present at the Battle of Jutland on 31 May – 1 June 1916, where they formed the front of the German line of battle. As a result, they received numerous hits, with Kronprinz the only member of the class to avoid being damaged in the action. As the German fleet shifted priorities to the U boat campaign after Jutland, the surface fleet declined in significance, though major fleet elements were sent to the Baltic Sea in September 1917 to wage Operation Albion to secure several islands in the Gulf of Riga from Russian forces. König and Kronprinz took part in the Battle of Moon Sound there, where they damaged the Russian pre dreadnought Russian battleship Slava and forced her scuttling. The four König class ships saw little activity thereafter and plans for a final attack on the Royal Navy in October 1918 led to the Wilhelmshaven mutiny. All four ships were interned at Scapa Flow after the war, where they were scuttled on 21 June 1919. Grosser Kurfürst was raised in 1938 and broken up, but the other three vessels remain on the sea floor, where they remain popular diving sites.

Өмірбаян

Кениг класындағы линкорлар 20-ғасырдың басында Англия-Германия теңіз қарулану жарысы аясында, 1908 жылы қабылданған Әскери-теңіз заңына екінші түзету бойынша, 1906 жылы британдықтардың жаңа әскери-теңіз технологиясын енгізуіне жауап ретінде рұқсат етілді. Әлемнің көптеген теңіз күштері өздерінің драдуот кемелерін салуды бастады, олар бұрынғы драдуотқа дейінгі кемелерге қарағанда әлдеқайда үлкен және оған сәйкес қымбат болды. Немістер өздерінің "Позен" линкорынды 1907 жылы, ал "Нассау" линкорынды 1908 жылы бастады. Нәтижесінде, 1906 жылы қабылданған Бірінші түзетуде Теңіз күштеріне бөлінген қаражат 1911 жылы толықтыру жоспарланғанға дейін таусылып қалуға тиіс еді. 1906 жылғы Әскери-теңіз заңына бірінші түзетуде адмирал Альфред фон Тирпиц жаңа линкорлар үшін қаржыландыру сұрады, бірақ оны қамтамасыз ете алмады; енді олар 1908 жылғы түзету бойынша Рейхстаг (Германия империясы) мақұлдады. Әскери-теңіз заңында белгіленген линкорлар салу қарқынын жалғастыру үшін қаражат бөлумен қатар, жаңа түзету теңіз бюджетін қосымша 1 миллиард маркаға арттырды. Тирпиц бастапқыда жылына төрт жаңа капиталдық кеме, соның ішінде жеңіл крейсерлер салуды жоспарлаған, бірақ жаңа кемелердің өскен құны оны 1912 қаржы жылынан бастап 1917 жылға дейін жылына екі кеме салуға мәжбүр етті. 1908 жылғы түзетудің тағы бір салдары – барлық ірі әскери кемелердің қызмет мерзімін жиырма бес жылдан жиырма жылға дейін қысқарту болды; бұл Рейхстагты қосымша кемелерге көбірек қаражат бөлуге мәжбүрлеу үшін жасалды, себебі кемелерді бастапқы жоспарланғаннан бұрын ауыстыру қажет болар еді. Рейхстагты заң жобасын қабылдауға мәжбүрлеу үшін Тирпиц Теңіз күштерінің мемлекеттік хатшысы лауазымынан кетпек екенін мәлімдеді. Тирпицтің ультиматумының нәтижесінде заң жобасы 1908 жылдың наурыз айында үлкен көпшілік дауысымен қабылданды. Қызмет мерзімін қысқарту жағалау қорғаныс кемелерін, соның ішінде "Ольденбург" және "Дефлингер" кемелерін ауыстыруды талап етті. "Гельголандтар" оларды алмастырды және қалған жағалау қорғаныс кемелерін ауыстырды, ал "Бранденбургтар" келесі алмастырылатын кемелер болды. König класындағы төрт кеме "S", "Ersatz Brandenburg", "Ersatz Wörth" және "Ersatz Großherzog" уақытша атауларымен тапсырылды, соңғы үш кеме төрт "Бранденбургтың" үшінің орнын алмастыру үшін тапсырылды.

The König class battleships were authorized in the context of the early 20th century Anglo German naval arms race, under the Second Amendment to the Naval Law, which had been passed in 1908 as a response to the revolution in naval technology created with the launch of the British in 1906. Many of the world's navies began building their own dreadnought battleships, which were significantly larger—and correspondingly more expensive—than the old pre dreadnought battleships. The Germans began their own, the , in 1907, followed by the in 1908. As a result, the funds that had been appropriated for the Navy in the First Amendment, passed in 1906, were going to be used up before they were scheduled to be replenished in 1911. In the terms of the First Amendment to the Naval Law of 1906, Admiral Alfred von Tirpitz had requested but failed to secure funding for new battleships; they had now been approved by the [[Reichstag (German Empire) under the 1908 amendment. Along with appropriating funds to continue the pace of battleship construction prescribed under the Naval Law, the new amendment also increased the naval budget by an additional 1billion marks. Tirpitz had initially planned on building four new capital ships per year, including battlecruisers, but the increased cost of the new ships forced him to reduce the number of ships laid down per year to two beginning in the 1912 fiscal year and continuing through 1917. Another effect of the 1908 amendment was to reduce the service life of all large warships from twenty five years to twenty; this was done in an effort to force the Reichstag to allocate more funds for additional ships, since vessels would then need to be replaced sooner than originally planned. In his effort to force the Reichstag to pass the bill, Tirpitz threatened to resign from his post as the State Secretary for the Navy. As a result of Tirpitz's ultimatum, the bill was passed in March 1908 by a large margin. The reduction in service life necessitated the replacement of the coastal defense ships of the and es as well as the s. The followed the Helgolands and replaced the remaining coastal defense ships, leaving the Brandenburgs as the next vessels to be replaced. The four König class ships were ordered under the provisional names "S", Ersatz , Ersatz , and Ersatz , the latter three as replacements for three of the four Brandenburgs.

Дизайн

Келесі класты линкорлар бойынша концептуалдық жұмыс әлдеқашан басталған еді, ал «Кайзер» класының дизайны әлі де аяқталуда болды. 1910 жылғы 15 қаңтарда өткен отырыста Тирпиц жаңа кластың бағасы оның жоспарлаған бюджетіне сәйкес болуын міндеттеді, себебі қаржылық қиындықтар оның жоспарларын бұрыннан бұзып тастаған еді. «K» (Konstruktionsdepartement – Құрылыс бөлімі) сол кезде жаңа шайқас крейсерінің жобасымен айналысып жатқандықтан, «Кёниг» дизайнының ресми жоспарлауын бастауды кейінге қалдырды. Дегенмен, «A» (Allgemeinen Marinedepartements – Бас Теңіз Департаменті) 1910 жылдың басында дайындық жұмыстарын бастады. «A» департаментінің бастығы вице-адмирал Адольф Пашен негізгі батареялық қаруларын ортасымен бірге қайта орналастыру арқылы бүйірлік ату мүмкіндігін арттыруды ұсынды, ал Тирпиц дизельдік қозғалтқыштарға деген қалауын қайталады, бірақ «Кайзер» класының кемесінің орталық валы үшін жасалған прототиптік қозғалтқышты сынау әлі аяқталмаған еді. 1910 жылғы мамырда өткен үш отырыста австро-венгр және басқа да елдердің теңіз күштері қабылдағаннан кейін, негізгі батарея үшін үш мұнаралы артиллериялық қондырғыларды қабылдау сияқты қосымша мәселелер талқыланды. Бұдан бөлек, британдықтардың жаңа қаруларын қабылдауына және 1909 жылдан бері АҚШ-тың қаруларын арттыруына жауап ретінде қарудың калибрін арттыру мүмкіндігі де қарастырылды. Тирпиц жаңа кемелердің кем дегенде біреуін дизельдік қозғалтқышпен жабдықтау қажеттігін атап өтті. «K» департаментінің азаматтық басшысы Ханс Бюркнер «Принцрегент Люитпольдтің» қарапайым жетілдірілген нұсқасын қалауға басымдық берді, себебі бұл Тирпицтің тілегіне сәйкес шығындарды минималды деңгейде ұстауға мүмкіндік берер еді. Үшінші отырыста калибрді арттыру мәселесі шығындардың тым жоғары болуына байланысты тоқтатылды. Теңіз командасы қазіргі 30,5 см-лік қару күтілетін шайқас қашықтығында жеткілікті қуатты екенін санайтын болса да, Германия шетелдегі жаңарулармен қадамдаса алмаса, болашақта калибрді арттыру қажеттігін мойындады. Британдық құрылыспен теңдесу және Тирпицтің бюджеттік шектеулеріне сәйкес келу қажеттілігіне байланысты теңіз командасы «Принцрегент Люитпольд» үшін жасалған жобаны кейбір жақсартулармен қайта жасауды шешті. Жобалаушылар «Кайзер» корпусының пішінін пайдаланды, бірақ бірнеше жақсартулар енгізді, ең маңыздысы – негізгі батареяның қайта орналастырылуы. Екі қанатты мұнаралар ортасымен бірге жылжытылды, біреуі алдыңғы мұнараның үстіне, екіншісі – түтікшелердің арасына орналастырылды. Қарудың орналасу схемасы да өзгертілді. Бұл өзгерістердің салмағын өтеу үшін екі қосалқы қару және кормалық торпедалық түтік алынып тасталды. «K» департаменті кемелерді тұрақтандыру үшін анти-ролл бактарын қолдануды қарастырды, себебі жақында аяқталған «Нассау» класындағы линкорлар бастапқыда қатты маяттанудан зардап шекті, бірақ Тирпиц ақырында оларға қарсы шешім қабылдады. 1910 жылғы желтоқсанға қарай 15 см-лік он төрт қаруды сақтап, екі қаруды алып тастау туралы шешім қабылданды. Бастапқыда орталық валдарында дизельдік қозғалтқыштарды пайдалану жоспарланған болса да, «Принцрегент Люитпольд» үшін прототипті аяқтаудың кешігуі теңіз күштерін сыныптың бірінші кемесі үшін дәстүрлі турбиналық жүйеге қайта оралуға мәжбүр етті. Турбиналардың қуатын арттыру үшін жартылай мұнаймен жұмыс істеу жүйесі енгізілді. Алғашқы үш кеме – , , және 1911 жылғы бағдарлама бойынша тапсырыс берілді. Бірнеше кеме жасаушы зауыттар, соның ішінде AG Vulcan, AG Weser және Schichau Werke, 1911 жылғы 19 шілдеге дейін кемелерді салу үшін Reichsmarineamt (Императорлық Теңіз Офисіне) тендер ұсынды. Vulcan және Weser 11 тамызда келісімшарт алды, бірақ соңғы тапсырыстар 12 қазанға дейін берілмеді; дизайнмен соңғы жұмыстар жалғасты, алайда Тирпицтің анти-ролл бактарынан бас тарту шешімі 22 қаңтарда ғана қабылданды. Үшінші кеме – шын мәнінде, класс бірінші кемесі «Кёниг» – Кезеңдік кеме жасау шебі Вильгельмсхавенге берілді, ал Schichau соғыс крейсері туралы келісімшартты өтемақы ретінде алды. «Гроссер Курфюрст» және «Маркграф» кемелеріне дизельдік қозғалтқыштарды орнату мүмкіндігі де қарастырылды, бірақ кемелерде жұмыс басталған кезде олар әлі дайын болған жоқ. 1912 жылғы бағдарлама бойынша төртінші кемеге рұқсат берілді, және теңіз командасы калибрді арттыруды тағы да қарастырды, бұл жолы үлкен қарулардың салмағын өтеу үшін екінші батареяны 15 см-ден қаруларға дейін азайту жоспарланды. Бұл ұсыныс ақырында 1911 жылғы кемелерге ұқсас тағы бір кеме жасау жағында қабылданбады, себебі бұл тактикалық басқаруды жеңілдету үшін біртұтас төрт кемелік бөлім құруға мүмкіндік берер еді. Теңіз командасы дизельдік қозғалтқыштың осы кемеге де уақытында дайын болатынына үміттене білді, сондықтан оның қозғалтақыш жүйесі әпкелеріне қарағанда үлкен және қуатты турбиналармен қайта жоспарланды. Бірақ жұмыс басталмас бұрын дизельдік қозғалтқыш әлі дайын болмайтыны анық болды, сондықтан «Принцрегент Люитпольдта» бос қалған орталық моторлық бөлімше үшінші турбинаны орнатуға қайта жабдықталды. Жаңа кеме үшін жасалған жалғыз маңызды өзгеріс – ауыр отты ашу құрылғысын орнатуға қабілетті үлкен түтікшелі алдыңғы мачта болды. Бұл өзгеріс кейіннен класс мүшелеріне де енгізілді.

Conceptual work for the next class of battleship had already begun while the design for the Kaiser class was still being finalized. During a meeting on 15 January 1910, Tirpitz mandated that the new class must adhere to the price per ship he had budgeted, owing to the financial problems that had already disrupted his plans. The Konstruktionsdepartement (Construction Department, referred to as "K") was as that time occupied with work on the new battlecruiser , delaying the initiation of formal planning for what became the König design. Nevertheless, the Allgemeinen Marinedepartements (General Navy Department, referred to as "A") began to make preparations in early 1910. Vizeadmiral (Vice Admiral) Adolf Paschen, the chief of "A", expressed a desire to rearrange the main battery guns to the centerline to maximize broadside fire, while Tirpitz reiterated his preference for diesel engines, though trials with the prototype engine for the center shaft of the Kaiser class ship were not yet completed. During a series of three meetings in May 1910, further details were discussed, including adopting triple gun turrets for the main battery, following their adoption by the Austro Hungarian Navy and other navies. They also examined the possibility of increasing the caliber of the guns to in response to the British adoption of weapons and the United States' increase to guns since 1909. Tirpitz again argued that at least one of the new ships should use a diesel engine. Hans Bürkner, the civilian "K" chief, preferred a simple development of Prinzregent Luitpold as that would entail minimal cost increases in accordance with Tirpitz's wishes. By the third meeting, the question of increasing the caliber was set aside as cost prohibitive; while the naval command believed that the existing gun was sufficiently powerful at the expected battle ranges, they recognized that in the future, an increase in caliber would be unavoidable if Germany was to keep up with developments abroad. Owing to the pressing need to match British construction and keep costs within Tirpitz's budgetary constraints, the naval command decided to simply repeat the design for Prinzregent Luitpold with some of the improvements. The design staff used the Kaiser hull form, but introduced several improvements, the most significant being the re arrangement of the main battery. The two wing turrets were both moved to the centerline, one superfiring over the forward most turret, and the other amidships between the funnels. The armor layout was also revised slightly to improve protection of the bow and stern. To offset the weight increase of these changes, a pair of secondary guns and the stern torpedo tube were to be removed. "K" considered the adoption of anti roll tanks to help stabilize the ships, as the recently completed Nassau class battleships initially suffered from severe rolling, though Tirpitz eventually decided against them. By December 1910, the decision was made to retain all fourteen of the 15 cm guns and instead remove two of the guns. Although initially intended to use diesel engines on their center shafts, delays in the completion of the prototype for Prinzregent Luitpold forced the Navy to return to the traditional all turbine arrangement for the first member of the class. Partial oil firing was introduced, which provided greater power for the turbines. The first three ships—, , and —were ordered for the 1911 program. Several shipyards, including AG Vulcan, AG Weser, and Schichau Werke, submitted tenders to the Reichsmarineamt (Imperial Naval Office) to build the vessels by 19 July 1911. Vulcan and Weser received contracts on 11 August, though the finalized orders were not issued until 12 October; final tinkering with the design continued, however, and Tirpitz's decision to abandon the anti roll tanks came as late as 22 January 1912. The contract for the third ship—actually the first member of the class, König—went to the [[Kaiserliche Werft Wilhelmshaven (Imperial Shipyard), while Schichau received the contract for the battlecruiser as compensation. It was still hoped that the diesels could still be installed aboard Grosser Kurfürst and Markgraf, but it was still not ready by the time work began on the vessels. A fourth ship was authorized under the 1912 program, and the naval command again considered increasing the caliber, this time to The increase in weight from the larger guns would be offset by reducing the secondary battery from 15 cm to guns. The proposal was ultimately rejected in favor of building another vessel identical to the 1911 ships to create a homogeneous four ship division to simplify tactical command. The naval command again hoped that the diesel engine would be ready in time for this vessel, so her propulsion system was redesigned with larger, more powerful turbines than her sisters received. But before work began, it became clear that the diesel would not be ready, so the center engine room—which had been left empty in Prinzregent Luitpold—was reconfigured to accept a third turbine. Only one significant change was introduced for the new ship, which became , was a larger tubular foremast that was capable of supporting a heavier fire direction top. This was later retrofitted to the other members of the class.

Жалпы сипаттамалары

Кениг класының кемелері су сызығы бойынша ұзын, ал жалпы ұзындығы да ұзын болды. Олардың ені , алдыңғы тұсы , артқы тұсы тереңдігіне ие болды. Жобаланғандай, Кенигтер қалыпты жағдайда тұнбаға батып, толық жүктемеде тұнбаға батты. Кемелердің корпусы көлденең және бойлық болаттық қаңқалармен салынды, олардың үстіне сыртқы қабықшалар қадалып бекітілді. Кемелердің әр корпусында су өткізбейтін он сегіз бөлім және корпустың 88% -ын құрайтын қос түбі болды. Ұзын бастиондық палуба мұңдан бастап артқы бастиондық бөлікке дейін созылды. Кемелердің үстін құрастырушы құрылымдары минималды болды, ол алдыңғы және артқы бақылау мұнараларынан тұрды, бірақ Кениг эскадрильяның флагманы ретінде салынғандықтан адмирал штабын орналастыру үшін үлкен көпірге ие болды. 1917 жылы Маркграф та Кенигтің көпіріне ұқсас кеңейтілген көпір алды. Бірінші үш кемеде олардың бақылау пункттерін қолдау үшін екі тік мачта орнатылды, бірақ Кронпринц ауыр түтік тәрізді мачта алды. Басқару екі рульмен жүзеге асырылды, олар бір-біріне жақын орналасқан. Неміс теңіз тарихшысы Эрих Гренердің айтуынша, неміс теңіз күштері кемелерді "өте жақсы теңіз кемелері" деп есептеді және олардың жұмсақ қозғалысы болды. Толқындарда жылдамдықтары аздап төмендеді, ал рульдер толық бұрылғанда кемелер жылдамдықтың 66% -ға дейін жоғалтып, 8 градусқа дейін еңкейді. Кениг, Гроссер Курфюрст, Маркграф және Кронпринц әскери кемелерінің әрқайсысының стандартты экипажы 41 офицер мен 1095 сарбазды құрады; III шайқас эскадрильясының флагманы болған Кенигте 14 офицер мен тағы 68 теңізшіден тұратын қосымша экипаж болды. Кемелердің командалық штабының орынбасары ретінде қызмет еткен кезде, кемеде қосымша 2 офицер мен 24 сарбаз болды. Кемелерде бірнеше кіші кемелер болды, оның ішінде бір күзет кемесі, үш баржа, екі шлюпка, екі ял және екі қайық.

Қозғалтқыш

Кеме класы үш пар турбинасымен жабдықталған, әр топ жоғары және төмен қысымды турбиналардан тұрады. Турбиналарды Parsons компаниясы König және Kronprinz үшін, Vulcan AG компаниясы Grosser Kurfürst үшін және Bergmann компаниясы Markgraf үшін өндірді. Әр қозғалтқыш диаметрі 1,5 метр болатын үш пернелі бұрандалы винтті қозғалтады. Жоғары және төмен қысымды турбиналар өздерінің жеке қозғалтқыш бөлмелеріне топтастырылды. Турбиналар үшін буды он бес Schulz Thornycroft су құбыры қазандығы қамтамасыз етті, олардың үшеуі мұнайды, ал қалғандары көмірді жақты. Бұл қазандықтар үш қазандық бөлмесіне бөлінді, алғашқы екеуі негізгі батареяның алдыңғы және ортаңғы оқ-дәрі қоймалары арасында орналастырылды, ал бу алдыңғы түтікке шығарылды. Үшінші қазандық бөлмесі ортаңғы қойманың артында, тікелей қозғалтқыш бөлмелерінің алдында орналасқан және кішірек артқы түтікке бу шығарылды. Электр қуатын төрт турбогенератор және дизель генераторларының жұбы қамтамасыз етті; жалпы электр қуаты 225 вольтта болды. Электр станциясының қуаты ең жоғары жылдамдық үшін жоғары болды, сынақтар кезінде кемелер көзделген қуаттан айтарлықтай асып түсетініне қарамастан, König және Markgraf жылдамдық сынақтарында 21 түйінге ғана қол жеткізді, ал Grosser Kurfürst және Kronprinz сәйкесінше және түйінге жетті. Бұл сынақтар Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін жүргізілгендіктен, батыс Балтық теңізінің қауіпсіз, бірақ суы аз аймақтарында өткізілуі тиіс болды. Құлай жағдайда, König кемелері Kaiser класынан жылдам болды, олардың орташа жылдамдығы шамамен түйінге жетеді. Отынның қалыпты сақталу көлемі көмірге және мұнайға дейін жетті, бірақ қосымша бос кеңістіктер көмір мен мұнайды сақтау үшін пайдаланылуы мүмкін. Кемелердің қашықтығы сағатына түйінде болды, ал сағатына түйінде қашықтық екі есе азайды.

Қару-жарақ

Кенигтер бес қос мұнаралы он 30,5 см SK L/50 зеңбірегінен тұратын негізгі батареямен қаруланды. Екі мұнара негізгі суперқұрылымның алдыңғы бөлігіне суперфайрингті жұппен орнатылды, үшіншісі екі түтікшенің арасында, ал төртінші және бесінші мұнаралар артқы бақылау мұнарасының артында орналасқан. Орталық сызықтық орналасуы бұрынғы Кайзер класынан жақсырақ болды, себебі он зеңбіректің барлығы кең бұрышта оқ атуға мүмкіндік берді, ал төртеуі тікелей алға, ал Кайзерлерде тек екеуі ғана мүмкін болды. Зеңбіректерге зеңбірек сайын 90 оқтан берілді, олардың атыс жылдамдығы минутына шамамен үш оқ болатын. Зеңбіректердің түтіктерінің қызмет ету мерзімі толық қуатпен екі жүз оқ атқаннан кейін ауыстыруды қажет ететін болды. Зеңбіректер DrL C/11 мұнараларына орнатылды, олар электрмен басқарылды, бірақ зеңбіректер гидравликалық түрде көтерілді. Әрбір мұнараның астында жұмыс камерасы болды, ол төмендегі оқ-дәрі қоймасына дейін жететін айналмалы оқ-дәрі көтергіштері жиынтығымен байланысты болды. Бір жиын көтергіштер оқтар мен ұшырғыш зарядтарды қоймалардан алып, жұмыс камерасына жеткізді, ал екіншісі оларды жарқылға қарсы есіктер арқылы зеңбірек бөлмесіне көшірді; бұл тәртіп зеңбірек бөлмесіндегі өрттің қоймаларға таралу қаупін азайту үшін қабылданды. Өрт қаупін азайту үшін мұнараның барлық бөліктері болаттан жасалды. Зеңбіректердің көтерілу бұрышы 8-тен 15,5 градусқа дейін болды, бұл олардың ең жоғары қашықтығын қамтамасыз етті. Кейінірек, мансабында олардың орнатылыстары ең жоғары көтерілу бұрышын арттыру үшін өзгертілді, бірақ төмендету бұрышы төмендетілді, қазіргі қашықтығы 5,5-тен 16,5 градусқа дейін, олардың қашықтығын ұлғайту үшін. Әрбір казематтың жеке қоймасы мен оқ-дәрі көтергіші болды. Бұл зеңбіректер торпедамен қаруланған эсминецтерге қарсы қорғану үшін арналған және барлығы 2240 оқпен жабдықталған. Олардың атыс жылдамдығы минутына 4-тен 5 оққа дейін болды. Зеңбіректер -7 градусқа дейін төмендеп, 20 градусқа дейін көтерілуі мүмкін, олардың ең жоғары қашықтығы болды. Кемелерде сондай-ақ казематтарға орнатылған алты 8,8 см SK L/45 тез атылатын зеңбірек болды; бұрынғы неміс тізгін кемелері осы зеңбіректердің көп санын алып жүрген, бірақ Кениг класы жобаланған кезде эсминецтердің өсуі 8,8 см зеңбіректің пайдасын шектеді. Алты зеңбірек алдыңғы бақылау мұнарасының екі жағында орналасқан және барлығы алға бағытталған. Бұл зеңбіректерге барлығы 3200 оқ, немесе зеңбірек сайын 200 оқтан берілді. Зеңбіректерді 25 градусқа дейін көтеруге болады. Сонымен қатар, олар төрт 8,8 см SK L/45 зениттік зеңбірегін алып жүруге арналған, олар артқы бақылау мұнарасының екі жағына орнатылуы керек еді. Өндіріс жоспардан қалып, соғыс басталғаннан кейін бәсекелестік сұраныстар жеткізілім мәселелерін одан әрі ушықтырды. Гроссер Курфюрст 1915 жылы алғашқы жиынтығын алды, ал Кениг пен Кронпринц сол жылы екі зеңбірек орнатты. 1918 жылы Кронпринц тағы бір жұп зеңбірек орнатты, сол кезде Маркграф екі зеңбірек алды. Дредноут дәуіріндегі тізгін кемелеріне сәйкес, кемелер бес суасты торпеда түтігімен қаруланды, олар барлығы он алты торпедамен жабдықталған. Бір түтік кеменің мұртында, ал қалған төртеуі кеменің екі жағында, әр жағынан екеуден орнатылған. Торпедалар G7*** типі болды, оларда жарылғыш бас болды. Оларды үш жылдамдықпен орнатуға болады: қашықтығы үшін , қашықтығы үшін немесе қашықтығы үшін .

The Königs were armed with a main battery of ten 30.5 cm SK L/50 guns in five twin turrets. Two turrets were mounted forward of the main superstructure in a superfiring pair, the third was placed on the centerline between the two funnels amidships, and the fourth and fifth turrets were arranged in another superfiring pair aft of the rear conning tower. The centerline arrangement was an improvement over the preceding Kaiser class, as all ten guns could fire on a wide arc on the broadside, and four guns could fire directly ahead, as opposed to only two on the Kaisers. The guns were supplied with 90 shells per gun, and they had a rate of fire of about three shots per minute. The barrels had an expected life of two hundred full power shots before they would need to be replaced. The guns were mounted in DrL C/11 turrets, which were electrically controlled, though the guns were elevated hydraulically. Each turret had a working chamber beneath it that was connected to a set of revolving ammunition hoists leading down to the magazine below it. One set of hoists retrieved the shells and propellant charges from the magazines and brought them to the working chamber, and another transferred them up to the gun house through flash tight doors; this arrangement was adopted to reduce the risk of fire in the gun house from reaching the magazines. In an effort to reduce the possibility of a fire, everything in the turret was constructed of steel. The guns had a range of elevation from 8 to 15.5 degrees, which provided a maximum range of Later in their careers, their mounts were modified to increase maximum elevation at the expense of depression, with the range now 5.5 to 16.5 degrees, increasing their range to Muzzle velocity was
Secondary armament consisted of fourteen 15 cm SK L/45 quick firing guns, each mounted individually in casemates in the forecastle deck, seven guns per broadside. Each casemate had its own set of magazines and ammunition hoists. These guns were intended for defense against torpedo armed destroyers, and were supplied with a total of 2,240 shells. Their rate of fire was 4 to 5 shots per minute. The guns could depress to −7 degrees and elevate to 20 degrees, for a maximum range of Their muzzle velocity was
The ships also carried six 8.8 cm SK L/45 quick firing guns, mounted in casemates; previous German capital ships had carried a larger number of these guns, but by the time the König class was designed, the growth of destroyers had rendered the 8.8 cm gun of marginal use. The six guns were located on either side of the forward conning tower and were all directed forward. These guns were supplied with a total of 3,200 rounds, or 200 shells per gun, The guns could be elevated up to 25 degrees for a maximum range of In addition, they were slated to carry four 8.8 cm SK L/45 anti aircraft guns, which were to be mounted on either side of the rear conning tower. Production remained behind schedule and competing demands after the start of the war caused further delivery problems. Grosser Kurfürst received her original complement in 1915 and König and Kronprinz had two guns installed that year. Kronprinz had another pair installed by 1918, by which time Markgraf received two of the guns. As was customary for capital ships of the dreadnought era, the ships were armed with five submerged torpedo tubes, which were supplied with a total of sixteen torpedoes. One tube was mounted in the bow and the other four were placed on the broadside, two on each side of the ship. The torpedoes were the G7*** type, which carried a warhead. They could be set at three speeds: for a range of , for a range of , or for a range of .

Өртке қарсы бақылау

Кениг класының кемелері негізгі қарулардың атысын бағыттау үшін екі стереоскопиялық қашықтық өлшегішпен жабдықталған. Олар негізгі және кормалық басқару мұнараларының үстіне орнатылған, ал қашықтық туралы мәліметтер орталық басқару пунктіне жіберілді, онда Bg Mittler C/13 қашықтық өлшегіш теңгеріш орнатылған, ол қате мәліметтерді сүзуге және дұрыс қарулардың көтерілу бұрышын анықтау үшін қашықтықты есептеуге қолданылды. Бұл ақпарат содан кейін атыс басқару құрылғысы Р. В. Гебер C/13-ке жіберілді, ол қаруларға атыс нұсқауларын жеткізді. Артиллерия офицері өз перископын пайдаланды, ол электронды түрде мұнаралардағы мергендерге сигнал берді; мергендер артиллерия офицері көрсеткен нысанаға мұнараларды бағыттау үшін өздерінің көзқарасын қолданды.

Қару-жарақ

Кениг класының бронежилетінің жалпы құрылымы Кайзер класының құрылымына ұқсас болды. Кемелерді қорғауға арналған болаттан жасалған броньды "Крупп" цементтелген бронімен қаптаған. Олардың негізгі броньды белдеулері кеменің броньды цитаделінде, оқ-дәрі қоймалары мен қозғалтқыш машиналары орналасқан жерде болды. Негізгі қатпар су сызығынан 1,52 м жоғарыдан 0,30 м төменге дейін созылды; жоғарғы, қалың қатпар негізгі белдеуден жоғары корпустың жағын жауып тұрды. Орталық цитадельдің алдыңғы жағында белдеу сабаққа дейінгі жолдың үштен бір бөлігінде 20 см-ге дейін жұқарады, ал төменгі жиегінде 15 см-ге дейін таяздырады. Алдыңғы жақтағы негізгі белдеу 15 см-ге дейін қысқарды, төменгі жиегінде 12 см-ге дейін қысқарды. Цитадельдің артқы жағында белдеу де осылай төмендеп, 15 см-ге дейін, ал төменгі жиегінде 15 см-ге дейін таязды. Негізгі бронь палубасы цитадель үстінде қалың болды, белдеудің төменгі жиегіне жету үшін төмен қарай еңкейіп, снаряд сынықтарынан қосымша қорғау қабатын қамтамасыз етті; палубаның еңкейген бөлігі 10 см-ге дейін арттырылды, ал артқы жағында 6-10 см бронь болды, руль бөлімінде 12 см-ге дейін артты. Жоғарғы палубаның ортаңғы бөлігін кеме батырындағы тіректер аралығында болат қаптап тұрды. 3 см-лік тағы бір қабаты екінші батареяның үстіндегі қақпақ палубасын жауып тұрды. Белдің артында торпедалық қалқан корпустың ұзындығы бойымен, негізгі белдеуден бірнеше метр қашықтықта орналасты; қалқан торпеда немесе мина зақымдануынан туындауы мүмкін су тасқынын ұстап тұру үшін жасалған. Ол негізгі бронь палубасымен кездесіп, төмен қарай еңкейе бастайды; палубаның үстінде қосымша ошаққа қарсы қорғаныс ретінде 3 см-лік қалқан жоғары қарай созылған. Торпедалық қалқанның екі жағындағы бөліктер қазандықтарға арналған көмірді сақтауға арналған, бұл құрылысты нығайтып, жарылыс әсерін сіңіруге көмектесті; су басу жағдайында осы бөліктерді құрғату үшін сорғылар кеме ортасында орналастырылды. Басты батарея мұнараларының беттерінде, бүйірінде және артқы жағында броньның қалыңдығы теңгерімді болу үшін әртүрлі болды. Мұнаралардың шатырлары алдыңғы жағында көлбеу, ал жазық бөлігінде қалыңдығы азайды. Олардың тірек барбеттерінің қалыңдығы 30 см болды, бірақ бір барбет екінші барбетке тікелей атыс жүргізуге кедергі келтіретін бөліктерде қалыңдығы азайды. Жоғарғы белдеудің артында барбеттер 0,7 см-ге дейін, ал негізгі белдеудің артында салмақты үнемдеу үшін 8 см-ге дейін тарайды. Жоғарғы белдеудің үстінде және суператқыштардың арасында қосалқы қарудың казематтары үшін броньды батарея орналасқан. Сыртқы қабырғалардың қалыңдығы берілген, ал әр казематтың ішкі жағында еденде, қабырғаларында және артқы жағында снарядтардың жарылуынан туындаған сынықтарды ұстап тұру үшін бронь болды. Алдыңғы басқару мұнарасы ауыр броньмен қорғалған. Гренер мен Айдан Додсонның мәлімдемесіне сәйкес, қабырғалардың қалыңдығы берілген, ал шатыры 15 см қалыңдықта болған, бірақ Джон Кэмпбелл қабырғалардың қалыңдығы 35,6 см болғанын, негізгі басқару мұнарасының үстінде тұрған кішкентай пулемет бақылау мұнарасының түбінде шағын бөлім болғанын мәлімдейді. Сондай-ақ, Кэмпбелл басты мұнара шатырының қалыңдығы 17 см екенін көрсетеді. Артқы басқару мұнарасы нашар броньдалған; оның қабырғалары тек 20 см қалыңдықта болды және шатыры бронь пластинасымен қапталған; үш дереккөз де артқы мұнараға қатысты сәйкес келеді.

The general layout of the armor scheme for the König class was similar to that of the Kaiser class. The steel used for the ships' protection consisted of Krupp cemented armor. Their main armor belt was in the armored citadel of the ships, where the ammunition magazines and propulsion machinery spaces were located. The main strake extended from 1.52 m above the waterline to 0.30 m below the line; an upper strake that was thick covered the side of the hull above the main belt. Forward of the central citadel, the belt thinned to 20 cm for a third of the way to the stem, and on the lower edge it tapered to 15 cm. Further forward, the main belt was reduced to 15 cm, being reduced to 12 cm on the bottom edge. Aft of the citadel, the belt stepped down similarly, to and then 15 cm at the stern (tapering to 15 cm and at the lower edge, respectively). The main armor deck was thick over the citadel, sloping down to meet the lower edge of the belt to provide an additional layer of protection against shell fragments; the sloped section of the deck was increased to The forward deck was increased to 10 cm, while the stern received 6 to 10 cm of armor, increasing to 12 cm over the steering compartment. At upper deck level, a layer of steel covered the central portion of the ship between the end barbettes. Another layer of 3 cm armor covered the forecastle deck over the secondary battery. Behind the belt, a torpedo bulkhead ran the length of the hull, several meters behind the main belt; the bulkhead was designed to contain flooding that might result from torpedo or mine damage. It met the main armor deck where it began to slope down; above the deck, a 3 cm bulkhead extended upward as additional anti splinter protection. The compartments created on either side of the torpedo bulkhead were used to store coal for the boilers, which reinforced the structure and helped to absorb blast effects; pumps were located amidships to drain these compartments in the event of flooding. The main battery turrets received of armor on their faces, on the sides, and on the rears to balance them. The turret roofs were sloped at the front, where they were , decreasing to on the flat portion. Their supporting barbettes were also 30 cm thick on their exposed sides, though they were reduced to on the sections where one barbette blocked direct fire on another. Behind the upper belt, the barbettes were reduced to , and behind the main belt, it was thinned further to 8 cm to save weight. Above the upper belt and between the superfiring turret barbettes was an armored battery for the secondary gun casemates. The sides received of armor plate on the outer sides; the interior of each casemate had on the floor and sides and on the rear to contain any fragments from shells that penetrated the battery and exploded inside. The forward conning tower was protected with heavy armor. According to Gröner and Aidan Dodson, the sides were thick and the roof was 15 cm thick, though John Campbell states it received 35.6 cm on the sides, with a small section at the base of the small gunnery control tower, which stood atop the main conning tower. Campbell also provides a thickness of 17 cm for the main tower roof. The rear conning tower was less well armored; its sides were only 20 cm thick and the roof was covered with of armor plate; all three sources concur on the aft tower.

Өзгерістер

Төрт "Кёниг" кемесінің қызмет ету кезеңінде салыстырмалы түрде аз өзгерістер енгізілді, олардың барлығы 1916 жылдың ортасы мен 1918 жылдың соңы аралығында жасалды. Алғашқы үш кеменің алдыңғы мачталары "Кронпринц" кемесіндегідей түтікше мачтамен ауыстырылды. Ютландия шайқасынан кейін, торпедаға қарсы торлардың кеме бұрандаларына қауіпті екені анықталған соң, олар алынып тасталды. Сонымен қатар, олардың көп бөлігі 8,8 см-лік төмен бұрышты зеңбіректер алынып тасталды және оқ ату тесіктері жабылды. "Кёниг" және "Гроссер Курфюрст" осы зеңбіректердің екеуін сақтап қалды, ал біріншісі 1918 жылы өз әуе шабуылына қарсы зеңбіректерін төрт төмен бұрышты орналыммен алмастырды. 1917 жылы "Маркграф" кемесінен екі төмен бұрышты зеңбірек алынып тасталды, ал "Кронпринц" соғыс аяқталғанға дейін өз зеңбіректерін сақтап қалды. Алдыңғы және артқы негізгі батарея мұнараларына тағы бір жұп 3 метрлік қашықтық өлшегіштер орнатылды, кейін соғыс барысында олар жақсартылған қашықтық өлшегіштермен ауыстырылды. "Bg Mittler" жүйесінің жақсартылған C/15 нұсқасы орнатылды, ал "Кронпринц" және "Гроссер Курфюрст" негізгі зеңбіректерге "Abfeuer Gerät C/16" гироскопиялық тұрақтандыру жүйесін алды, бұл кемелердің тербелісі мен су арқылы қозғалғанда зеңбіректердің бұрышы өзгеруін есепке алып, дәлдікті жақсартты. "Кёниг" кемесіне де осындай жүйе орнатылуы тиіс еді, бірақ ол орнатылмаған сияқты, ал "Маркграф" кемесіне жақсартылған C/17 нұсқасы орнатылды.

Қызмет тарихы

1914 жылдың шілдесінде соғыс басталғаннан кейін кемелерді мүмкіндігінше тез қолдануға беру үшін жұмыс қарқыны арттырылды. König және Grosser Kurfürst бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы апталарында аяқталды; соңғысы 1914 жылдың 3 қарашасында Ярмутқа жасалған шабуылға қатысу үшін теңіз сынақтарын өткен болатын. Бұл шабуылды жүзеге асырған I-ші барлау тобының шайқас крейсерлеріне алыстан қолдау көрсеткен Ашық теңіз флотының құрамында болды. Grosser Kurfürst 15-16 желтоқсанда Скарборо, Хартлпул және Уитбиге жасалған шабуылға қатысып, қайтадан шайқас крейсерлеріне алыстан қолдау көрсетті. III-ші шайқас эскадрильясына бекітілген Grosser Kurfürst неміс желісінің алғы шебін құрады. 16 желтоқсан күні таңертеңгі операция кезінде адмирал Фридрих фон Ингеноль басқаратын Ашық теңіз флоты, британдық 1-ші шайқас крейсерлік эскадрильясының және 2-ші шайқас эскадрильясының эсминецтер тобымен қысқаша қақтығысты, олар неміс әріптестерін тоқтату үшін жіберілген еді (британдықтар тамыз айында крейсерден қолға түскен код кітаптарының арқасында неміс кодтарын жарып білген). Ингеноль, императордың бұйрығына сәйкес, флотты қауіпке тікпеуді және бүкіл Ұлы флоттың барлаушыларын тапқандай болғандықтан, кері қайтып портқа келді. Markgraf және Kronprinz 1915 жылдың қаңтарында сынақтарын аяқтады, содан кейін III-ші шайқас эскадрильясына қосылды. Олар 1915 жылға дейін британдық күштерді таба алмаған Солтүстік теңізге бірнеше рет жасалған шабуылдарға қатысты, сол кезде Ингенольдың орнын адмирал Уго фон Поль басты. Олар сондай-ақ Солтүстік теңізде мина қою операцияларын қолдады және оқу мақсатында Балтық теңізінде мерзімді түрде ауысып тұрды. Бұл операциялар 1916 жылдың басына дейін жалғасты, ол кезде Поль вице-адмирал Рейнхард Шермен алмастырылды. Кемелер сәуір айында Ярмут және Лоустофт қалаларын бомбалау кезінде I-ші барлау тобына қайтадан қолдау көрсетті. Ұлы флот шабуылға жауап ретінде рейдке шыққанда, Шир британдық флоттан басып озудан сақтану үшін флотты портқа қайтарды.

After the start of the war in July 1914, work on the vessels was accelerated so they would be available for operations as soon as possible. König and Grosser Kurfürst were completed in the first weeks of World War I; the latter had completed sea trials in time to take part in the Raid on Yarmouth on 3 November 1914, as part of the High Seas Fleet, which provided distant cover to the battlecruisers of I Scouting Group that carried out the raid. Grosser Kurfürst participated in the raid on Scarborough, Hartlepool, and Whitby on 15–16 December, again providing distant support to the battlecruisers. Grosser Kurfürst, assigned to III Battle Squadron, formed the vanguard of the German line of battle. During the operation on the morning of 16 December, the High Seas Fleet, commanded by Admiral Friedrich von Ingenohl, briefly clashed with the destroyer screen of the British 1st Battlecruiser Squadron and the 2nd Battle Squadron, which had been sent to intercept their German counterparts (as the British were able to decipher German codes thanks to a set of code books captured from the cruiser in August). Ingenohl, under orders from the Kaiser not to risk the fleet and fearing he had located the scouts for the entire Grand Fleet, disengaged and returned to port. Markgraf and Kronprinz both completed their trials in January 1915, after which they joined their sisters in III Battle Squadron. They took part in a series of sweeps into the North Sea that failed to locate British forces through 1915, by which time Ingenohl had been replaced by Admiral Hugo von Pohl. They also supported mine laying operations in the North Sea and periodically rotated through the Baltic for periods of training. These operations continued into early 1916, when Pohl was in turn replaced by Vizeadmiral Reinhard Scheer. The ships again provided cover for I Scouting Group when it bombarded Yarmouth and Lowestoft in April. When the Grand Fleet sortied in response to the raid, Scheer took the fleet back to port to avoid a confrontation with the numerically superior British fleet.

Ютландия шайқасы

Төрт кеме 1916 жылғы 31 мамыр – 1 маусымда Ютландия шайқасына әкелген флоттық шабуылға қатысты. Операция Ұлы флоттың бір бөлігін оқшаулап, ағылшын флотының негізгі флоты жауап беруге үлкермес бұрын жоюға бағытталған. Кениг, Гроссер Курфюрст, Маркграф және Кронпринц III ұрыс эскадрильясының V дивизиясын құрады және олар флоттың алғы шебінде болды. III ұрыс эскадрильясы үш линкорлық бөлімнің біріншісі болды; тікелей артында VI дивизияның Кайзер класындағы линкорлары, III ұрыс эскадрильясы болды. Кайзер класының кемелерінің артында I ұрыс эскадрильясының Хельголанд және Нассау кластары болды; артқы күзетте II ұрыс эскадрильясының ескірген пре-дредноуттары болды. 16:00 CET-тен сәл бұрын I скаутинг тобының ұрыс крейсерлері Дэвид Биттидің басқаруындағы британдық 1-ші ұрыс крейсерлер эскадрильясымен кездесті. Қарсы кемелер артиллериялық жекпе-жекке түсті, ол 17:00-ден кейін және жарты сағаттан аз уақыттан кейін аяқталды. Осы уақытқа дейін неміс крейсерлері ағылшын кемелерін Ашық теңіз флотының негізгі бөлігіне қарай тарту үшін оңтүстікке қарай жүзіп бара жатты. 17:30-да Кениг, жетекші неміс жауынгерлік кемесі, I скаутинг тобы мен 1-ші ұрыс крейсерлер эскадрильясының жақындап келе жатқанын байқады. Неміс крейсерлері оң жаққа қарай жүзіп бара жатқанда, ағылшын кемелері портқа қарай жүзіп бара жатты. 17:45-те Шеер кемелерін британдық крейсерлерге жақындату үшін портқа екі нүктелік бұрылыс жасауға бұйрық берді, ал бір минуттан кейін 17:46-да оқ ату туралы бұйрық берілді. Кениг, Гроссер Курфюрст және Маркграф бірінші болып тиімді атыс қашықтығына жетті; олар 21 000 ярд қашықтықтағы , , және , сәйкесінше, шайқас крейсерлерін ұрды. Кенигтің алғашқы оқтары нысанадан тысқары түсті, сондықтан ол отты жақын тұрған британдық "Тигр" кемесіне ауыстырды. Бір мезгілде Кениг класының алдыңғы қатарлы жауынгерлік кемелері эсминстерге оқ атуды бастады. Екі эсминец неміс желісіне жақындады және атысқа төтеп беріп, жақсы ату позициясына шықты. Әр кеме Кениг пен Гроссер Курфюрстке екі-екі торпеда атты, бірақ төрт қарудың бәрі де сәтсіз аяқталды. Керісінше, соғыс кемелерінің бірінің екінші батареясының снаряды Несторды соқтығып, оның машина бөлмесін қиратты. Кеме де, эсминец те зақымдалып, неміс әскерилерінің жолына түсіп қалды. Екі эсминец те батып кетті, бірақ неміс торпедалық қайықтары аман қалғандарды алу үшін тоқтады. Сағат 18:00-де төрт Кениг 5-ші ұрыс эскадрильясының жақындап келе жатқан кемелеріне оқ жіберді, бірақ атыс өте ұзаққа созылмады, өйткені қашықтық тым артық болды. 19:00-ден кейін неміс крейсері контр-адмирал Пол Бенке Кенигте зардап шеккен крейсерді қорғау үшін өз кемелерін маневрлеуге тырысты. Сонымен қатар, британдық III және IV жеңіл крейсерлік эскадрильялар неміс желісіне торпедалық шабуыл жасады; торпедалық қашықтыққа қарай алға жылжыған кезде олар Висбаденді негізгі қаруларынан отпен тұншықтырды. Кенигтер ағылшын крейсерлеріне қатты атқылады, бірақ тіпті немістердің негізгі қаруларынан тұрақты атыс ағылшын крейсерлерін қуып шыға алмады. Сонан кейін болған қақтығыста британдық бронекерді неміс дрэдноуттарының бірнеше ауыр калибрлі снарядтары соқты. Бір оқ кемедегі оқ-дәрі қоймасын бұзып, қатты жарылыс салдарынан крейсер жойылды. Бір сағаттан кейін британдық крейсерлермен тағы бір қақтығыс болды, бұл да Висбаденнің үстінде болды; осы кезеңде Кениг үлкен залал алды. Неміс флоты Джейд сағасына қайтып келген кезде, Нассау класының , , және Хельголанд класының линкорлары сыртқы жолдарда күзет міндеттерін атқарды. Кайзер класының линкорлары , , және Принцрегент Люитпольд Вильгельмшафен құлыптарының сыртында қорғаныс позициясын алды. König класындағы төрт кеме, басқа да капиталды кемелермен бірге - әлі де жауынгерлік жағдайда болған кемелер - ішкі портта отын мен оқ-дәрі қорларын толтырды. Кронпринц - бұл іс-әрекетке зақым келтірмейтін сыныптың жалғыз мүшесі.

The four ships took part in the fleet sortie that resulted in the battle of Jutland on 31 May–1 June 1916. The operation again sought to draw out and isolate a portion of the Grand Fleet and destroy it before the main British fleet could retaliate. König, Grosser Kurfürst, Markgraf, and Kronprinz made up V Division of III Battle Squadron, and they were the vanguard of the fleet. III Battle Squadron was the first of three battleship units; directly astern were the Kaiser class battleships of VI Division, III Battle Squadron. Astern of the Kaiser class ships were the Helgoland and Nassau classes of the I Battle Squadron; in the rear guard were the elderly pre dreadnoughts of II Battle Squadron. Shortly before 16:00 CET, the battlecruisers of I Scouting Group encountered the British 1st Battlecruiser Squadron, under the command of David Beatty. The opposing ships began an artillery duel that saw the destruction of , shortly after 17:00, and , less than a half an hour later. By this time, the German battlecruisers were steaming south in order to draw the British ships towards the main body of the High Seas Fleet. At 17:30, König, the leading German battleship, spotted both IScouting Group and the 1st Battlecruiser Squadron approaching. The German battlecruisers were steaming down to starboard, while the British ships steamed to port. At 17:45, Scheer ordered a two point turn to port to bring his ships closer to the British battlecruisers, and a minute later at 17:46, the order to open fire was given. König, Grosser Kurfürst, and Markgraf were the first to reach effective gunnery range; they engaged the battlecruisers , , and , respectively, at a range of 21,000 yards. Königs first salvos fell short of her target, and so she shifted her fire to the nearest British ship, Tiger. Simultaneously, the leading König class battleships began firing on the destroyers and The two destroyers closed in on the German line and, having endured a hail of gunfire, maneuvered into a good firing position. Each ship launched two torpedoes apiece at König and Grosser Kurfürst, though all four weapons missed. In return, a secondary battery shell from one of the battleships hit Nestor and wrecked her engine room. The ship, along with the destroyer , was crippled and lying directly in the path of the advancing German line. Both destroyers were sunk, but German torpedo boats stopped to pick up survivors. At around 18:00, the four Königs shifted their fire to the approaching s of 5th Battle Squadron, though the firing lasted only a short time before the range widened too far. Shortly after 19:00, the German cruiser had become disabled by a shell from ; Konteradmiral (Rear Admiral) Paul Behncke in König attempted to maneuver his ships in order to cover the stricken cruiser. Simultaneously, the British III and IV Light Cruiser Squadrons began a torpedo attack on the German line; while advancing to torpedo range, they smothered Wiesbaden with fire from their main guns. The Königs fired heavily on the British cruisers, but even sustained fire from the Germans' main guns failed to drive off the British cruisers. In the ensuing melee, the British armored cruiser was struck by several heavy caliber shells from the German dreadnoughts. One salvo penetrated the ship's ammunition magazines and, in a tremendous explosion, destroyed the cruiser. Another melee with the British cruisers developed an hour later, again over the crippled Wiesbaden; during this period, König received a hit aft that caused significant damage. By the time the German fleet returned to the Jade estuary, the Nassau class battleships , , and and the Helgoland class battleships and took up guard duties in the outer roadstead. The Kaiser class battleships , , and Prinzregent Luitpold, took up defensive positions outside the Wilhelmshaven locks. The four König class ships, along with other capital ships—those that were still in fighting condition—had their fuel and ammunition stocks replenished in the inner harbor. Kronprinz was the only member of the class to emerge from the action undamaged.

Кейінгі операциялар

König, Grosser Kurfürst және Markgraf шілде айында жөндеуден өтіп, тамыз айында Балтық теңізінде жаттығулар өткізді. Содан кейін 1916 жылдың 19 тамызындағы шайқасқа әкелген шабуылға қатысты. Операция кезінде Markgraf және Grosser Kurfürst уақытша I скаутингтік тобына қосылды, себебі оның бірнеше ұрыс крейсерлері Ютландта ауыр зақымдар алған және әлі де жөндеуде болды. Шир британдық жағалауды бомбалауды жоспарлаған, бірақ Ұлы флот теңізде екендігі туралы хабар алғаннан кейін тоқтатты; нәтижесіз шайқаста неміс U- қайықтары британдық жеңіл крейсерлердің екеуін батырды, ал бір неміс соғыс кемесі минаға тиіп зақымдалды. 1916 жылдың қалған бөлігінде Балтық теңізінде жаттығулар мен Солтүстік теңізде сәтсіз іздеу-талдау жұмыстары жалғасты. Дания жағалауында тұрып қалған екі U- қайықты құтқару операциясы кезінде британдық суасты қайығы Grosser Kurfürst және Kronprinz кемелерін торпедалады, бірақ екі кеме де жөндеу үшін портқа оралды. 1917 жылы Ашық теңіз флотының ауыр бөлімдері негізінен неміс шығанағында күзеттік міндеттермен шектелді, өйткені неміс флотының стратегиялық басымдығы U- қайықтар науқанына ауысты. Осы кезеңде кемелер қайта жаңартылды, соның ішінде Kronprinz алғашқыда аяқталғанда алған ауыр құбырлы мачталар орнатылды. Қыркүйек айында Германия армиясы Ресейдегі Рига қаласына шабуылға дайындалып жатқанда, теңіз жағынан флангты қорғау үшін Рига шығанағын тазартуға көмек сұрады. Әскери-теңіз флоты "Албион" операциясын жүргізу үшін төрт König кемесін қоса алғанда, Ашық теңіз флотының маңызды бөлімдерін жөнелтті. Мақсаттары Балтық теңізіндегі Эзель, Мун және Даго аралдарын басып алу және шығанақтағы ресейлік әскери-теңіз күштерін, соның ішінде ескі жауынгерлік кемелер "Слава" және "Цесаревичті" жою болды. Шабуыл 12 қазанда басталды, неміс жауынгерлік кемелері Сворбе түбегіндегі ресейлік жағалау батареяларын бомбалады. Grosser Kurfürst минаға тиді, бірақ шайқаста қала берді. Келесі кезең, шығанақтағы теңіз күштерін тазарту, төрт күннен кейін König және Kronprinz Ресей қорғанысын бұзуға тырысты. Ай саңылауы шайқасында неміс жауынгерлік кемелері "Славаны" ауыр зақымдап, батыруға мәжбүр етті, бірақ қалған ресейлік кемелер шегінді. 20 қазанға қарай немістер өз мақсаттарына жетті, соның ішінде армияның Ригаға сәтті шабуылы, флоттың Солтүстік теңізге оралуына мүмкіндік берді, бірақ Markgraf қайту жолында минаға тиді.

König, Grosser Kurfürst, and Markgraf underwent repairs through July and then conducted training in the Baltic in August before taking part in the sortie that led to the action of 19 August 1916; during the operation, Markgraf and Grosser Kurfürst were temporarily attached to I Scouting Group as several of its battlecruisers had been badly mauled at Jutland and were still under repair. Scheer intended to bombard the British coast, but broke off after he received reports that the Grand Fleet was at sea; in the inconclusive action, German U boats sank a pair of British light cruisers, and in return one German battleship was damaged by a mine. Further bouts of training in the Baltic, along with fruitless sweeps into the North Sea continued through the rest of 1916. During an operation to recover a pair of U boats that had grounded off the Danish coast, a British submarine torpedoed Grosser Kurfürst and Kronprinz, though both ships returned to port for repairs. In 1917, the heavy units of the High Seas Fleet were largely restricted to guard duty in the German Bight, as the strategic priority of the German fleet had shifted to the U boat campaign. During this period, the ships underwent refits that included the installation of the heavy tubular foremasts that Kronprinz had received when initially completed. In September, as the Imperial German Army prepared to attack the city of Riga in Russia, it requested assistance from the Navy to clear the Gulf of Riga to secure its seaward flank. The Navy transferred significant elements of the High Seas Fleet, including the four Königs, to conduct Operation Albion. The objectives included seizing the Baltic islands of Ösel, Moon, and Dagö, and destroying the Russian naval forces in the gulf, including the pre dreadnought battleships Russian battleship Slava and Russian battleship Tsesarevich. The attack began on 12 October, with the German battleships bombarding Russian coastal batteries on the Sworbe peninsula. Grosser Kurfürst struck a mine but was able to remain in action. The next phase, the clearing of naval forces in the gulf, began four days later as König and Kronprinz led an attempt to break through Russian defenses. In the ensuing Battle of Moon Sound, the German battleships badly damaged Slava and forced her to scuttle, but the rest of the Russian vessels withdrew. By 20 October, the Germans had completed their objectives, including the Army's successful assault on Riga, allowing the fleet to return to the North Sea, though Markgraf was mined on the return voyage.

Тағдыр

1917 жылдың қалған бөлігінде және 1918 жылдың ортасында Ашық теңіз флоты реттік жаттығулар мен неміс шығанағындағы күзет міндеттерінен басқа ерекше қызмет атқармады. 1918 жылдың қаңтар айында «Кронпринц» кемесінің атауы тәж шаһзада Вильгельмнің құрметіне «Кронпринц Вильгельм» деп өзгертілді. «Маркграф» кемесі жөндеу үшін құрғақ докқа қойылғаннан басқа, кемелер сәуір айының соңында Норвегияға бет алған британдық конвойді тоқтатуға жасалған сәтсіз әрекетке қатысты. 1918 жылы кемелерде бірнеше апаттар орын алды, оның ішінде кемелердің қарап қалған жағдайлары да болды, бұл жөндеу үшін құрғақ докқа қоюды қажет етті. «Seekriegsleitung» (Теңіз соғысы басқармасының) басшысы болған Шеер және флот командирі адмирал Франц фон Хиппер 1918 жылдың қазан айында Ұлы флотпен соңғы шайқас өткізу мақсатында операция жоспарлады, сол кезде соғыс Германияға қарсы шешімді түрде бұрылған болатын. Флот экипаждары арасында жоспар туралы қауесет тарала бастағанда, теңізшілер көптеп дезертирлеуге кірісті, бұл Вильгельмсхафендегі бүлікке әкеп соқты, нәтижесінде Шеер мен Хиппер операцияны тоқтатуға мәжбүр болды. 1918 жылдың қараша айында Германия капитуляциялағаннан кейін контр-адмирал Людвиг фон Ройтер басқаратын Ашық теңіз флотының көп бөлігі британдық Скапа-Флоу әскери-теңіз базасында интернировкаланды. Флот Версаль келісімін жасау бойынша келіссөздер кезінде тұтқында болды. Ройтерге британдықтардың 21 маусымда неміс кемелерін басып алуға ниеттенгені белгілі болды, бұл Германияның бейбіт келісімге қол қою мерзімі еді. Мерзімнің 23-іне дейін ұзартылғанын білмей, Ройтер кемелерін батыруға бұйрық берді. 21 маусым күні таңертең британдық флот оқу маневрлерін жүргізу үшін Скапа-Флоудан шықты; 11:20-да Ройтер кемелеріне бұйрық берді. Төрт кемеден «Кронпринц» Скапа-Флоудағы неміс флотын батыру кезінде бірінші болып суға батты. Ол 13:15-те Скапа-Флоу суының түбіне шөкті. «Гроссер Курфюрст» 15 минуттан кейін, 13:30-да батты. «Кёниг» шамамен 14:00-де батты, бірақ «Маркграф» 16:45-ке дейін батқан жоқ; ол сәтті батырылған соңғы кемелердің бірі болды. «Гроссер Курфюрст» ақырында 1938 жылдың 29 сәуірінде көтерілді. Кеме Розитқа сүйретіліп, металл терістерге бөлінді. Қалған үш кеме теңіз түбінде қалды және 1962 жылы Ұлыбританияға сатылды. Ғылыми құрылғыларда пайдалану үшін кейде алынып тасталған төмен фондық болаттың көзі ретінде кемелердің қалдықтары пайдаланылды. Кемелер су астында жүзуге танымал орындар болып табылады, ал 2017 жылы Оркни археологиялық зерттеу орталығының теңіз археологтары кемелердің апаттарын жан-жақты зерттеді. 1981 жылы суға түсуші мердігер Томми Кларк үш жауынгерлік кеме мен жеңіл крейсерді иеленді, кейін 2019 жылы оларды сатуға шығарды. «Кёниг», «Кронпринц» және «Маркграф» Таяу Шығыстағы компания сатып алды.

The High Seas Fleet saw little significant activity for the rest of 1917 and into mid 1918, apart from routine training exercises and guard duties in the German Bight. In January 1918, Kronprinz was renamed Kronprinz Wilhelm in honor of Crown Prince William. The ships, less Markgraf, which was dry docked for maintenance, took part in an abortive attempt to intercept a British convoy to Norway in late April. The ships suffered a series of accidents in 1918, including groundings, that required dry docking for repairs. Scheer, now the head of the Seekriegsleitung (Naval Warfare Command), and Admiral Franz von Hipper, the fleet commander, planned an operation to seek a final battle with the Grand Fleet in October 1918, by which time the war had turned decisively against Germany. When rumors of the plan began to circulate among the fleet's crews, sailors began to desert in large numbers, leading to the Wilhelmshaven mutiny, which forced Scheer and Hipper to cancel the operation. Following the capitulation of Germany in November 1918, the majority of the High Seas Fleet, under the command of Rear Admiral Ludwig von Reuter, was interned in the British naval base at Scapa Flow. The fleet remained in captivity during the negotiations that ultimately produced the Versailles Treaty. It became apparent to Reuter that the British intended to seize the German ships on 21 June, which was the deadline for Germany to have signed the peace treaty. Unaware that the deadline had been extended to the 23rd, Reuter ordered his ships be sunk. On the morning of 21 June, the British fleet left Scapa Flow to conduct training maneuvers; at 11:20 Reuter transmitted the order to his ships. Of the four ships, Kronprinz was the first to sink in the scuttling of the German fleet in Scapa Flow. She slipped beneath the waters of Scapa Flow at 13:15. Grosser Kurfürst followed 15 minutes later at 13:30. König sank at approximately 14:00, but Markgraf did not sink until 16:45; she was one of the last capital ships to be successfully scuttled—only the battlecruiser sank afterwards, at 17:00. Grosser Kurfürst was eventually raised, on 29 April 1938. The ship was towed to Rosyth, where she was broken up for scrap metal. The other three ships remain on the sea floor, and were sold to Britain in 1962. The wrecks have been used as sources of low background steel, which has occasionally been removed for use in scientific devices. The vessels are popular diving sites, and in 2017, marine archaeologists from the Orkney Research Center for Archaeology conducted extensive surveys of the wrecks. A diving contractor, Tommy Clark, came to own the three battleships and the light cruiser in 1981, which he later placed for sale in 2019. König, Kronprinz, and Markgraf were all purchased by a Middle Eastern company.