Кіріспе

Иран Пахлави әулетінің тәжі (تاج پهلوی) – Пахлави әулетінің (1925–1979) тұсында қолданылған тәж. Иран үкіметі оны Иранның ұлттық құнды бұйымдарының қатарында сақтайды.

Өмірбаян

1925 жылы Пахлави әулетінің билікке келуімен Реза Шах, Хаж Серажетдин Джавахеридің жетекшілігімен ирандық зергерлер тобына Қажар әулеті пайдаланған Киани тәжін алмастыру үшін жаңа тәж жасауды бұйырды. Жаңа үлгі Сасанид империясы кезінде (224-651 жж.) қолданылған тәждердің суреттері мен тарихи деректерінен шабыт алды. Пахлави тәжі алғаш рет 1926 жылдың 25 сәуірінде Реза Шаһтың тәж кию рәсімінде қолданылды. Ол соңғы рет 1967 жылдың 26 қазанында оның ұлы және мұрагері Мұхаммед Реза Пәһлевидің тәж кию рәсімінде пайдаланылды. Қазіргі таңда тәж Тегерандағы Ұлттық асыл тастар қазынасында Иранның басқа да ұлттық асыл тастарымен бірге қойылған. Пахлави тәжі 20 ғасырдың басында жасалса да, оның құрамына алынған асыл тастар, дәстүр бойынша, Иран Императорлық қазынасындағы мыңдаған асыл тастардың ішінде таңдалып алынған.

Құрамы

Тақтың қаңқасы алтын, күміс және қызыл барқыттан жасалған. Оның ең жоғары биіктігі 29,8 см, ені 19,8 см, ал салмағы шамамен 2,080 граммды құрайды. Бұл затқа 3,380 алмаз орнатылған. Олардың ең ірісі – сары жарқыраған бриллиант, ол ақ бриллианттардан жасалған күн сәулесінің ортасында орналасқан. Үш қатарға орналасқан 369 дерлік бірдей табиғи ақ інжу бар. Тақта сонымен қатар бес ірі зүберрудты (жалпы саны) қамтиды, олардың ең үлкені шамамен және тақтың жоғары нүктесінде орналасқан.

Танымал мәдениетте

Питер О'Доннеллдің 1981 жылғы «Модести Блейз» романы «Ксанаду Талисманында» Модести мен Уилли Гарвин Пахлави тажын қайтарып алу мақсатымен Марокконың криминалдық әлемінен қуғынға түседі.