Кіріспе

Ұйқыға келу үшін ақыл-ой жаттығулары

Қой санау – ақыл-ой жаттығуларының бір түрі. Қой санау кейбір батыс мәдениеттерінде өзін ұйықтату үшін қолданылатын ақыл-ой жаттығуы болып табылады. Көбінесе, адам бір-біріне ұқсас ақ қойлардың шексіз тізбегін қоршаудан секіріп өтетінін көзге елестетеді және оларды санап шығады. Бұл әдіс, болжам бойынша, жалықтыру арқылы, сонымен бірге ойды қарапайым, қайталанатын және ырғақты нәрселермен айналыстыру арқылы ұйықтауға көмектеседі. Бұл практика көбінесе стереотип саналады және ұйқысыздыққа қарсы тиімді шешім емес, бірақ мультфильмдерде, комикстерде және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында жиі көрсетілгендіктен, ұйқы туралы халықтың түсінігіне терең сіңіп кетті. "Қой санау" термині ағылшын тілінде ұйқысыздықты білдіретін идиомалық сөз тіркесі ретінде қалыптасқан. Қойлар енді ұйқымен немесе ұйқының болмауымен байланыстырылады.

Тиімділігі

Әдістің тиімділігі қажетті ақыл-ой күшіне байланысты болуы мүмкін. Оксфорд университетінің зерттеушілері жүргізген экспериментте, малдарды визуализация нысаны ретінде пайдаланбаса да, "жағажай немесе сарқыраманы" көзге елестеткен адамдар, "ой-шашырату, алаңдаулар мен көңіл көшірулерден" аулақ болуын сұралғандарға қарағанда, көбірек ақыл-ой энергиясын жұмсап, тез ұйықтады. Ұйқыға ақыл-ойды жұмсайтын түрлі күрделі іс-әрекеттер арқылы қол жеткізуге болады.

Танымал мәдениетте

Serta, американдық матрас өндірушісі, 2000 жылы бастаған "Қойларды санау" жарнамалық кампаниясында анимациялық қой кейіпкерлерін пайдаланады. Жарнамалар мен кейіпкерлерді Aardman Animations жасаған. "Мырза Бин" телесериалының он үшінші бөлімі "Goodnight Mr. Bean" эпизодында басты кейіпкер ұйықтауға тырысып, қиналады. Басқа әдістерге көмектеспеген соң, ол қойлардың суретін алып, оларды санай бастайды – алдымен саусағымен, кейін бірнеше рет санауды ұмытып, калькулятордың көмегімен. Калькулятор дисплейіндегі қойлардың санын (тура емес болса да) көргеннен кейін ол, ақыры, бірден ұйықтап кетеді. 2012 жылғы "Shaun the Sheep Championsheeps" спорттық тақырыбындағы анимациялық қысқаметражды фильмдер сериясында "қой санау" клишесі "Steeplechase" атты эпизодта еске алынады. Фильмде Шон мен оның достары тік бұрылысты жолмен жүгіру жарысына қатысады. Төрешілік жасаған Бицер иті мен жарысты тамашалаған басқа қойлар мен шаруашылық малдары Шон мен басқа қойлардың жарыс жолынан өтуін және кедергілерді секіріп өтуін көріп ұйықтап қалады. Филип К. Диктің "Андроидтар электрлі қойлар туралы армандай ма?" атты ғылыми-фантастикалық романының атауы осы терминге сілтеме жасайды.