Кіріспе

Фубуки класының эсминшісі

Уранами (浦波) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапон императорлық теңіз күштері үшін салынған жиырма төрт эсминшінің оныншысы. Қызметке енгізілген кезде бұл кемелер әлемдегі ең қуатты эсминецтер болып есептелді. Олар 1930 жылдарға дейін бірінші қатардағы эсминецтер ретінде қызмет етті және Тынық мұхиты соғысы кезеңінде де тиімді қару жүйесі болып қала берді.

Тарих

Фубуки класындағы жаңа жойғыштардың құрылысына 1923 қаржы жылынан бастап Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің кеңейту бағдарламасы аясында рұқсат берілді. Бұл, Жапонияға әлемдегі ең заманауи кемелер арқылы сапалық артықшылық беруді көздеген шара болды. Фубуки класының мүмкіндіктері бұрынғы жойғыштармен салыстырғанда сатылап өркендегендіктен, олар "Арнайы типтегі жойғыштар" (特型) деп аталды. Үлкен өлшемдері, қуатты қозғалтқыштары, жоғары жылдамдығы, кең әрекет ету радиусы және бұрын-соңды көрілмеген қару-жарағы осы жойғыштарға басқа елдердің әскери-теңіз күштеріндегі көптеген жеңіл крейсерлерге тең келген оттық күшті берді. Урага док компаниясында салынған Уранами 1927 жылдың 28 сәуірінде жатты, 1928 жылдың 29 қарашасында суға түсірілді және 1929 жылдың 30 маусымында қолданысқа берілді. Алғашқыда "No. 44" деп белгіленген, ол 1935 жылы Уранами деп қайта аталды.

Пайдалану тарихы

Құрылысы аяқталғаннан кейін "Уранами" IJN 2-ші флотының 11-ші эсминецтер дивизиясына бекітілді. Екінші Қытай-Жапон соғысы барысында "Уранами" 1937 жылы Шанхай шайқасында жапон әскерлерінің десанттарын, сондай-ақ солтүстік Қытайдағы Ханчжоуда жапон әскерлерінің келуін қамтамасыз етуге көмектесті.

Екінші дүниежүзілік соғыс тарихы

Перл-Харборға шабуыл кезінде "Уранами" бастапқыда IJN 1-ші флотының 3-ші эскадрильясы 19-шы эсминецтер дивизиясына бекітілген болатын және Куре теңіз портынан Хайнань аралындағы Самах портына жол тартыпты. 1941 жылдың 4 желтоқсанынан жыл соңына дейін "Уранами" "E операциясы" (Малайяға шабуыл) және "B операциясы" (Британ Борнеосына шабуыл) аясында жапон әскерлерінің қонуын қамтамасыз етіп, 7 желтоқсанда норвеж сауда кемесі SS Hafthor-ды жаулап алды. 19 желтоқсанда "Уранами", бауырлас кемелері "Аянами" және "Югири" көмегімен голландтық теңіз асты кемесін батырып, 32 адамды құтқарып алды. "Уранами" ауыр крейсерлер – жапон крейсері "Сүдзуя", жапон крейсері "Кумано", жапон крейсері "Могами" және жапон крейсері "Микума" үшін "L операциясы" (Банка және Палембанг, сондай-ақ Анамбас аралдарына шабуыл), "J операциясы" (Яваға шабуыл) және "T операциясы" (Солтүстік Суматраға шабуыл) үшін француз Индоқытайындағы Самах және Камрань шығанағынан эскорттап шығу тобының бір бөлігі болды. 1942 жылдың 23 наурызында "Уранами" "D операциясы" үшін тікелей қорғауды қамтамасыз етті. Ол Порт-Блэрден шыққан кезде Үнді мұхитына жасалған жапон шабуылдары кезінде патрульдеу және эскорттау міндеттерін орындады. 13-22 сәуірде Сингапур және Камрань шығанағы арқылы Куре теңіз арсеналына жөндеуге оралды. 1942 жылдың 4-5 маусымында "Уранами" адмирал Исороку Ямамотоның Басты күштерін эскорттап, Мидуэй шайқасына қатысты. Шайқаснан кейін бауырлас кемесі "Исонамимен" соқтығысып, жеңіл зақым алды, сондықтан жөндеу үшін Куре теңіз арсеналына қайта оралуға мәжбүр болды. Жөндеуден кейін "Уранами" қарулы сауда крейсері "Киёдзуми Маруды" Сингапурға дейін эскорттап, содан кейін Үнді мұхитындағы екінші шабуылға жоспарланған Мергуиге бет бұрды. Гуадалканал науқанына байланысты операция тоқтатылып, "Уранамиға" Соломон аралдарына баруға бұйрық берілді. 24 тамыздағы Шығыс Соломон аралдары шайқасында "Уранами" Гуадалканалға флотты жабдықтау тобын эскорттап жеткізді. Қыркүйек және қазан айларында "Уранами" Гуадалканалға "Токио экспресі" жоғары жылдамдықты тасымалдау миссияларының көптеген миссияларына қатысты.

Гуадалканал

14–15 қарашада Уранами Гуадалканалдың екінші теңіз шайқасына қатысты. Ол контр-адмирал Шинтаро Хашимото басқаратын, жеңіл крейсер «Сендай» құрамындағы барлау тобына қосылды. Американдық адмирал Уиллис А. Лидің 64-ші жедел тобы Саво аралы маңында табылып, шабуылға ұшырағанда, Уранами «Аянами» мен жеңіл крейсер «Нагараға» көмекке келді. «Аянами», «Нагара» және «Уранами» атысы нәтижесінде американдық эсминецтердің екеуі («Престон» және «Уоке») батты, «Бенхэм» (шайқас аяқталғаннан кейін батырылды) ауыр зақымданып, өлімге ұшырады, ал «Гвин» қатты зақымдалып, шайқастың бірінші кезеңінде американдықтардың ауыр шығындарына себеп болды. Одан кейін «Аянами» «Вашингтон» линкорларының нысанына алынып, ауыр зақымдар алды. «Уранами» қираған эсминецті (шайқас аяқталғаннан кейін батырылды) эвакуациялады. Шайқас аяқталғаннан кейін «Уранами» ұшақ тасымалдаушы «Чуё» (жапондық ұшақ тасымалдаушы кемесі) флотымен бірге Труктен Йокосукаға қадам басып, 1943 жылдың ақпан айының ортасында Рабаулға оралып, Соломон аралдарында күзет, сүйемелдеу және тасымалдау миссияларын жалғастырды. 1943 жылдың 25 ақпанында «Уранами» Оңтүстік-Батыс аймақтық флотқа қайта тағайындалды. 1–4 наурыздағы Бисмарк теңізі шайқасында «Уранами» бірнеше рет әуе шабуылына ұшырады, бірақ зақым алмады және аман қалғандарды құтқаруға көмектесті. Сәуір айында Голланд Ост-Индиясында бірнеше сүйемелдеу миссиясын орындағаннан кейін, 2 сәуірде Макассар маңында рифке шағылысып, ауыр зақым алды. Сурабаяға жеткізілгеннен кейін жөндеу жұмыстары тамыз айының соңына дейін аяқталмады. Қыркүйекте патрульдік міндеттерге оралған «Уранами» жыл соңына дейін Сингапурге конвойлерді сүйемелдеді. 1944 жылдың басында «Уранами» Сингапурдан «Кума» крейсерімен бірге Мергуи мен Пенангқа әскер тасымалдау үшін шықты, ал 1944 жылдың 11 қаңтарында HMS «Талли Хо» торпедалық шабуылынан батқан «Кумадан» аман қалғандармен бірге Сингапурға жалғыз оралды. 27 ақпаннан 25 наурызға дейін «Уранами» «Аоба», «Тоне» және «Чикума» (жапондық крейсерлер) крейсерлеріне Һинд мұхитындағы кезекті саудалық шабуыл операциясында сүйемелдеді.

ТА 1 конвойы Ормоққа

Уранның соңғы миссиясы 1944 жылдың 21 қазанында басталған Лейте шығанағы шайқасы кезінде Лейтеге алғашқы ірі үйлестірілген әскер қозғалысы болды. Әскерлер Маниладан Минданао арқылы Ормоққа жеткізілуі тиіс еді. Бұл миссияға қатысқан кемелер ТА 1 конвойы деп аталды, және олардың қатарында ауыр крейсер «Аоба», жеңіл крейсер «Кину», «Уранами», үш жаңа көлік (жапондық көлік «Т.6», жапондық көлік «Т.9», жапондық көлік «Т.10») және екі жаңа көлік («Т.101» және «Т.102») кірді. Миссияны «Аобадағы» контр-адмирал Наомаса Саконжу басқарды. 23 қазанда «Брейм» су асты кемесі «Аобаға» торпеда соқтырып, оны іс жүзінде қолдан келмейтін етті. Саконжу «Кинуға» ауысып, «Аобаны» жөндеу үшін портқа сүйретті. Келесі күні таңертең «Уранами» мен «Кину», Минданао үшін күресіп, Лейте шығанағы шайқасы басталғанда 38-ші операциялық топтың үш авиациялық шабуылынан қашып құтылды. Кемелерге аздаған зақым келді, бірақ «Уранами» бортында 4 матрос қаза тауып, тоғыз жараланды. Сондай-ақ, «Уранами» отын багінің тесілуінен мұнай ағып шықты. Миссия 25 қазанда көліктердің келуімен басталды. Лейте шығанағы шайқасы толыққанды жүріп жатқандықтан, конвой көбінесе американдық араласудан құтылды. IJA 41-ші полкі Ормоққа сәтті жеткізілді. Мұнда екі кіші «Т.101» көлігі басқа жерден әскерлерді алу үшін бөлініп кетті, ал «Кину», «Уранами» және үш «Т.1» Манилаға қайтып келді. 26 қазан күні таңертең Масбате мен Панай арасындағы Джинтотоло каналын кесіп өтетін кезде, 77.4.2 «Таффи 2» операциялық тобының төрт эскорт-тасымалдаушысынан (Манила шығанағы, Маркус аралы, Натома шығанағы және Петров шығанағы) шамамен 80 ұшақ конвойды бомбалауға, оққа тұсуға және зымырандармен шабуылдауға кірісті. «Уранами» екі бомба мен бірнеше зымыранға ұшырады, нәтижесінде 103 экипаж мүшесі (оның ішінде капитан, командир-лейтенант Сако) қаза тауып, шамамен 19 шақырым (12 миль) Масбатеден оңтүстік-шығысқа қарай сағат 12-де батып кетті. Осы күні түстен кейін аман қалғандарды, оның ішінде «Уранамиден» 94 адамды алу үшін үш бос көлік (шайқас кезінде артта қалған) келді. «Уранами» 1944 жылдың 10 желтоқсанында теңіз тізімінен шығарылды.

Кеме апаты

Уранами кемесі әлі табылған жоқ, бірақ Кину кемесі 15 шілдеде Chanticleer су астындағы шолушылары тарапынан шамамен 150 фут (46 метр) тереңдікте судың астында табылды. Уранами шамамен 21 километр қашықтықта батып кетті, және оның да шамамен осы тереңдікте болуы мүмкін, бұл оны техникалық дайверлерге қол жетімді етеді.