Кіріспе

Америка авиациясының ізашары (1891–1977) – авиациялық инженер Кэтрин Стинсон (14 ақпан 1891 – 8 шілде 1977) 1912 жылы FAI пилот куәлігін алған АҚШ-тағы төртінші әйел. Ол әуедегі маневрлер, қашықтық және ұшу уақыты бойынша рекордтар орнатты. АҚШ пошта қызметінде жұмысқа алынған алғашқы әйел ұшқыш және Канадада поштаны әуемен жеткізген алғашқы азаматтық ұшқыш осы кісі болды. Сонымен қатар, ол түнде ұшқан алғашқы ұшқыштардың бірі және Канада мен Жапонияда ұшқан алғашқы әйел ұшқыш еді. Кэтрин – ерте авиацияның белгілі Стинсон ағайындыларының ең үлкені, олардың қарындасы Марджори, және інілері Эдди мен Джек те авиация саласында еңбек еткен.

Ерте өмір және ұшуға дайындық

Стинсон 1891 жылдың 14 ақпанында Алабама штатының Форт-Пейне қаласында Эдвард ағасы мен Эмма Стинсон отбасында дүниеге келді. Эдвард ағасы отбасын тастап кетіп, Эмманы Стинсонды және оның кіші інілері Эдвард кіші, Марджори және Джонды (Джек) өсіруге жалғыз қалдырды. Эмма отбасымен Миссисипи штатының Джексон қаласына көшіп, Стинсон сол жерде орта мектепті бітірді. Стинсон 14 жасында отбасылық "фливер" көлігін жүргізуді үйренді. 1911 жылы ол алғаш рет Канзас-Ситиде ыстық ауа шарларымен ұшты. Содан кейін ол белгілі ұшқыш Макс Лиллиден ұшу сабақтарын алды, ол Райт ағайындылар үшін жұмыс істеген, ал бастапқыда ол әйел болғандықтан оны оқытудан бас тартқан. Бірақ Стинсон 1912 жылдың 13 шілдесінде Цицеро алаңында төрт сағаттық оқудан кейін Wright B ұшағымен жеке ұшуға қол жеткізді. Ол АҚШ-та ұшқыш куәлігін алған төртінші әйел болды, ол оны 1912 жылдың 24 шілдесінде 21 жасында алды.

Актерлық ұшу және әлем рекордтары

Стинсон диплом алғаннан кейін Арканзас штатының Хот-Спрингс қаласындағы отбасына оралды. Стинсон мен оның анасы Эмма 1913 жылы сәуір айында «ұшақтар жасау, сату, жалға беру және әуе тасымалымен айналысу» мақсатында Stinson Aviation Company компаниясын құрды. Мамыр айында Стинсон Лиллиден Wright B ұшағын сатып алды. Шілдеде ол Цинциннати қаласындағы Кони-Айленд саябағында, ал тамыз айында Индиана штатының Колумбус қаласында ұшты. Ол алғашқы әуе поштасын Хелена штатының жәрмеңкесіне жеткізді, содан кейін Иллинойс штатының жәрмеңкесіне, Эль-Пасо, Хелена (Арканзас), Нью-Орлеан және Техас штатының Бомонт қалаларына ұшты. Стинсон Форт-Сэм-Хьюстон әскери базасындағы ұшақ ангарларын пайдалануға рұқсат алды. Ол Сан-Антонио, Техас аймағының ұшуға өте қолайлы климатқа ие екеніне сенді. ), және осы тәжірибені бірде-бір апатсыз 500-ге жуық рет орындады. Сондай-ақ ол түнде ұшқан алғашқы пилоттардың бірі болды. 1917 жылы Стинсон Қытай мен Жапонияға алты айлық тур жасады, соның арқасында Азияда ұшқан алғашқы әйелдердің бірі атанды. Оның барлық әуедегі тәжірибелері Wright басқару жүйесімен жабдықталған ұшақтарда орындалды. Бұл жүйеге екі жақтағы тұтқалар (рычагтар) көтерілу және бұрылу үшін, ал жоғары орналасқан тұтқалар жылдамдық пен бағытты басқару үшін қолданылды. Осы себепті 1917 жылы Stinson мектебі жабылды. Стинсонға Curtiss JN 4D «Jenny» және Curtiss Stinson Special (JN ұшағының бір орындық модификациясы, оның талаптары бойынша жасалған) ұшақтарында Американдық Қызыл Крестке қаражат жинау мақсатында ұшуға рұқсат берілді. АҚШ Пошталық әуе қызметі үкіметтің рұқсат берген жалғыз әскери емес ұшу операциясы болды және Стинсон үшін ұшуға басқа мүмкіндік болған жоқ. 1918 жылы Стинсон Пошта департаментінің әуе поштасы операцияларының бастығы Бенджамин Липснерге Чикагодан Нью-Йоркке қашықтықтан пошта тасымалын жүзеге асыру туралы ұсыныс жасады, бұл жарнамалық акция болды. Ұшақ далаға қонғанда аударылып, оны жөндеуге бірнеше күн кетті. Стинсон Бингемтоннан Нью-Йоркке ұшып, пошта маршрутын аяқтады. Ол танымал оңтүстік-батыс сәулетшісі Мэри Колтер үшін үй жобалады; Манхэттендегі The Town School мектебінің негізін қалаушы Хейзел Хайд үшін, ол Санта-Феге зейнеткерлікке шықты; Лос-Аламос атом бомбасы жобасының «қақпашысы» Дороти МакКиббин үшін, сондай-ақ тағы бірнеше белгілі оңтүстік-батыс өкілдері үшін үйлер жобалады. Оның жобалаған үйлерінің бірі 1970 жылдары антрополог Салли Вагнерге тиесілі болды.

Өлім және құрмет

Көп жыл бойы денсаулығы нашар болғаннан кейін, 1977 жылы 86 жасында Санта-Феде қайтыс болды. Ол Санта-Фе ұлттық зиратында жерленген. Оның 1918 жылғы Curtiss Stinson Special ұшағының көшірмесі Эдмонтон қаласындағы Альберта авиация мұражайында қойылған. АҚШ-тағы екінші ең көне жалпы авиациялық әуежайы, Сан-Антонио, Техас штатындағы Стинсон муниципалдық әуежайы (KSSF) Стинсон отбасының құрметіне аталған. Сан-Антонионың солтүстік-батысындағы Кэтрин Стинсон атындағы орта мектеп оның құрметіне берілген. 2000 жылы Стинсон Сан-Диего әуе және ғарыш мұражайындағы Халықаралық әуе және ғарыш даңқы залына енгізілді. Кэтрин Стинсонның өмірбаяны CBS телеарнасының "Генри Фордтың инновациялық ұлты" телесериалының 54-ші эпизодында көрсетілді. 2019 жылы Стинсон Ұлттық авиация даңқы залына сайланды.