Кіріспе
Оңтүстік Американың Copaifera ағаштарының шайыры мен эфир майы – копаиба олеорезині. Копаиба – бірнеше Оңтүстік Американың қанатты жапырақты бұршақ тұқымдас ағаштарының (Copaifera туысы) діңінен алынатын олеорезин. Қалың, мөлдір шырыштың түсі шайыр мен эфир майының арақатынасына байланысты ақ-алтыннан қоңырға дейін өзгереді. Копаиба лактар мен жылтыратқыштар жасауға қолданылады. Бальзамды бумен дистилляциялау арқылы копаиба майы алынады – түссізден ақ-сары түске дейін болатын, бальзамға тән иісі бар, хош иісті, аздап ащы, өткір дәмі бар сұйықтық. Май негізінен сесквитерпенді көмірсутектерден тұрады, оның басты құрауышы – β-кариофилен. Майда α-бергамотен, α-копаен және β-бисаболен де бар. Бұл копал қышқылының негізгі көзі болып табылады. Копаиба – тропикалық Африка мен Солтүстік және Оңтүстік Америкаға тән бұршақ тұқымдас ағаштардың бірнеше түрлерінің де жалпы атауы. TOC
the oleoresin
Copaiba is an oleoresin obtained from the trunk of several pinnate leaved South American leguminous trees (genus Copaifera). The thick, transparent exudate varies in color from light gold to dark brown, depending on the ratio of resin to essential oil. Copaiba is used in making varnishes and lacquers. The balsam may be steam distilled to give copaiba oil, a colorless to light yellow liquid with the characteristic odor of the balsam and an aromatic, slightly bitter, pungent taste. The oil consists primarily of sesquiterpene hydrocarbons; its main component is β caryophyllene. The oil also contains significant amounts of α bergamotene, α copaene, and β bisabolene. It is also the primary source of copalic acid. Copaiba is also a common name for several species of trees of the legume family native to Tropical Africa and North and South America. TOC
Қолданылуы
Копайба бидизель көзі ретінде ерекше қызығушылық тудырады, себебі оның шырыны өте жоғары. Ағаштардан алынатын шайырдың бір ағаштан жыл сайын белгілі бір мөлшерде өнімділігі бар. Копайба майынан алынған шайырларды Бразилияның солтүстік және солтүстік-шығыс аймақтарының жергілікті тұрғындары 16 ғасырдан бері халық медицинасында қолданып келеді. Халықтық емдік заттар ауызбен қабылданып немесе түрлі ауруларды емдеу үшін май ретінде қолданылған. Панамада Явиза тайпасы шайырды балмен араластырып, нәрестелерге білім беру және бұйыртқыдан сақтау үшін береді. Перу Амазонкасында, Икитос маңында, ол жәндіктерді қорғауға да қолданылады. Бальзам мен оның майы сабын, парфюмерия және хош иістерді бекіту үшін пайдаланылады. Копайба майының немесе капсулалардың коммерциялық өндірісі дәстүрлі және кең қолданылуына байланысты артып, АҚШ, Франция және Германия сияқты елдерге экспортталады. Азық-түлік және химиялық кодекс копайба майын тағамдарға хоштандырушы зат ретінде қолдануға қауіпсіз деп жатады. Копайба майының ауызға және теріге тигізгендегі әсері 5 г/кг-дан жоғары, бұл оны улы емес деп санайды.