Кіріспе

Африкалық гүлдің (Геснерия тұқымдасы) ескірген туысы. Румыниядағы өзен.

Хирита – бұрын танылған Геснерия тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияның Индо-Малайя аймағында және Оңтүстік Қытайда таралған. 2011 жылы осы туысқа жататын түрлер бірнеше туысқа қайта жіберілді, соның салдарынан Хирита синонимге айналып, енді танылмайды. Типтік түрі – C. urticifolia, Henckelia туысына H. urticifolia ретінде қосылды.

Шамамен (80-150) 150 түрі анықталған, олардың шамамен 100-і Қытайға тән. Көптеген түрлерінің гүлдері түтікшелі, бес дөңгелек жапырақшалы болып келеді және Африкалық гүлдерге ұқсас, олардың үй өсімдіктері ретіндегі танымалдығы қоңыржай аймақтарда артып келеді. Хирита атауы – непалдықтардың джентианға берген жалпы атынан шыққан.

Таксономиялық өзгерістер

Chirita туысы енді мойындалмайды, көптеген түрлері Primulina, Microchirita және Deinostigma туыстарына, ал бірнешеуі (типтік түрін қоса алғанда) Henckelia туысына көшірілді. Дегенмен, бұрынғы туыс атауы кейде гүл өсіру әдебиетінде, әсіресе ең көп өсірілетін Chirita sinensis (қазір Primulina dryas) түрі үшін қолданыла береді.

Жалпы өсіру

Көбісі жылы (бірақ кейбіреулері салқын жағдайға төзімді), ылғалды жағдайда гүлданбаларда өсіріледі және тұқымдардан (қыстың соңында себіледі) немесе көктем және жаз айларында сабақтарын кесіп көбейтуге болады. Chirita sinensis (қазір Primulina dryas) және Chirita lavandulacea (қазір Microchirita lavandulacea) Корольдік бау-бақша қоғамының Бау-бақшалық еңбегі үшін марапатталды (2017 жылы расталды).