Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гавази (ғавази) – ақша үшін қоғамдық орындарда және көшеде би билейтін әйел бишілер. Еркек бишілер де болған, олардың ішінде әйелдерге тән қимылдарды орындайтындар да бар, оларды қауал деп атайтын (оларға ұқсас ерлер билері де кездесетін, олар Мысырдан немесе Балқан, Грекия немесе Осман империясының басқа аймақтарынан шыққан). Қалалық Мысырдағы көрнекті және дәстүрлі raqs sharqi классикалық стильде болған және классикалық балет немесе Латын Америка биі сияқты батыстың формалды және классикалық стильдеріне ұқсас болса, Мысырдағы гавази термині 18-19 ғасырлардағы дәстүрлі стильді сақтаған Мысырдың ауылдық жерлеріндегі бишілерді білдіреді. Бұл тәжірибе бірнеше египеттік домарилердің тегін билеуден бас тартуымен басталды, бұл Мысырдың барлық аймақтарындағы әдеттен өзгеше еді. Ауылдық мысырлықтар немесе феллахиндер бұл тәжірибені қабылдап, египеттік әндер мен феллахиндердің түрлі-түсті киімдерімен бірге ауылдық және дәстүрлі стильді дамытты, бұл ауылдық Мысырдың мәдени ерекшелігіне айналды. Соңғы жылдары Жоғарғы Мысырлықтар (саидилер) египеттік мизмар мен Кенемен сүйемелденетін сайыс биінің өзгеше стилін меңгеріп, дамытты. Жоғарғы Мысыр стилі ең танымал, онда бишіге дәстүрлі Жоғарғы Мысыр мизмары мен саид араб тілінде жергілікті батырлар мен қалалардағы танымал махаббат оқиғалары туралы халық әндерін орындап, айтатын әнші сүйемелдейді. Уақыт өте келе дәстүрлі гавази бишілерін табу қиынға соғып жатыр. Қазіргі Мысырдағы ең танымал екі гавази тобының – Луксордың Банат Мазині мен Нил дельтасының Сумбати Гавазиінің негізгі қимылдары мен позалары бар. Банат Мазині дәстүрлі Жоғарғы Мысыр стиліндегі киімдерімен танымал, сондықтан киім бишінің қимылдарына қалай әсер ететінін көруге болады. Сагат (саусақ қоңыраулары) Жоғарғы Мысыр/Саиди стилінде міндетті емес, бірақ ұсынылады.
Ghawazi (also ghawazee) are female dancers who danced in return for money in public settings, and the streets. There were male dancers as well, including men who performed movements associated with women and who were pejoratively called khawal (there were also male dances unlike these, either from Egypt or deriving from the Balkans, Greece or other areas of the Ottoman Empire). While the performative and traditional raqs sharqi in urban Egypt was more classical and influenced by more formal and classical Western styles such as classical ballet or Latin American dance, the term ghawazi in Egypt refers to the dancers in rural Egypt who have preserved the traditional 18th to 19th century styles. The practice began as a few Egyptian Domari refused to dance for free, unlike the custom among all Egypt. Rural Egyptians or Fellahin adopted the practice, developing a more rural and traditional style accompanied by rural Egyptian songs and the colorful dresses of the Fellahin, becoming a theme of rural Egypt. Over the years, Upper Egyptians (Sa'idis) mastered and then developed a different style of traditional Saidi dancing that is accompanied by the Egyptian mizmar and Qena and Assuit's traditional female clothing of Telli , a silky type of local fabric. That Upper Egyptian style is the most famous, in which the dancer is accompanied by a traditional Upper Egyptian mizmar and a singer singing and narrating folk songs in Saidi Arabic about local heroes and popular love stories in towns. Traditional Ghawazi dancers are becoming harder and harder to find as time passes. There are main movements and positioning of two of the most popular Ghawazi groups that are found in modern Egypt; the Banat Mazin of Luxor and the Sumbati Ghawazee of the Nile Delta. The Banat Mazin are famous for their traditional Upper Egyptian vintage style costume, so you can see how the movements would be affected by the costuming. The Sagat (finger cymbals), are optional but recommended in the Upper Egyptian/Saidi style.
Атауы
Арабшадағы "ғазия" (жекеше түрі – "ғазия") сөзі "жеңімпаз" дегенді білдіреді, себебі ғазияның көрермендерінің жүрегін "бағындырады" делінеді. Олар "авалим" (бірлік – "алма", француз тілінде "алме" деп аударылады) деп те белгілі болған, бірақ Мысырда авалим – қалалық египеттік дәстүрлі бишілер мен әншілер, ал емес ауылдық жерлерде. Олар негізінен тойларда және көрнекті адамдардың мерекелерінде сияқты құрметті шараларда өнер көрсеткен. Екі термин де 19-ғасырда "эротикалық биші" деген сөздің жұмсақ айтылуы (эвфемизм) болып табылады; "алме" сөзі сөзбе-сөз "білімді әйел" дегенді білдіреді және 1834 жылы ғавазиге заңмен тыйым салынғаннан кейін ғазияның орнына қолданыла бастады. Алмех – Мысыр мәдениетінде бастапқыда куртизан, ән айтуға және классикалық поэзияны жатқа оқуға, сондай-ақ сөз сөйлеуге тәрбиеленген әйел болған. Ғавазиге тыйым салынғаннан кейін, олар өздерін авалимдер деп көрсетуге мәжбүр болды. "Алме" термині француздық шығыстанушылар тарапынан "алме" деп енгізіліп, "белі биі" деген сөздің синонимі ретінде қолданылды.
The Arabic غوازي ghawāzī (singular غازية ghāziya) means "conqueror", as the ghaziya is said to "conquer" the hearts of her audience. They were also known as awālim (singular alma, transliterated almeh in French as almée), but in Egypt, Awalim are the traditional Egyptian dancers and singers of the city, not rural areas, who used to perform in respectable events such as the weddings and festivities of notable people. Both terms are 19th century euphemisms for "erotic dancer"; almeh literally means "learned woman" and came to be used as a replacement for ghaziya after the ghawazi were legally banned in 1834. An almeh originally was a courtesan in Egyptian culture, a woman educated to sing and recite classical poetry and to discourse. After the ghawazi were banned, they were forced to pretend that they were in fact awalim. The term almeh was introduced in French Orientalism as almée and used synonymously with "belly dancer".
Тарих
1834 жылы Мұхаммед Әли ғауазилерді Қаһирден Жоғарғы Мысырға жер аударды. Бастапқыда ғауазилер – төмен деңгейлі билері үшін қуылған өте шағын топ болған. Олардың жер аударылған уақытына қарай, бұл термин ауылдық және Жоғарғы Мысырдың барлық дәстүрлі және халық билерін қамтитын, кез келген бишіні білдіретін жалпы атауға айналды, көбінесе мизмарлар, күшті бас партиялары және басқа да дәстүрлі мысыр музыкасымен сүйемелденетін. 19 ғасырдың бірінші жартысынан бастап, ғауази бишілерінің сипаттамалары мен бейнелері еуропалық ориентализмде кеңінен танымал болды, ал стиль 1860 жылдардан бастап «danse de ventre» немесе құрсақ биі деп аталды. Алғашқы ғауазилер көшеде жалаңаш жүзімен биледі. Олардың биінің ерекшелігі – жылдам жамбас қозғалысы және мыс қоңыраулар мен қол кастаньеталарын пайдалану болды. Көбінесе олардың биіне өз тайпаларынан музыканттар сүйемелдеп отыратын. Олар көздеріне сүрме, ал саусақтарына, алақандарына, аяқ-қолдарына және табандарына хенна жағатын. Ғауазилер үйдің ауласында немесе көшеде, есік алдында, гаремдегі мерекелерде билейтін. Оларды ешқашан құрметті гаремге кіргізбесе де, кейде еркектер тобын көңілдіру үшін жалдайтын. Билеуден әйелдер де, ерлер де ләззат алатын. Алайда, дінге берілгендер немесе жоғары топқа жататындар оларды жақтырмайтын. Көптеген адамдар ғауазилердің биін ұнатса да, оның әйелдер билегендіктен, олардың осылай көрсетілуі дұрыс емес деп ойлады. Осы себепті, олардың биін еліктейтін жас еркек бишілер – хавалдар пайда болды. Хавалдар – египеттік еркектердің дәстүрлі бишілері, олар ғауази әйелдерінің биін және олардың барлық мінез-құлқын, соның ішінде кастаньеталарды қолдануын еліктеуге тырысты. Египеттегі «хавал» сөзі қазіргі уақытта пассивті гомосексуалдық қатынасқа түсетін еркектерді білдіретін қарапайым сөз.
In 1834, the ghawazi were banished from Cairo to Upper Egypt by Muhammad Ali. Initially, the Ghawazi were a very small group who were banished because of their low class dancing. By the time of their banishment the term had become a general term for any dancers as it included all the traditional and folk dances of Rural and Upper Egyptians, mainly featuring mizmars and heavy bass lines and other traditional Egyptian music in the background. Beginning in the first half of the 19th century, descriptions and depictions of ghawazi dancers became famous in European Orientalism, and the style was described as danse de ventre or belly dance from the 1860s. The first Ghawazis performed unveiled in the streets. Rapid hip movement and use of brass finger cymbals/hand castanets characterized their dance. Musicians of their tribe usually accompanied them in their dance. They usually wore kohl around their eyes and henna on their fingers, palms, toes and feet. The Ghawazi performed in the court of a house, or in the street, before the door, on certain occasions of festivity in the harem. They were never admitted into a respectable harem, but were frequently hired to entertain a party of men in the house of some rake. Both women and men enjoyed their entertainment. However, many people who were more religious, or of the higher classes, disapproved of them. Many people liked the dancing of the Ghawazi, but felt it was improper because of its being danced by women who should not expose themselves in this manner. Because of this, there was a small number of young male performers called Khawals. The Khawals were Egyptian male traditional dancers who impersonated the women of the Ghawazi and their dance. They were known to impersonate every aspect of the women including their dance and use of castanets. The word khawal in Egypt is modern derogatory slang for a man participating in passive gay intercourse.
Қазіргі заманғы дәрігерлер
Түрлі тарихи түбірлері бар Кена аймағындағы ғауазилердің көпшілігі Навар (немесе Навара), Халаб және Бахлавен сияқты этникалық азшылықтарға жатады. Әсіресе, 70-80 жылдары Луксорға қоныс аударған және түсірілген Банат Маазин отбасы жақсы белгілі. Көптеген адамдар Маазин отбасын – түпнұсқа ғауази бишілерінің жалғыз сақталған, билейтін отбасы деп есептейді.
Representing diverse historical backgrounds, most of the Ghawazi of the Qena region belong to ethnic minorities such as the Nawar (or Nawara), Halab and Bahlawen. Particularly well known are the Banat Maazin family, Nawar people who settled in Luxor and were filmed in the 70s and 80s. Many consider the Maazin family to be the only practicing family left of the original line of Ghawazi dancers.
Батыс биіне әсері
Ғауази би стилі мен киім үлгісі американдық тайпалық стильдегі іш биінің имиджін қалыптастыруға ерекше үлес қосты. Циган ғауази киімі – ойықтары бар османдық пальтодан, яғни елек немесе энтариден тұрады. Осы пальтолар дененің жоғарғы бөлігін жабады. Бұл пальтолардың астынан түрік харемі шалбары киіледі. Пальтолар әдетте тобыққа дейін жетеді, бірақ кейбір заманауи ғауази топтары толық, тізеге дейінгі юбканың үстіне қысқа нұсқасын киеді. Ғауази бишілері көбінесе әсем бас киімдермен безендіреді, ал бишілер көбінесе зил (кішкентай цимбалдар) тартып, Таяу Шығыс билерінің көптеген түрлерінде қолданылатын музыкалық аспаптармен өзін сүйемелдейді. Ауылдық және жоғарғы Египеттіктер киетін Мысыр ғауази киімдерінің түстері көбірек бай. Ауылдық Египетте дәстүрлі әйел би киімі гүлді және пышқыңқы болады; бишілер әдетте әртүрлі түстерді таңдайды, әр бишінің киімі әдетте жанындағы бишінің киімінен өзгеше болады. Жоғарғы Египет стилінде бишілер танымал Саиди Телли киімін киеді, ол қара және жылтырлы египеттік дәстүрлі киім. Басты бишілерге Саиди музыкасы, негізінен египеттік флейта және Қена, Ассуит, Миньяның сұлулығы мен дәстүрлері туралы әңгімелейтін Саиди халық әндері сүйемелдейді.
The style of dance and costuming of the Ghawazi has been especially influential in crafting the look of American Tribal Style Belly Dance. The Gypsy Ghawazi dress consists of an Ottoman coat with slits, known as a Yelek or entari. The abdomen is covered by these coats. Turkish harem pants are worn under these coats. The coats are typically ankle length, though some modern Ghawazi troupes wear a shorter version over a full, knee length skirt. Ghawazi dancers often adorn their heads with elaborate headresses, with dancers often accompanying themselves by playing zils, or small cymbals that are used by dancers in many forms of Middle Eastern dance. The Egyptian Ghawazi costumes worn by rural and upper Egyptians are more richly colored. In Rural Egypt, the traditional female dancing dress is floral and fluffy; the dancers typically choose different colors, each dancer usually wearing a different color from the one next to her. In the Upper Egyptian style, the dancers wear the popular Saidi Telli dress, a black and glittery traditional Egyptian dress. The main dancers are accompanied by Saidi music, mainly the Egyptian flute and traditional Saidi songs narrating stories about the beauty of Qena, Assuit, Minya and their traditions.