Кіріспе
Әлеуметтік құбылыс. "Үлгілік азшылық" мифы – белгілі бір азшылық топтарының, әсіресе азиялық американдықтардың сәттілігі мен жақсы бейімделгендігі туралы стереотиптерді, сондай-ақ оларға қатысты деректерді қамтитын әлеуметтанулық құбылыс. Бұл миф сол немесе басқа азшылық топтарына әлеуметтік немесе экономикалық көмек қажеттігінің аз немесе мүлдем жоқ екенін көрсетеді. "Үлгілік азшылық" стереотипі 1950 жылдары АҚШ-та Суық соғыс кезінде пайда болды және алғаш рет 1960 жылдары Азаматтық құқықтар қозғалысы барысында африкалық американдықтардың нәсілдік қанауға қарсы күресіне қарама-қарсы ретінде қолданылды. Бұл миф басқа азшылық топтары да жақсы еңбек ету арқылы осындай сәттілікке жете алады және кемсітушілік пен жүйелік кедергілер жоғары әлеуметтік мобильділікке кедергі келтірмейді деген қағиданы қалыптастырды. "Үлгілік азшылық" мифы тым әріптеу және жаңылыстыратын болып, дискриминациялық саясатты және шеттендірілген қауымдастықтарды ескермеуді ақтау үшін пайдаланылғаны үшін көп сынға ұшырады.
The model minority myth is a sociological phenomenon that refers to the stereotype of, as well as data on, certain minority groups, particularly Asian Americans, as successful, and well adjusted, as demonstrating that there is little or no need for social or economic assistance for the same or different minority groups. The model minority stereotype emerged in the United States during the Cold War in the 1950s and was first explicitly used as a term in the 1960s during the Civil Rights Movement as an antithesis to African American claims of racial oppression and has perpetuated notions that other minority groups can achieve the same success through hard work and that discrimination and systemic barriers do not impede upward mobility. The model minority myth has been widely criticized as oversimplistic and misleading, and for being used to justify discriminatory policies and neglect of marginalized communities.
Азаматтық құқықтар дәуіріне дейінгі
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапон-американдықтар жапондық тегіне қатысты нәсілшілдік сезімді басу үшін үлгілі азаматтар болып қалыптасуға зор қысымға тап болды, осы кезде "үлгілі азшылық" бейнесі пайда болды. Жапон-американдық қауымдастығының экономикалық және білім беру саласындағы айқын табыстарының нәтижесінде, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де "үлгілі азшылық" бейнесінің маңызы артты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін "үлгілі азшылық" тұжырымдамасы 1950 жылдардағы "суық соғыс" кезеңінде американдық ұлтты құруға жасалған күш-жігерге сай келді. Осы кезеңде АҚШ ерекше түрде коммунизм мен нәсілдердің араласуынан қауіптенді. АҚШ коммунистік Қытайдың кеңеюіне алаңдады және Азияда және одан тыс аймақтардағы қытайлық ықпалдың таралуын тоқтатуға бар күшін жұмсады. Бұл нәсілдік ассимиляция саясаты, коммунизмнің ықпалына түсуі мүмкін елдерге АҚШ-тың түрлі текті адамдардың әлеуметтік-экономикалық өркендеуге қол жеткізе алатын либералды демократия екенін көрсетуге бағытталды. "Үлгілі азшылық" мифінің қабылдануының бір бөлігі 1965 жылғы Иммиграциялық заңға байланысты болуы мүмкін, ол ұлттық шығу квоталарын жойып, қабылдауды біліктілік пен мамандыққа негіздеді. Осының нәтижесінде 1965-1979 жылдар аралығында Азиядан келген көптеген иммигранттар жоғары білімді мамандық иелері болды, мысалы, дәрігерлер мен ғалымдар. Осы демографиялық топ және олардың балалары бүгінде азиялық-американдық қауымдастықтың маңызды бөлігін құрайды. Бүгінде, 1965 жылғы Иммиграциялық заңнан туындаған біліктілік негізіндегі иммиграцияға ұқсас, жоғары білімді көптеген азиялық-американдық иммигранттар студенттік визалар арқылы жоғары білім алуға, H1 B біліктілік негізіндегі визаларға немесе жоғары дәрежелі немесе арнайы дағдылары барларға басымдық беретін біліктілік негізіндегі иммиграциялық жүйелер арқылы іріктеледі. Бұл медицина, инженерия және технология сияқты белгілі бір салаларда жоғары білімді және табысты азиялық-американдықтардың пропорционалдық шоғырлануына әкелді, бұл "үлгілі азшылық" мифін одан әрі күшейтеді.
Сын-пікірлер мен әсері
Үлгілік азшылық мифы Азиялық американдықтар сияқты үлгілік азшылықтар ретінде тағайындалғандардың білім беру және кәсіби жетістіктер туралы жалғыз тұжырыммен сипатталатын біртекті топ екенін көрсетеді. Бұл, жетістікке кедергі келтіретін жүйелік мәселелерді шешетін саясат пен бағдарламаларға назар аудармауға алып келуі мүмкін, сонымен қатар азшылықтар арасындағы шиеленістерді күшейте түсіп, жаңадан кемсітушілікке себеп болуы мүмкін. Мысалы, кейбір ғалымдар үлгілік азшылық мифының саяси идеологияны және күн тәртібін дамытуға көместесетін құрал ретінде қолданылғанын айтады. Бұл идеологиялар нәсілдік қысымның бар екендігіне немесе оның экономикалық нәтижелерге тигізетін әсеріне қарсы тұрып, американ арманының қол жетімді екенін нығайтады. Үлгілік азшылық мифы американ арманын жалғастыру және басқа ұлт өкілдерін өз қиындықтары үшін кінәлау құралы ретінде қолданылса, оның үкіметтік қолдау бағдарламаларына деген қолдауды азайтуы мүмкін екеніне сыншылар алаңдайды, сондай-ақ адамдардың ақтардың үстемдігін байқап, сынауын бөгеттеуі мүмкін.