Немецкий крейсер-авизо «Гела»: История и гибель корабля

Кіріспе

Германия императорлық теңіз флотының авизосы SMS Hela – 1890-шы жылдардың ортасында Германияның императорлық теңіз флоты үшін салынған авизо, осы типтегі соңғы кеме. Германиядағы осы қызмет түрінің шыңы ретінде, ол бұрынғы кемелерге қарағанда, әсіресе қызметте көңілі толмаған «Энт-Эс» кемесімен салыстырғанда, маңызды жақсаруды білдірді. Ол флоттың барлаушысы және торпедалық қайықтар үшін флотилия басшысы ретінде қызмет етуге арналған. «Хела» жеңіл крейсерді дамытуға жасалған қадам болды. Төрт зеңбірек және үш торпеда түтігі бар қару-жарақпен жабдықталған кеме, алдыңғы қатардағы шайқас үшін тым әлсіз қаруланғаны дәлелденді. «Хеланың» активті қызметі салыстырмалы түрде қысқа болды; 1896 жылы кеме аяқталғаннан кейін теңіздегі сынақтар кезінде қозғалтқыштың зақымдануы оның флоттағы қызметін 1898 жылға дейін кешіктірді. Ол 1900 жылға дейін I эскадрильяның барлаушысы болды, содан кейін ол Цинь Қытайындағы Боксерлер көтерілісін басуға көмектесетін экспедициялық күш құрамына жіберілді. «Хела» әскерге орналасу кезінде аз ғана әрекеттер жасады, оның орнына Қытай жағалауы мен Янцзы өзенін жиі қарауылдады. 1901 жылдың ортасында Германияға оралғаннан кейін ол I скаутингтік тобында және негізгі флотта 1902 жылдың соңына дейін қызмет етті, содан кейін ол оқ ату оқу кемесіне айналды, бірақ қазандық проблемалары 1903 жылдан 1910 жылға дейін созылған толыққанды қайта құруға мәжбүр етті. Кеме 1910 жылдың қазан айынан 1914 жылдың ортасына дейін флоттың тендері ретінде пайдаланылды, бұл кезеңде «Хела» үшін ерекше оқиғалар болған жоқ. 1914 жылы шілдеде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін «Хела» Германия шығанағын күзеткен патрульдік желіге жіберілді. Ол тамыз айында Гельголанд шығанағы шайқасына қатысты, бірақ шайқасқа қатыспады. Келесі айда, Хелголанд маңында оқулар өткізіп жатқанда, ол британдық теңіз асты қайығымен торпедаланып, батып кетті. «Хела» жарты сағаттан да аз уақыт ішінде батқанына қарамастан, оның экипажының барлығы, екі теңізшіні қоспағанда, неміс теңіз асты қайығы мен патрульдік қайықтармен құтқарылды.

Дизайн

1852 жылы салынған шхунаның атымен аталған Хела – неміс флотындағы aviso типінің дамуының шыңы болды. Авизолар бұрынғы торпедалық қайықтардан дамытылып, флоттың жағалау суларында флотилия басшылары ретінде торпедалық қайықтар тобын басқару және флоттың бас кемелері үшін барлаушылар ретінде пайдалануға арналған. Алғашқы авизо 1875 жылы британдық кеме жасаушыдан сатып алынса, 1890 жылдардың басына қарай неміс кемежайларында тағы жеті кеме салынды. Олардың ішіндегі соңғы төрт кеме, оның ішінде "К" және "Эс" кемелері, нашар теңізге лайықтылығы мен жеткіліксіз жылдамдығы салдарынан қызметте үлкен көңіл көшірді. 1893 жылы теңіз құрылысы бөлімі бұрынғы кемелердің кемшіліктерін, көбінесе өлшемдерін едәуір арттыру арқылы жойған жаңа кемеге арналған "H" деген уақытша атаумен жоба дайындады. Осы кеме Хела аталды. Авизо типі кейін жеңіл крейсер деп аталатын кемелерге әкелді. Неміс конструкторлары Хеланың ең жақсы қасиеттерін – жоғары жылдамдық пен броньды палубасын – сол кездегі қорғалмаған крейсерлердің қасиеттерімен, атап айтқанда, ауыр қару-жарақ және ұзақ қашықтыққа жүзу мүмкіндігімен біріктірді. Бұл комбинация нәтижесінде Германияда салынған алғашқы жеңіл крейсерлер – "S" кемелері пайда болды.

Жалпы сипаттамалары мен машиналары

Хела су сызығы бойынша және жалпы ұзындығы бойынша үлкен болды. Оның ені және алдыңғы және артқы бөліктеріндегі су сызығының тереңдігі бар. Ол кемеге арналған, ал толық жүктемеде оның ығысуы дейін артты. Оның корпусы көлденең және бойлық болаттан жасалған, онда брондалған палубаның үстінде жиырма екі су өткізбейтін бөлік және астында он бөлік болды. Қос түбі корпустың ұзындығының 35 пайызына дейін созылды және айқын шағылыс мұрынға ие болды. Кемеде минималды суперструктура және кішкентай бақылау мұнарасы болды. Көтерілген мұрындық палубасы мұрыннан түтікке дейін созылды. Оған екі жеңіл бағаналы мачта орнатылды, олардың үстінде бақылау платформалары болды. Хела экипажы 7 офицер мен 171 сарбаздан тұрды, кейіннен 8 офицер мен 187 сарбазға дейін артты. Ол бір баржа, бір ял және үш катер сияқты бірнеше шағын қайықтарды алып жүрді. Мансабының кейінгі кезеңінде баржа пикеттік қайыққа ауыстырылды. Хела теңізге өте жарамды болды, бірақ нашар дөңгелейтін (метацентрлік биіктігі ) және мұры батқандықтан, толқынды теңізде көп су жіберуге бейім болды. Басқару бір рульмен жүзеге асырылды, маневрлеу қабілеті орташа болды. Кеме екі 3 цилиндрлі үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған; әрқайсысы диаметрі бар бұрандалы винтті қозғалтты. Әрбір қозғалтқыштың жеке машина бөлімі болды. Қозғалтқыштар екі локомотивтік қазандыққа бөлінген алты қазандықтан бу алды, олар кеменің ортасындағы бір түтікке құйылды. Қозғалтқыштардың қуаты және ең жоғары жылдамдығы болды, бірақ сынақтарда олар жарты түйінге жақын жылдамдыққа жетті. Көмір сақтағышы ; кеменің бастапқы конфигурациясы үшін қашықтық туралы мәліметтер сақталмаған. Хела үш электр генераторымен жабдықталған, олар 67 вольтта 36 киловатт қуат өндірді.

Қару-жарақ және бронь

Хела жеке-жеке орнатылған төрт SK L/30 тез атылатын қарудың негізгі батареясымен қаруланды. Олар MPL C/89 қондырғыларында −10-нан 20 градусқа дейін көтерілу бұрышымен орналастырылды; ең жоғары көтерілу бұрышында, қарулар нысанаға жете алатын. Қарулар оқ-дәрілерді бастапқы жылдамдығымен атып шығарды. Бұл қаруларға барлығы 800 оқ-дәрі берілді, әр қаруға 200-ден. Атыс жылдамдығы теориялық тұрғыдан минут сайын он төрт оқ, бірақ іс жүзінде минут сайын он оқпен шектелді. Сондай-ақ, ол жеке Torpedobootslafette (Торпедо қайығы орнатылысы) C/92 орнатылысында алты SK L/40 тез атылатын қарумен жабдықталды. Бұл қарулар снарядтарды бастапқы жылдамдығымен атып жіберді. Қарулардың ең жоғары көтерілу бұрышы жиырма градусқа тең болды, бұл оқ-дәрілердің 1500 данаға немесе әр қаруға 300 данадан сақталуын қамтамасыз етті. Оның қарулануы үш торпеда түтігімен толықтырылды. Олардың екеуі кеменің бортына, ал үшіншісі кеменің мұртына орналастырылды. Бұларға барлығы сегіз торпеда берілді, олар жарылғыш бөлігімен жабдықталған. Олардың ең жоғары қашықтығы 32 түйінде ; ал орнатылғанда, олардың қашықтығы дейін артты.

Хела жеңіл брондалған. Ол қалыңдығы және болаттан жасалған брондалған палубамен қорғалған. Палубаның жақтары еңкейтілген, ал тікелей оқтан қорғану үшін қалыңдығы дейін арттырылған. Қазандықтардың түтікшелерін қалыңдығы бар брондалған қоршау қорғады. Оның бақылау мұнарасы жақтарынан қалың болатпен брондалған. Кеме корпусының зақымдануы жағдайында судың кіруін азайту үшін, кемеде тосқауылдар орнатылған.

Өзгерістер

Хела 1903–1910 жылдары Данцигтегі [[Kaiserliche Werft Danzig (Императорлық кеме жасау зауыты)]]нда жаңғыртылды. Кеменің ішкі бөлінісі су сызығының үстіндегі сегіз қосымша су өткізбейтін бөліктермен және корпустың отыз тоғыз пайызын қамтитын қос түбінің ұзартылуымен жақсартылды. Корпусына енгізілген өзгерістердің бір бөлігі ретінде екі бортындағы торпеда түтіктері су сызығының астындағы торпеда бөлімшелеріне көшірілді. Сонымен қатар, ескі үлгілерінің орнына сегіз "Marine" типіндегі су құбырлы қазандықтар орнатылды және екінші түтік қосылды. Жаңа қазандықтар сынақтар кезінде қуат өндіріп, кемені сол максималды жылдамдыққа жеткізді. Көмір сақтау көлемі ұлғайтылып, 8,8 см жылдамдықпен шамамен тең жүзу радиусын қамтамасыз етті. Кеменің екі артқы 8,8 см зеңбірегі алынып тасталды және әр зеңбірекке арналған оқ-дәрі жиынтығы 156 оққа дейін азайтылды. Артқы құрылысы кеңейтіліп, қосымша тұру орындары жасалды. Кеме сондай-ақ үлкен көпірмен жабдықталды.

Қызмет тарихы

Хела 1893 жылғы желтоқсанда Бремендегі AG Weser кеме жасау шебінде салынды. 1895 жылғы 28 наурызда суға түсірілді. Салтанатты шарада вице-адмирал Виктор Валуа, Солтүстік теңіздегі әскери-теңіз станциясының (Marinestation der Nordsee) бастығы кемеге шомылдыру рәсімін жасады. 1896 жылғы қаңтарда соңғы жабдықтау үшін Вильгельмшафендегі Императорлық кеме жасау шебіне (Kaiserliche Werft) көшірілді. Кеме 3 мамырда теңіз сынақтарына жіберілді, бастапқыда корвет капитаны (Korvettenkapitän - KK) Йоханнес Штайн басқарды, бірақ тамыз айында капитан-лейтенант (Kapitänleutnant - KL) Карл Шонфельдер оны алмастырды. Оның алғашқы сынақтары қозғалтқыштарының зақымдануына байланысты тоқтатылды, сондықтан 19 қыркүйекте жөндеу үшін кеме қызметтен шығарылды. Бір жарым жыл бойы қызметтен тыс болды. Хела 1898 жылғы 10 наурызда КК Фриц Сомерверктің басшылығымен қайтадан қолданысқа енгізіліп, I эскадрильяға авизо ретінде тағайындалды. Бұл міндеттер 14 маусымда Хеланың Германиядағы жарыс регаталарында император Вильгельм II-ні оның яхтасы SMY Hohenzollern-мен сүйемелдеуге таңдалғаннан кейін, содан кейін шілдеде Норвегия суларына жасалған саяхат кезінде, оның ішінде Хардангерфьордқа тоқтау жасалды, тоқтатылды. 31 шілдеде Хела I эскадрильяға оралды, ал 17 қыркүйекте жылдық флоттық маневрлер аяқталғаннан кейін қайтадан бөлінді. Ол тағы да Вильгельм II және оның әйелі Аугуста Викториямен бірге Хогенцоллернді, сондай-ақ қорғалған крейсермен Жерорта теңізінің шығысына сапарға шығарды. 8 желтоқсанда бөлімшесіне оралды, содан кейін КК Пол Рампольд Сомерверктің орнына келді. 1899 жылдың басында Хела мен I эскадрильяның қалған бөлігі Атлантикаға оқу сапарына аттанды. Англия жоғалауынан өтетін кемелер 1 мамырда королева Викторияның 80 жылдығына арналған тойда Германия атынан Ұлыбританияның Довер қаласында тоқтады. Маусым және шілде айларында Хела тағы да Хогенцоллернді Норвегияға жасалған жазғы саяхатына сүйемелдеді, ал тамыз айындағы флоттық маневрлер кезінде флоттың барлау тобымен бірге жұмыс істеді. 28 тамызда Балтық теңізіндегі жаттығулар кезінде Хела Ньюфайрвассардың сырғанағына соқтығысып, оң жақ винтіне зақым келтірді. 4 қыркүйекте аяқталған жөндеулер үшін Кильге бағытталды, бұл оған маневрлердің қалған бөлігі үшін бөлімшеге оралуға мүмкіндік берді. Қыркүйектің ортасында ол Хогенцоллернді Швецияға сапарға шығарып, ол және пре-дредноут шайқас кемесі 17-30 қараша аралығында Ұлыбританияға сапармен кетіп, императорлық яхтаны сүйемелдеді. Hela жылды желтоқсан айында I эскадрильямен Skagerrak-та оқу сапарымен аяқтады.

Hela was laid down in December 1893 at the AG Weser shipyard in Bremen. She was launched on 28 March 1895 and at the ceremony, Vizeadmiral (Vice Admiral) Victor Valois, the chief of the Marinestation der Nordsee (North Sea Naval Station) christened the ship. She was moved to the lang|de|Kaiserliche Werft (Imperial Shipyard) in Wilhelmshaven for final fitting out in January 1896. The ship was commissioned for sea trials on 3 May, initially under the command of Korvettenkapitän (KK—Corvette Captain) Johannes Stein, though he was replaced by Kapitänleutnant (KL—Captain Lieutenant) Carl Schönfelder in August. Her initial testing was interrupted by damage to her engines, which necessitated her decommissioning on 19 September for repairs. She spent the next year and a half out of service. Hela was recommissioned on 10 March 1898, under the command of KK Fritz Sommerwerck, and was assigned to I Squadron to serve as its aviso. These duties were interrupted beginning on 14 June when Hela was chosen to escort Kaiser Wilhelm II aboard his yacht [[SMY Hohenzollern for sailing regattas in Germany and then a cruise to Norwegian waters in July that included a stop in Hardangerfjord. On 31 July, Hela returned to I Squadron before being detached again on 17 September following the conclusion of the annual fleet maneuvers. She again escorted Hohenzollern with Wilhelm II and his wife Augusta Victoria aboard, along with the protected cruiser , for a voyage to the eastern Mediterranean Sea. She returned to her unit on 8 December, after which KK Paul Rampold relieved Sommerwerck. In early 1899, Hela and the rest of I Squadron embarked on a training cruise into the Atlantic. While passing through the English Channel, the ships stopped in Dover, Great Britain, to represent Germany at a celebration for Queen Victoria's 80th birthday on 1 May. In June and July, Hela again escorted Hohenzollern for his summer cruise to Norway; during the fleet maneuvers in August, she operated with the fleet's scouting unit. During the exercises in the Baltic Sea on 28 August, Hela struck the mole outside Neufahrwassar and damaged her starboard propeller. She steamed to Kiel for repairs that were completed by 4 September, allowing her to return to the unit for the rest of the maneuvers. In mid September, she accompanied Hohenzollern for a cruise to Sweden, and she and the pre dreadnought battleship escorted the Kaiser's yacht on a visit to Britain that lasted from 17 to 30 November. Hela concluded the year with a training cruise with I Squadron in the Skagerrak in December.

Боксшылар көтерілісі

1900 жылдың бірінші жартысын «Хела» кемесі бұрынғы жылдардағыдай флотпен жаттығулар өткізіп балады. Оның әдеттегі жұмысын Цинь Қытайындағы оқиғалар тоқтатты, онда 20 маусымда боксшылар көтерілісі кезінде неміс елшісі Клеменс фон Кеттеллер қытай ұлтшылдарының қолынан қаза тапты. Қытайда батыстықтарға қарсы кеңінен тараған зорлық-зомбылық Германия мен жеті ірі держава арасында одақ құруға әкелді, бұл одақ «Сегіз ел одағы» деп аталды: Ұлыбритания, Италия, Ресей, Австрия-Мажарстан, АҚШ, Франция және Жапония. Сол кезде Қытайдағы әскерлер боксшыларды жеңуге жеткіліксіз болды; Пекинде сегіз еуропалық державаның әскерлерінен 400-ден астам офицер мен жаяу әскер болды. Ол кезде Қытайдағы негізгі неміс әскери күші – Шығыс Азия эскадрильясы болды, ол қорғалған крейсерлерден («», «Герта» және «») және қорғалмаған крейсерден («»), сондай-ақ канонерлік кемелерден («» және «») тұрды. Такуда 500 сарбаздан тұратын неміс жасағы да болды; басқа елдердің бөлімшелерімен біріктірілген күш шамамен 2100 адамды құрады. Британдық адмирал Эдвард Сеймур басқаратын бұл күштер Пекинге жетуге тырысты, бірақ Тяньцзинь шайқасында тоқтатылды. Осыдан кейін император Шығыс Азия эскадрильясын күшейту үшін Қытайға экспедициялық күш жіберуді шешті. 4 шілдеде «Хела» кемесі әскери экспедицияға тағайындалды, оған төрт «С» классындағы кемелер де кірді, олар неміс эскадрильясын күшейту үшін Қытайға жіберілді. Кемелер Кильден бес күннен кейін шығып, тамыздың соңында Қытай жағалауына жетті. «Хела» Янцзы өзенінің сағасына кірді, содан кейін қыркүйек айының соңына дейін Сары теңізде патрульдеді. Ол Шанхай асуындағы қытай бекінісіне шабуылға төрт офицер мен жетпіс төрт сарбаздан тұратын десант тобын жіберді. «Авизо» қараша айында Усонг жол айдынында тоқтады, желтоқсанның ортасына дейін сонда қалды, содан кейін Янцзыға қайтып оралды. Айдың соңында ол Шанхайға жіберілді. Содан кейін «Хела» 1901 жылдың қаңтарында Янцзыға оралды, Жэньцзян қаласында тоқтады, ақпанда Шанхайға қайтып келді және наурызға дейін сонда болды. Ол кезде капитан-коммодор Максимилиан фон Шпе кемеге Рэмпольдтан басшылықты қабылдады. Кейін ол май айының соңында Шанхайға қайту алдында Циндаодағы неміс концессиясына сапарлады. Ол жерде ол Германияға қайтуға бұйрық алды, ал капитан Йоахим фон Бредоу кемеге үйге сапар үшін басшылықты алды. 1 маусымда ол және экспедициялық күштің қалған бөлігі үйге оралу үшін жолға шықты, 11 тамызда Вильгельмсхавенге жетті.

Hela spent the first half of 1900 as she had previous years, conducting training exercises with the fleet. Her routine was interrupted by events in Qing China, where on 20 June, during the Boxer Uprising, the German ambassador, Clemens von Ketteler, was murdered by Chinese nationalists. The widespread violence against Westerners in China led to a creation of an alliance between Germany and seven other Great Powers, the so called Eight Nation Alliance: the United Kingdom, Italy, Russia, Austria Hungary, the United States, France, and Japan. Those soldiers who were in China at the time were too few in number to defeat the Boxers; in Beijing there was a force of slightly more than 400 officers and infantry from the armies of the eight European powers. At the time, the primary German military force in China was the East Asia Squadron, which consisted of the protected cruisers , , Hertha, and , the unprotected cruiser , and the gunboats and There was also a German 500 man detachment in Taku; combined with the other nations' units the force numbered some 2,100 men. These men, led by the British Admiral Edward Seymour, attempted to reach Beijing but were stopped in the Battle of Tientsin. As a result, the Kaiser determined an expeditionary force would be sent to China to reinforce the East Asia Squadron. Hela was assigned to the naval expedition on 4 July, which included the four s, sent to China to reinforce the German squadron there. The ships departed Kiel five days later and arrived off the coast of China in late August. Hela entered the mouth of the Yangtze and then patrolled the Yellow Sea through the end of September. She contributed a landing party consisting of four officers and seventy four men to participate in the assault on Chinese fortifications at the Shanhai Pass. The aviso spent November anchored in the Wusong roadstead, remaining there until mid December when she returned to the Yangtze. At the end of the month, she was sent to Shanghai. Hela then returned to the Yangtze in January 1901, stopping in Zhenjiang, before returning to Shanghai in February and remaining there into March. At that time, KK Maximilian von Spee arrived to take command of the vessel from Rampold. She later visited the German concession at Qingdao before returning to Shanghai at the end of May. While there, she received orders to return to Germany, and KK Joachim von Bredow took command of the vessel for the voyage home. On 1 June she and the rest of the expeditionary force departed to return home, arriving in Wilhelmshaven on 11 August.

19011913 жыл

Қытайдан оралғаннан кейін Хела бірден жыл сайынғы флоттық маневрлерге қатысып, 26 тамыздан 19 қыркүйекке дейін I скаутингтік тобымен бірге қызмет етті. Ол желтоқсанның ортасында Норвегияның Осло қаласына сапар жасап, 16-сы күні Вильгельмсхавенге оралды. 1902 жылы Хела негізгі флот құрамына қайта оралды. Мамыр айында Атлантикада круиз кезінде ол Жеті тасты маяктан зақымданған жеңіл крейсерді сүйемелдеуге жіберілді. Осы кезде неміс теңіз командасы Хеланың флоттық барлаушы ретінде тиімді болуы үшін жеткіліксіз қаруланғанын шешті, сондықтан 16 қазанда оны Кельдегі Кайзерлихе Верфьке жеңіл қарулар үшін оқу кемесі ретінде пайдалану үшін жаңғыртуға жіберді. Кемежайда Хела Бредоудың басшылығынан КК Карл Циммерманның басшылығына өтті. Жұмыс 21 желтоқсанда аяқталды және ол 1903 жылғы 31 қаңтарда осы міндетке қайтадан бекітілді, бірақ кеменің қазандықтарының нашар жағдайы қосымша өзгерістерді қажет етті, олар 25 сәуірде Данцигтегі Кайзерлихе Верфьте жүргізілді. Авизо Хеланың орнын басып, оның міндетін атқарды. Германияның Bundesarchiv Militärarchiv (Германия Федералды әскери архиві) мұрағатындағы кемелердің орналасуы туралы кейбір есептер Хеланың 1903 жылғы маусым мен қыркүйек аралығында I скаутингтік тобымен бірге қызмет еткенін көрсетеді, бірақ әскери тарихшылар Ханс Хильдебранд, Альберт Рёхр және Ханс Отто Штайнметц осы кезеңде оның іске қосылуы немесе қызметтен шығарылуы туралы ресми деректерді таба алмады, сондай-ақ осы уақыт ішінде кемеге кім басшылық еткенін анықтай алмады. Архивтерде де кемелік журнал жоқ. Орналасу туралы есептерге сәйкес, кеме бұл кезеңді Вильгельмсхавенде аяқтаған болуы керек еді, бірақ кеме қайта құрылғандығы белгілі болған Данцигке ауысу туралы ешқандай жазба жоқ. Дегенмен, Хилдебранд, Рёхр және Штайнметц қателіктің бірнеше ай бойы қалай жалғасқанын немесе есептерде қандай кеме бейнеленгенін анықтай алмады. Хела 1910 жылға дейін Данциг кеме құрылыс орнында болды, онда ол маңызды қайта құрудан өтті. Ол 1 қазанда қайтадан іске қосылды және 14-18 қазан аралығында қысқа теңіз сынақтарын өткізді. Содан кейін кеме флоттық көмекші кеме ретінде пайдаланылды. 1911 жылғы 29-30 наурыз түнде маневрлер кезінде торпедалық қайық абайсызда Хеланың алдына тым жақын өтіп кетті, нәтижесінде Хела торпедалық қайықтың мұртымен соқты. Екі кеме де соқтығысудан қатты зақымдалған жоқ. Сәуірде КК Теодор Пюллен кеме капитаны болды, ол қазанға дейін қызмет етті. Сол жылдың тамыз және қыркүйек айларындағы флоттық маневрлерден кейін флот австро-венгр Marinekommandant (Теңіз командирі), адмирал Рудольф Монтекукколидің сапары үшін флотты тексеруді жүргізді. Содан кейін Хела Монтекукколиді Вильгельмсхавенге және Хельголанд аралына алып барды. Келесі екі жыл оқиғасыз өтті; ол 1912 жылғы 1 сәуірде Кильге ауыстырылды. Қыркүйек айында КК Карл Вильгельм Венигер кемеге басшылық етті. 1913 жылдың ортасында итальяндық вице-адмирал, герцог Абруццинің принці Луиджи Амедео Германияға келді, ал 31 мамырда ол оны флот бекіген Хельголандқа алып барды. Қыркүйек айында КК Пол Вольфрам Венигерді алмастырды; Вольфрам кеменің соңғы командирі болды.

After returning from China, Hela immediately participated in the annual fleet maneuvers, serving for the duration with I Scouting Group from 26 August to 19 September. She joined the unit again for a voyage to Oslo, Norway in mid December, arriving back in Wilhelmshaven on the 16th. Hela returned to service with the main fleet in 1902, and while on a cruise in the Atlantic in May, she was detached to escort the light cruiser , which had been damaged off the Sevenstones Lightship. By this time, the German naval command had decided that Hela was too weakly armed to be useful as a fleet scout, and so she was sent to the [[Kaiserliche Werft Kiel in Kiel on 16 October to be modernized for use as a training ship for light guns. While in the shipyard, Hela passed from Bredow's command to KK Karl Zimmerman's. The work was completed on 21 December and she was recommissioned for this duty on 31 January 1903, but the poor condition of the ship's boilers required further modifications, which were carried out at the Kaiserliche Werft in Danzig beginning on 25 April. The aviso replaced Hela in her intended role. Some ship location reports in the German archives in the Bundesarchiv Militärarchiv (German Federal Military Archive) indicate that Hela was in service with I Scouting Group from June to September 1903, but the naval historians Hans Hildebrand, Albert Röhr, and Hans Otto Steinmetz have been unable to locate any official records of her commissioning or decommissioning during this period, nor of who commanded the vessel during this time. No logbook exists in the archives either. According to the location reports, the vessel was to have ended this period in Wilhelmshaven, but no records follow for the transfer to Danzig, where it is definitively known that the ship was reconstructed. Hildebrand, Röhr, and Steinmetz have nevertheless been unable to determine how the mistake continued for several months, or what ship is actually represented in the reports. Hela remained in the shipyard in Danzig until 1910, where she underwent a significant reconstruction. She was recommissioned on 1 October and conducted a brief set of sea trials from 14 to 18 October. The ship was thereafter employed as a fleet tender. While on maneuvers on the night of 29–30 March 1911, the torpedo boat inadvertently crossed too closely in front of Hela, which struck the torpedo boat with her bow. Neither vessel was seriously damaged in the collision. In April, KK Theodor Püllen became the ship's captain, serving until October. After that year's fleet maneuvers in August and September, the navy conducted a fleet review for the visit of the Austro Hungarian Marinekommandant (Naval Commander), Admiral Rudolf Montecuccoli. Hela then carried Montecuccoli to visit Wilhelmshaven and the island of Helgoland. The next two years passed uneventfully; she was transferred to Kiel on 1 April 1912. In September, KK Carl Wilhelm Weniger took command of the ship. In mid 1913, the Italian Vice Admiral Prince Luigi Amedeo, Duke of the Abruzzi visited Germany, and on 31 May, she carried him for a visit to Helgoland, where the fleet was anchored. In September, KK Paul Wolfram relieved Weniger; Wolfram was to be the vessel's last commander.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылғы шілдеде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін «Хела» қайтадан активті қызметке кірістіріліп, IV-шабуылдық тобына бекітілді. Топтың міндеті – Германия шығанағындағы жағалау күзету патрульдерінің сыртқы шеңберін құрайтын неміс торпедалық катерлерін қолдау болды. 13-16 тамыз аралығында кемеге үшінші 8,8 см зеңбірек орнатылды. 28 тамызда Гарвич жасағынан келген британдық крейсерлер мен эсминецтер неміс күзету желісіне күтпеген шабуыл жасады, нәтижесінде Хельголанд шығанағы шайқасы болды. «Хела» командирі шайқас туралы хабар алып, іс-қимылға қатысқан кемелерге көмек көрсету үшін шығысқа бұрылды. Жолда кеме британдық кемелердің шегініп бара жатқаны туралы қайшы хабар алды, соның салдарынан фрегат-капитан Вольфрам бағытын өзгертіп, тағайындалған орнына қайтып оралды. Осы себепті, «Хела» шайқасқа қатыспады. Сол түні ол «Хельголанд» және басқа крейсерлермен бірігіп, қалған торпедалық катерлерге қорғаныс берді және шығанақ күзету желісін қайта құрды. Екі аптадан кейін, 13 қыркүйек күні таңертең болашақ адмирал Макс Хортон басқаратын британдық «E9» су асты кемесі Хельголандтың оңтүстік-батысында «Хелаға» шабуыл жасады. Ол кезде «Хела» оқу жаттығуларын жүргізіп жатқан; Хельголанд аймағы британдық су асты кемелерінен қауіпсіз деп есептелді. Су бетіне шыққаннан кейін «E9» неміс крейсерін байқап, дереу суға батып, екі торпедасын атты, олардың бірі «Хеланың» корпусына тиді. 15 минуттан кейін «E9» жағдайды тексеру үшін перископ тереңдігіне көтерілді. Британдық су асты кемесі «Хеланың» батып бара жатқанын анықтады. Тағы 15 минуттан кейін «Хела» толқындардың астына кетті. Кеме тез батқанына қарамастан, экипаждың барлық мүшелері, екі теңізшіні қоспағанда, U-18 су асты кемесі және жағалау күзету кемесінің бірі арқылы теңізден құтқарылды. «Хела» – соғыста британдық су асты кемесімен батып кеткен алғашқы неміс кемесі. Оның жоғалуы салдарынан барлық неміс кемелері оқу жаттығуларын жүргізу үшін Балтық теңізіне көшірілді, осыған ұқсас оқиғалардың алдын алу мақсатында. Кемеден алынған 8,8 см зеңбірегінің бірі қазір Куксхавендегі Кугельбаке бекінісінде сақталуда.

Following the start of World War I in July 1914, Hela was brought back to active duty and assigned to IV Scouting Group. The unit was tasked with supporting the German torpedo boats that formed the outer ring of coastal scouting patrols in the German Bight. She was modified slightly between 13 and 16 August, having a third 8.8 cm gun installed. Hela was stationed to the northeast of Helgoland, along with the cruiser
On 28 August, British cruisers and destroyers from the Harwich Force surprised and attacked the German patrol line, resulting in the Battle of Helgoland Bight. Helas commander received reports of the fighting and turned east to reinforce the vessels engaged in the action. While en route, the ship received a contradictory report that stated that the British vessels were retreating, leading now Fregattenkapitän (Frigate Captain) Wolfram to reverse course and return to his assigned location. As a result, she was not engaged in the action. Later that night, she regrouped with the cruisers and to provide cover for the remaining torpedo boats and reestablish the Bight patrol line. Two weeks later, on the morning of 13 September, Hela was attacked southwest of Helgoland by the British submarine under command of the future Admiral Max Horton. Hela was conducting a training exercise at the time; the area around Helgoland was presumed safe from British submarines. After surfacing, E9 spotted the German cruiser and immediately re submerged to fire two of her torpedoes, one of which struck Helas stern. After 15 minutes, E9 rose to periscope depth to inspect the scene. The British submarine found Hela sinking. Within another 15 minutes, Hela had slipped beneath the waves. Despite the speed with which the ship sank, her entire crew, with the exception of two sailors, were rescued from the sea by the U boat U 18 and one of the coastal patrol vessels. Hela was the first German ship sunk by a British submarine in the war. As a result of her loss, all German ships conducting training exercises were moved to the Baltic Sea to prevent further such sinkings. One of her 8.8 cm guns was retrieved from the wreck and is now preserved at Fort Kugelbake in Cuxhaven.